Kpohọ eme nọ e riẹ eva

Kọ Eruẹaruẹ nọ I Kiekpahe Mesaya na I Dhesẹ nọ Jesu Họ Mesaya Na?

Uyo nọ Ebaibol na ọ kẹ

Ee. Okenọ Jesu ọ jọ otọakpọ, eruẹaruẹ buobu nọ i kiekpahe “Mesaya Osu na,” ọnọ ọ te jọ “osiwi akpọ na” i rugba evaọ oma Jesu. (Daniẹl 9:25; 1 Jọn 4:14) Makọ okenọ Jesu o whu no, eruẹaruẹ nọ i kiekpahe Mesaya na i gbe je rugba evaọ omariẹ.​—Olezi 110:1; Iruẹru Ikọ 2:34-36.

 Eme họ otofa “Mesaya”?

Ẹme Hibru na Ma·shiʹach (Mesaya) gbe ẹme Griki na Khri·stos (Kristi) i wo otofa ovona, koyehọ, “Ọnọ A Wholo.” Fikiere, otofa “Jesu Kristi” họ “Jesu Ọnọ A Wholo na,” hayo “Jesu Mesaya na.”

Evaọ oke Ebaibol na, nọ a tẹ gwọlọ rehọ ohwo mu obọdẹ ọkwa jọ, a re ku ewhri fihọ uzou ohwo na ro wholo iei. (Iruo-Izerẹ 8:12; 1 Samuẹle 16:13) Ọghẹnẹ họ ọnọ ọ rehọ Jesu mu Mesaya na, ọkwa ologbo, onọ Ọghẹnẹ ọ kẹ riẹ. (Iruẹru Ikọ 2:36) Rekọ ẹzi ọfuafo Ọghẹnẹ o ro wholo Jesu, orọnikọ ewhri hi.​—Matiu 3:16.

 Kọ eruẹaruẹ nọ i kiekpahe Mesaya na e sai rugba evaọ oma omọfa?

Ijo. Wọhọ epanọ isi uziobọ imava e rẹ jọ epọvo na ha na, ere ọvona eruẹaruẹ Ebaibol nọ i rugba i dhesẹ nọ omọvo họ Mesaya hayo Kristi na. Rekọ Ebaibol na ọ vẹvẹ omai unu inọ “Kristi erue gbe eruẹaro erue e te romavia, a ve ti ru eware eka ilogbo gbe iruo igbunu re a su ahwo thọ, otẹrọnọ o rẹ lọhọ, makọ enọ a salọ na dede.”​—Matiu 24:24.

 Kọ Mesaya na ọ te romavia evaọ obaro?

Ijo. Ebaibol na ọ ta nọ uyẹ Devidi, ovie Izrẹl, Mesaya na o ti no ze. (Olezi 89:3, 4) Rekọ, okerefihotọ uyẹ ahwo Ju rite oke Devidi i vru no, ẹsejọhọ a raha e rai evaọ okenọ ahwo Rom a rọ raha Jerusalẹm evaọ 70 C.E. * Anwọ oke yena ze, o rrọ bẹbẹ re ohwo jọ o dhesẹ nọ uyẹ Devidi o no ze. Rekọ evaọ oke Jesu, okerefihotọ uyẹ yena e jariẹ, fikiere nọ Jesu ọ ta nọ uyẹ Devidi o no ze ohwo ọvo ọ vro riẹ hẹ makọ ewegrẹ riẹ dede.​—Matiu 22:41-46.

 Ẹvẹ eruẹaruẹ nọ i kiekpahe Mesaya na i bu te?

O lọhọ họ re ma riẹ oghẹrẹ nọ eruẹaruẹ Ebaibol nọ i kiekpahe Mesaya na i bu te. Wọhọ oriruo, oghẹrẹ nọ a re ro kele unu eruẹaruẹ nọ e rrọ Ebaibol na u wo ohẹriẹ, makọ enọ i kiekpahe Mesaya na dẹẹ. A jọ Aizaya 53:2-7 fodẹ abọ sa-sa eruẹaruẹ nọ i kiekpahe Mesaya na. Ahwo jọ a sai kele oria nana soso wọhọ eruẹaruẹ ọvo, rekọ amọfa a sai rri abọ ọvuọvo eruẹaruẹ na wọhọ eruẹaruẹ sa-sa.

