Egọmeti South Korea o mu ahwo udhusoi buobu fihọ uwou-odi no fikinọ obruoziẹ-iroro rai o kẹ rai uvẹ ru iruo isoja ha. Ofariẹ, egọmeti na o bi gboja kẹ ahwo nọ e rrọ usu isoja nọ a wuhrẹ fihotọ no rekọ nọ a ta uwhremu na nọ obruoziẹ-iroro rai o gbẹ ke ai uvẹ hẹ.

Okenọ Dong-hyuk Shin ọ jọ ọmaha evaọ South Korea, ọ riẹ nọ ẹdẹjọ a ti sei kẹ iruo isoja. Nọ a sei kẹ iruo na ọ tẹ nya, o ru iruo isoja na re evaọ 2005 kẹsena a te siobọnoi. A tẹ nwani kere odẹ riẹ fihọ usu isoja nọ wuhrẹ fihotọ no nọ a rẹ hai se koke koke evaọ ikpe eree rọkẹ ewuhrẹ isoja.

Nọ a siobọno Shin no, u kri hi o te mu uwuhrẹ Ebaibol họ. Ovuẹ udhedhẹ nọ o rrọ Ebaibol u duobọte obruoziẹ-iroro riẹ te epanọ ọ rọ ta nọ o gbe ti ru iruo isoja ha. Nọ a sei kẹ ewuhrẹ ọfa evaọ Asa 2006 wọhọ omọvo isoja nọ a wuhrẹ fihotọ no vẹre, ọ tẹ vuẹ enọ i wuzou isoja na nọ ọ te sai kuomagbe ewuhrẹ na ha keme o rọwokugbe obruoziẹ-iroro riẹ hẹ.

Ohwo O Wo Udu nọ Ọ Sae rọ Rehọ Obruoziẹ-iroro Riẹ Salọ Họ

Egọmeti South Korea ọ rehọ e riẹ nọ ohwo o wo udu nọ ọ rẹ rọ siọ iruo isoja ha. Obọnana egọmeti o se Isẹri Jihova nọ i bu vi udhuvẹ no re a wuhrẹ ai iruo isoja fihotọ, rekọ Isẹri Jihova na a ta nọ obruoziẹ-iroro rai o sae kẹ ae uvẹ ru onana ha.

Enọ i wuzou isoja na a daezọ ẹme Shin na ha, a kere ebe uzizie sei isia ọgba soso rọkẹ iruo isoja evaọ ukpe 2006. A ruabọhọ je zizie Shin kẹ ewuhrẹ na evaọ ikpe ihrẹ nọ i lele i rie. A te kele unuẹse nọ a zizie i rie kpobi no Asa 2006 rite Akpegbivẹ 2013, a se rie isia ẹgba ọvo gbe ikpegberee (118) kẹ ewuhrẹ isoja na. * Fikinọ Shin ọ rọwo nya ẹdẹvo ho, a fi ẹme riẹ họ okọto je dhesẹ nọ o ruthọ isia udhuvẹ-gbizii, unuẹse nọ o kpohọ okọto te edhọ nọ a wariẹ tu u te udhosa-gbizii, yọ utu ibruoziẹ okọto a bru iziẹ ọgbagbisoi kpahe iẹe.

“U Wo Oware Ofa nọ Ọ rẹ Sai Ru Hu”

Ekọto a vro ho inọ Shin o bi siomano eware nana fiki obruoziẹ-iroro riẹ. Okọto ubrotọ Ulsan o jọ oziẹ nọ o bru evaọ edẹ ihrẹ Akpe 2014 ta nọ: “Ma riẹ nọ [Dong-hyuk Shin] ọ rẹ sai ru ere, keme nọ o zihe ruọ omọvo Isẹri Jihova no na, u wo oware ofa nọ ọ rẹ sai ru hu viọ uzi na nọ ọ rẹ thọ, keme ọ ruẹ nọ iruo isoja na e rọwokugbe obruoziẹ-iroro riẹ gbe eware nọ ọ rọwo evaọ egagọ riẹ hẹ.”

Dede nọ okọto ubrotọ na o vuhu oware nọ o be kẹ Shin uye na mu, ekọto South Korea a be rehọ uzi iruo isoja gba ahwo kpobi. A ho Shin 16 million won (enwenọ ₦4,800,000) yọ isia ezeza a bruoziẹ uwou-odi kpei, nọ u kpotọ vi emera ezeza ha, rekọ a tẹ rehọ eghẹrẹ uye-oruẹ efa nwene ai. Evaọ ojọ, okọto na o gba riẹ họ inọ o ru iruo ẹwho evaọ euwa egba ivẹ (200).

Shin ọ ta nọ: “O wha idhọvẹ gbe awaọruọ se omẹ gaga. O wọhọ nọ uye na u ti kuhọ họ. O jẹ kẹ ahwo uwou mai uye gaga inọ a bi se omẹ kpohọ okọto kẹse kẹse. Epanọ o kẹ omẹ uye evaọ ikpe izii yena ere o kẹ oni mẹ uye re, idhọvẹ na e wha ẹyao sei. Ọkora ologbo o jọ omẹ oma nọ mẹ ruẹ epanọ ẹbẹbẹ mẹ na o kẹ riẹ uye te. O tẹ jẹ wha ẹbẹbẹ ugho se omẹ re. Fiki epanọ a je se omẹ kpohọ okọto kpekpekpe, me nwene iruo nọ mẹ jọ isia ihrẹ keme o gba omẹ họ nọ mẹ rẹ siọ iruo ba kpohọ okọto isia buobu.”

