Kpohọ eme nọ e riẹ eva

Kpohọ oria eware nọ e riẹe eva

Ẹvẹ Eware Oka-Ukpehọ Oke Anwae E Jọ?

Ẹvẹ Eware Oka-Ukpehọ Oke Anwae E Jọ?

 Evaọ oke anwae, u wo emeware jọ nọ a kare oka fihọ nọ a jẹ hai ro kpe oka họ eware. A jẹ hae rehọ eware nana fi oka họ ọviẹ hayo eware nọ e rẹ ghra wọhọ ekandoro, onọ a re fihọ obe hayo oware nọ a gwọlọ kpe oka họ na. Eware oka-ukpehọ na e jọ oghoghẹrẹ. Ejọ i wo ẹroro ọsiọsiọle, ejọ i wo ibienẹ ene, efa e jọ gheghelie, yọ a tube ru ejọ tho uzou erao. A jẹ hae rehọ oka na vuhu ohwo nọ o wo oware nọ a fi oka na họ, hayo ro dhesẹ nọ oware na o rrọ gbagba, yọ a jẹ hae rehọ ae nẹ obọ họ obe. A rẹ sae jẹ rehọ ae fi oka họ ẹkpa, hayo unu oware, te inuethẹ, gbe utho nọ a ro di unu uki.

Oware oka-ukpehọ ugheghelie Darius I, osu Pasia nọ u bi dhesẹ osu na nọ ọ be bẹre ibẹfi. Uwoho avọ ivẹ na yọ ọviẹ nọ a rehọ e riẹ ka oka họ

 Eware sa-sa a jẹ hai ro ru eware oka-ukpehọ na. Eware wọhọ igbenwa, itho nọ a re se limestone, egbekọ, itho enwranwra, hayo ure. Ẹsejọ, a re kere odẹ ohwo nọ o wo oware oka-ukpehọ na avọ odẹ ọsẹ riẹ fihọ iẹe. Yọ a jẹ hai kere ọkwa ohwo nọ o wo rie fihọ ejọ.

 Nọ a tẹ be whobọhọ obe, a rẹ rehọ ọviẹ, oware nọ o rẹ ghra hayo oware olọlọhọ ofa tamu obe nọ a gwọlọ whobọhọ na, kẹsena a vẹ rehọ oware oka-ukpehọ na nẹe re u ru oka fihọ iẹe. (Job 38:14) Nọ o jẹ ya no, o vẹ whae ze nọ ohwo kpobi nọ ọ ruẹ oka na ọ gbẹ bẹre obe na hayo nwene oware nọ a kere fihọ iẹe he.

Ohwo Ọ tẹ Gwọlọ Kẹ Omọfa Udu nọ O re ro Ru Oware Jọ, Ọ rẹ Kẹe Oware Oka-Ukpehọ Riẹ

 Ahwo a jẹ hae rehọ oware oka-ukpehọ rai kẹ omọfa, ro dhesẹ nọ a kẹ riẹ udu nọ o re ro ru oware jọ. Wọhọ oriruo, evaọ oke anwae, Fẹro jọ nọ o je su Ijipti ọ kẹ ohwo Hibru nọ a re se Josẹf ọmọzae Jekọp oware oka-ukpehọ riẹ. Josẹf ọ jọ ọrigbo evaọ obọ Ijipti. Rekọ nọ u te oke jọ, a tẹ wọ eku họ iẹe uzou, kẹsena a te fi iei họ uwou-odi. Nọ ọ rria uwou-odi na te ikpe jọ no, Fẹro o te si ei no uwou-odi ze, jẹ rehọ iẹe mu ethabọ riẹ. Eme Fẹro o ru nọ ọ jẹ kẹe ọkwa na? Ebaibol ọ ta nọ: “Kẹsena Fẹro o te si ẹmẹro oka-ukpehọ riẹ no obọ riẹ o te fi ei họ obọ Josẹf.” (Emuhọ 41:42) Fikinọ ẹmẹro na o wo oka ovie, ẹmẹro na nọ ọ rọ kẹe na u dhesẹ nọ ọ kẹ riẹ udu nọ o re ro ru iruo riẹ.

 Jezibẹl, aye-ovie nọ ọ jọ orẹwho Izrẹl, ọ rehọ oware oka-ukpehọ ọzae riẹ kẹ ahwo udu nọ a ro kpe ọzae nọ a re se Nebọt. Ọ rehọ odẹ ọzae riẹ Ehab nọ ọ jọ ovie kere ileta se ekpako jọ inọ jọ a ta nọ Nebọt ọ la Ọghẹnẹ eka. Ọ tẹ rọ oware oka-ukpehọ ovie na whobọhọ ileta na. Ere a ro kpe Nebọt ekueku.—1 Ivie 21:5-14.

 Ovie Pasia nọ a re se Ahasuirọs ọ jẹ hae rehọ ẹmẹro oka-ukpehọ riẹ fi oka họ ileta riẹ.—Ẹsta 3:10, 12.

 Nehemaya nọ ọ jọ omọvo ahwo nọ a kere Ebaibol na ọ ta nọ jọ ikpahwo-esuo Izrẹl, te ahwo Livae, gbe izerẹ a fi oka rai họ ọvọ jọ nọ a re, nọ a kere fihotọ.—Nehemaya 1:1; 9:38.

 Isiava a jọ Ebaibol ta kpahe oka nọ a fihọ unu oria re ohwo ọvo ọ gbẹ sae ruọ ẹe he. Ọjọ họ, ọgọdọ nọ a gbolo Daniẹl fihọ. Ebaibol ọ ta nọ, nọ a gbolo Daniẹl fihọ ọgọdọ ikpohrokpo no, “a tẹ rehọ utho jọ ze, a tẹ rehọ iẹe di unu ọgọdọ na.” Kẹsena Dariọs nọ ọ jọ ovie Midia gbe Pasia “ọ tẹ rehọ ẹmẹro oka-ukpehọ riẹ avọ ẹmẹro oka-ukpehọ ikpahwo riẹ ka oka họ iẹe, re a gbẹ sai nwene oware ovo kpahe Daniẹl he.”—Daniẹl 6:17.

 Oria ofa họ, uki nọ a ki Jesu Kristi fihọ. Nọ a ki Jesu no, ewegrẹ riẹ “a te wuhu utho nọ o rrọ unu uki na di.” (Matiu 27:66) O sae jọnọ ọba nọ o je su oke yena ọye ọ kẹ udu inọ a fi oka họ unu uki na. Ọzae jọ nọ ọ rẹ kiẹ otọ eme Ebaibol nọ a re se David L. Turner ọ jọ obe nọ o kere kpahe obe Matthew ta nọ, “onana o sae jọ ọviẹ hayo oware olọlọhọ jọ nọ a rọ tamu akọ utho nọ a ro di unu uki na.”

 Eware oka-ukpehọ e rẹ were ahwo nọ a rẹ kiẹ gwọlọ eware anwae gbe enọ i re kere kpahe iku anwae gaga, keme i re fiobọhọ kẹ ae riẹ eware nọ ahwo a je ru evaọ oke yena. Fiki onana, ahwo a bi wuhrẹ kpahe eware oka-ukpehọ gaga enẹna.