 Eruẹaruẹ jọ nọ i kiekpahe Mesaya na nọ i rugba evaọ oma Jesu

Eruẹaruẹ

Oria nọ o rrọ

Oria nọ u jo rugba

Ọmọ Abraham

Emuhọ 22:17, 18

Matiu 1:1

O no uyẹ Aiziki ọmọzae Abraham ze

Emuhọ 17:19

Matiu 1:2

Orua Juda evaọ Izrẹl a jo yẹi

Emuhọ 49:10

Matiu 1:1, 3

Uyẹ Devidi ovie na o no ze

Aizaya 9:7

Matiu 1:1

Ọmọtẹ-kọkọ o yẹ riẹ

Aizaya 7:14

Matiu 1:18, 22, 23

A yẹ riẹ evaọ Bẹtlẹhẹm

Maeka 5:2

Matiu 2:1, 5, 6

A se odẹ riẹ Imanuẹl *

Aizaya 7:14

Matiu 1:21-23

A yẹ riẹ evaọ uviuwou oyogbe

Aizaya 53:2

Luk 2:7

A kpe emaha evaọ okenọ a ro yẹi

Jerimaya 31:15

Matiu 2:16-18

A se riẹ no evaọ Ijipti ze

Hosia 11:1

Matiu 2:13-15

A se rie ohwo Nazarẹt *

Aizaya 11:1

Matiu 2:23

Ọnyukọ ọ karo kẹe

Malakae 3:1

Matiu 11:7-10

A wholo i rie re ọ jọ Mesaya evaọ 29 C.E. *

Daniẹl 9:25

Matiu 3:13-17

Ọghẹnẹ ọ jẹ riẹ rehọ wọhọ Ọmọ riẹ

Olezi 2:7

Iruẹru Ikọ 13:33, 34

O wo ọwhọ kẹ uwou Ọghẹnẹ

Olezi 69:9

Jọn 2:13-17

O whowho usi uwoma

Aizaya 61:1

Luk 4:16-21

Iruo usi uwoma ota riẹ evaọ Galili yọ elo ologbo

Aizaya 9:1, 2

Matiu 4:13-16

O ru iruo igbunu wọhọ Mosis

Iziewariẹ 18:15

Iruẹru Ikọ 2:22

Ọ ta eme Ọghẹnẹ wọhọ Mosis

Iziewariẹ 18:18, 19

Jọn 12:49

O siwi eyao ahwo buobu

Aizaya 53:4

Matiu 8:16, 17

O dhesẹ oma ha

Aizaya 42:2

Matiu 12:17, 19

O dhesẹ ọdawẹ kẹ enọ a bi gboja kẹ

Aizaya 42:3

Matiu 12:9-20; Mak 6:34

O dhesẹ uvioziẹ Ọghẹnẹ via

Aizaya 42:1, 4

Matiu 12:17-20

Ọkiroro Ogbunu

Aizaya 9:6, 7

Jọn 6:68

O whowho odẹ Jihova

Olezi 22:22

Jọn 17:6

Ọ rehọ etadhesẹ ta ẹme

Olezi 78:2

Matiu 13:34, 35

Osu

Daniẹl 9:25

Matiu 23:10

Ahwo buobu a fi ẹrọwọ họ iẹe he

Aizaya 53:1

Jọn 12:37, 38

Utho ezoruẹ

Aizaya 8:14, 15

Matiu 21:42-44

Ahwo a se riẹ

Olezi 118:22, 23

Iruẹru Ikọ 4:10, 11

A mukpahe iẹe gheghe gheghe

Olezi 69:4

Jọn 15:24, 25

Ọ dhẹ eketekete ruọ Jerusalẹm avọ ubo obokparọ

Zẹkaraya 9:9

Matiu 21:4-9

Emaha na a jiri i rie

Olezi 8:2

Matiu 21:15, 16

Ọ rehọ odẹ Jihova nyaze

Olezi 118:26

Jọn 12:12, 13

Ogbẹnyusu ọkpekpe riẹ nọ o fievahọ o vivie i rie

Olezi 41:9

Jọn 13:18

Ewẹ isiliva ọgba a ro vivie iei *

Zẹkaraya 11:12, 13

Matiu 26:14-16; 27:3-10

Egbẹnyusu riẹ a dhẹ se iẹe ba

Zẹkaraya 13:7

Matiu 26:31, 56

Isẹri erue a se isẹri kpei

Olezi 35:11

Matiu 26:59-61

Ọ kpunu hu nọ a gu eme fihọ iẹe uzou

Aizaya 53:7

Matiu 27:12-14

A nwo eya ku ei