A Raha Ọvọ Akpọ Soso

Shin ọ wariẹ tu ẹdhọ kpobi nọ a jọ ta nọ o ruthọ na kpohọ ekọto efa nọ e rrọ South Korea, rekọ ọvuọvo ọ wha ufuoma sei hi, okọto nọ ọ mai kpehru na dede o siọ ẹdhọ riẹ te isiane. Nọ okọto South Korea ọvuọvo ọ sai fiobọhọ kẹe he, Shin ọ tẹ wọ ẹme na kpohọ ogbẹgwae nọ a re se UN Human Rights Committee evaọ Azeza 2016. Ọ ta nọ fikinọ a je dhei esese kpohọ okọto, be rehọ iẹe gu ẹdhọ, jẹ ta nọ o ruthọ, orẹwho South Korea ọ raha ọvo akpọ soso keme ọ rehọ adhẹẹ kẹ International Covenant on Civil and Political Rights vievie he. Eware esa nọ e lẹliẹ e riẹ ta ere họ:

  • Uzizie nọ a bi zizie ahwo nọ obruoziẹ-iroro rai o kẹ uvẹ hẹ kẹ iruo isoja jẹ be kẹ ae uye ẹkẹkẹ na o wọso uzi akpọ soso kpahe oghẹrẹ nọ u fo nọ a re guẹdhọ.

  • Ewuhrẹ isoja nọ a bi se ahwo kpobi nya kẹse kẹse na gbe ẹdhọ nọ a be rehọ enọ e rọwo ho gu wọhọ enọ e thọ uzi na u dhesẹ nọ egọmeti orẹwho na o be gba ahwo họ ru iruo isoja. Ẹdhọ nọ a bi se Shin kiti kiti ẹsikpobi na o be raha uzuazọ riẹ, yọ udu nọ o re ro ru oware nọ u kiehọ obruoziẹ-iroro riẹ gbe egagọ riẹ nọ a be whaha iẹe na yọ okienyẹ ologbo.

  • Fikinọ ẹjiroro nọ Shin ọ be rọ siọ iruo isoja họ eware nọ ọ rọwo evaọ egagọ riẹ, ọ ta nọ a be wọso udu nọ ọ rẹ rọ rehọ obruoziẹ-iroro riẹ salọ oware nọ o re ru gbe egagọ riẹ.

Ẹruore Ufuoma

Shin o bi rẹro nọ ẹruore ọ riẹ keme ogbẹgwae nọ ọ wọ ẹme na se na a ta kẹ orẹwho South Korea unuẹse buobu no inọ a kẹ ahwo nọ obruoziẹ-iroro rai o kẹ rai uvẹ ru iruo isoja ha uvẹ keme ohwo kpobi o wo udu yena. * O bi rẹro emamọ oziẹ nọ a ti bru evaọ ẹme isoja nọ a bi wuhrẹ fihotọ na. Shin ọ ta nọ: “Mẹ be vioja vievie he inọ me dikihẹ kẹ oware nọ mẹ rọwo evaọ egagọ mẹ gbe obruoziẹ-iroro mẹ, rekọ oghẹrẹ nọ a ru omẹ o were omẹ hẹ. Me bi rẹro nọ egọmeti South Korea o ti vuhumu ẹdẹjọ inọ ohwo o wo udu nọ ọ rẹ rọ siọ iruo orẹwho otẹrọnọ e wọso obruoziẹ-iroro riẹ.” Irẹro ọvona Isẹri Jihova nọ e rrọ South Korea gbe akpọ na soso a wo.

^ edhe-ẹme 7 A se Dong-hyuk Shin isia ọgba soso evaọ ukpe 2006, isia ọgbagbisoi evaọ ukpe 2007, isia ikpegbisoi evaọ ukpe 2008, isia izii evaọ ukpe 2009, isia ikpegbihrẹ evaọ ukpe 2010, gbe isia ikpegbivẹ evaọ ukpe 2011. A re se ahwo kẹ ewuhrẹ iruo isoja nọ a rẹ jọ wuhrẹ ahwo fihotọ evaọ ikpe ivẹ urere iruẹru rai hi, fikiere a se Shin evaọ ukpe 2012 gbe 2013 hi.

^ edhe-ẹme 18 Ogbẹgwae nọ a re se UN Human Rights Committee o kere eware isoi jọ se orẹwho South Korea nọ i dhesẹ nọ a raha uzi Article 18 orọ “udu nọ ohwo o wo nọ o re ro roro oware epanọ u je rie, rọ obruoziẹ-iroro ruiruo jẹ salọ egagọ”: Yeo-bum Yoon and Myung-jin Choi v. Republic of Korea, Communication No. 1321-1322/2004, U.N. Doc. CCPR/C/88/D/1321-1322/2004 (November 3, 2006); Eu-min Jung et al. v. Republic of Korea, Communication No. 1593-1603/2007, U.N. Doc. CCPR/C/98/D/1593-1603/2007 (March 23, 2010); Min-kyu Jeong et al. v. Republic of Korea, Communication No. 1642-1741/2007, U.N. Doc. CCPR/C/101/D/1642-1741/2007 (March 24, 2011); Jong-nam Kim et al. v. Republic of Korea, Communication No. 1786/2008, U.N. Doc. CCPR/C/106/D/1786/2008 (October 25, 2012); and Young-kwan Kim et al. v. Republic of Korea, Communication No.  2179/2012, U.N. Doc. CCPR/C/112/D/2179/2012 (October 15, 2014)