Aizaya 50:6

Matiu 26:67; 27:27, 30

A rọ ọkpọ fae uzou

Maeka 5:1

Mak 15:19

A fa riẹ

Aizaya 50:6

Jọn 19:1

Ọ kpọ obọ họ nọ a tehe iẹe

Aizaya 50:6

Jọn 18:22, 23

Isu egọmeti a gba ẹgwae omuomu kpahe iẹe

Olezi 2:2

Luk 23:10-12

A rehọ ibubẹ tehe abọ gbe awọ riẹ fihọ ure

Olezi 22:16

Matiu 27:35; Jọn 20:25

Ahwo a ma ẹta (fi edhọ) fiki ewu riẹ

Olezi 22:18

Jọn 19:23, 24

A kele i rie kugbe erahaizi

Aizaya 53:12

Matiu 27:38

A se rie ẹkoko jẹ la ae eka

Olezi 22:7, 8

Matiu 27:39-43

Ọ ruẹ uye fiki erahaizi

Aizaya 53:5, 6

1 Pita 2:23-25

O jọ wọhọ ẹsenọ Ọghẹnẹ ọ se iẹe

Olezi 22:1

Mak 15:34

A kẹ riẹ iviniga gbe oware oyayare jọ da

Olezi 69:21

Matiu 27:34

Uruame u kpe rie taure o te ti whu

Olezi 22:15

Jọn 19:28, 29

O mu ẹzi riẹ họ Ọghẹnẹ obọ

Olezi 31:5

Luk 23:46

O siobọno uzuazọ riẹ

Aizaya 53:12

Mak 15:37

O siobọno uzuazọ riẹ rọkẹ ẹtanigbo re o si uzioraha no

Aizaya 53:12

Matiu 20:28

A wiri igbenwa riẹ hẹ

Olezi 34:20

Jọn 19:31-33, 36

A duwu i rie

Zẹkaraya 12:10

Jọn 19:33-35, 37

A ki rie kugbe edafe

Aizaya 53:9

Matiu 27:57-60

A kpare e riẹ no uwhu ze

Olezi 16:10

Iruẹru Ikọ 2:29-31

A rehọ omọfa nwene ohwo nọ o vivie i rie

Olezi 109:8

Iruẹru Ikọ 1:15-20

Ọ keria obọze Ọghẹnẹ

Olezi 110:1

Iruẹru Ikọ 2:34-36

^ edhe-ẹme 5 Obe ofeme nọ a re se McClintock and Strong’s Cyclopedia o ta nọ: “Ababọ avro, okenọ a rọ raha Jerusalẹm a rọ raha okerefihotọ erua ahwo Ju gbe erọ iviuwou rai na, orọnikọ taure a tẹ te raha Jerusalẹm ho.”

^ edhe-ẹme 28 Otofa odẹ Hibru na Imanuẹl họ “Ọghẹnẹ Ọ Rrọ Kugbe Omai,” yọ o nwani dhesẹ ọkwa Jesu wọhọ Mesaya na. Jesu nọ ọ jọ otọakpọ na gbe iruo nọ o ru i dhesẹ nọ Ọghẹnẹ ọ rrọ kugbe ahwo nọ a be gọe.​—Luk 2:27-32; 7:12-16.

^ edhe-ẹme 40 O sae jọnọ ẹme Hibru na neʹtser, onọ otofa riẹ o rrọ “okakọ nọ o dhẹ ze” a rehọ ẹme na “ohwo Nazarẹt” no ze.

^ edhe-ẹme 46 Whọ tẹ gwọlọ riẹ kpahe oghẹrẹ nọ Ebaibol na o ro dhesẹ nọ ukpe 29 C.E. Mesaya na ọ te rọ romavia, rri uzoẹme na “Epanọ Eruẹaruẹ Daniẹl E rọ Ta Kpahe Ẹnyaze Mesaya Na.”

^ edhe-ẹme 115 Obe Zẹkaraya eruẹaruẹ nana e rrọ, rekọ Matiu ọ ta nọ “Jerimaya ọruẹaro na” họ ọnọ ọ ta eme nana. (Matiu 27:9) O wọhọ nọ obe Jerimaya o jọ obe ọsosuọ evaọ abọ Ikereakere nọ a se “Eruẹaro na.” (Luk 24:44) O sae jọnọ Matiu ọ fodẹ “Jerimaya” nọ ọ jẹ ta kpahe abọ Ikereakere yena soso, yọ obe Zẹkaraya o rrọ usu ebe yena.