Kpohọ eme nọ e riẹ eva

Kpohọ eme nọ e kẹle obọ emuhọ

Kpohọ oria izoẹme

Isẹri Jihova

Isoko

Uwou-Eroro Na—Uvitha Uwuhrẹ  |  Ahrẹ 2015

A Rọ Unevaze Fialoma Via—Evaọ Obọ Russia

A Rọ Unevaze Fialoma Via—Evaọ Obọ Russia

EVA e were Isẹri Jihova nọ e rrọ obọ Russia gaga evaọ ukpe 1991 nọ a si awhaha nọ a fihọ iruẹru rai vẹre notọ jẹ riẹ ae evaọ obọ egọmeti wọhọ utu egagọ nọ e rẹ sae ruabọhọ iruẹru rai. Evaọ oke yena, umutho ahwo jọ ọvo a rẹ sai roro nọ Isẹri Jihova a ti bu te idu udhoree gbikpe (170,000) enẹna, koyehọ akuakpe ọrọ unu nọ o jariẹ oke yena. Iwhowho-uvie jọ nọ i wo ajọwha ziezi kẹ iruo Uvie na nọ e kwa no erẹwho efa ziọ Russia kẹ iruo ivuẹvu na a rrọ usu inievo nana. (Mat. 9:37, 38) Joma gaviezọ kẹ ẹme nọ otu rai jọ ọ ta.

INIEVO-EMEZAE NỌ E FIALOMA VIA A BỌ IKOKO NA GA

Evaọ ukpe 1991 nọ a ro si awhaha no iruẹru Isẹri Jihova evaọ obọ Russia na, yọ Matthew nọ o no obọ Great Britain ze ọ jọ ikpe 28. A jọ okokohọ ubrotọ jọ nọ a ru ukpe yena kẹ ovuẹ jọ nọ a jọ ta nọ ikoko nọ e rrọ ovatha-ọre Europe a gwọlọ obufihọ. Wọhọ oriruo, oruẹme na ọ fodẹ ukoko jọ nọ o rrọ St. Petersburg evaọ Russia nọ odibo oruiruo ọvuọvo ọ rrọ ababọ ọkpako ukoko. Ghele na, iwhowho-uvie na a wo emọ-iwuhrẹ Ebaibol buobu. Matthew ọ ta nọ: “Nọ ẹme na o kuhọ no, me te je roro kpahe Russia noke toke jẹ gwọlọ nọ mẹ rẹ nyai fiobọhọ, fikiere mẹ tẹ lẹ se Jihova kpahe onana.” Matthew o te koko ugho jọ fihọ obọ, jẹ zẹ eyero riẹ kẹsena ọ tẹ kwa kpobọ Russia evaọ ukpe 1992. Ẹvẹ eware e jọ kẹe evaọ obei?

Matthew

Matthew ọ ta nọ: “Ẹvẹrẹ na ọ jọ ẹbẹbẹ kẹ omẹ, mẹ jẹ sai lele ahwo ta ẹme kpahe Ebaibol na ziezi hi.” Oware ofa nọ o jọ use-abọ kẹe họ, epanọ ọ sae rọ ruẹ uwou nọ ọ rẹ rria. Ọ ta nọ: “Mẹ rẹ sae kareghẹhọ unuẹse nọ mẹ kwa no uwou jọ ruọ ofa ha, yọ oke nọ a jẹ hae kẹ omẹ inọ mẹ rọ kwa u tulo ho.” Ghelọ ise-abọ yena, Matthew ọ ta nọ: “Russia nọ mẹ salọ nọ mẹ rẹ kwa kpohọ na họ iroro-ejẹ mẹ nọ e mai woma kpaobọ. Obonẹ nọ mẹ rrọ na u ru omẹ riẹ epanọ me re ro fievahọ Jihova ziezi, mẹ tẹ jẹ ruẹ oghẹrẹ nọ ọ be rọ kpọ omẹ evaọ idhere sa-sa.” Uwhremu na, a tẹ rehọ Matthew mu ọkpako ukoko gbe ọkobaro obọdẹ, yọ enẹna o bi ru iruo evaọ uwou ogha mai nọ o kẹle St. Petersburg.

Evaọ ukpe 1999, Hiroo o nwrotọ no Isukulu Ewuhrẹ Odibọgba na evaọ obọ Japan okenọ ọ jọ ikpe 25,  kẹsena omọvo inievo nọ i wuhrẹ i rie evaọ isukulu na ọ tẹ tuduhọ iẹe awọ nọ o kpohọ orẹwho ofa kẹ iruo Uvie na. Hiroo o yo no vẹre inọ a jọ obọ Russia gwọlọ obufihọ iwhowho-uvie, fikiere o te mu ẹvẹrẹ Russia họ ewuhrẹ. O te je ru eware efa nọ ọ riẹ nọ i ti fiobọhọ kẹe. Ọ ta nọ: “Me kpohọ Russia nyae rria emerae ezeza. Amara Akpegbọvo mẹ rọ nya re mẹ riẹ sọ mẹ te sae rria obei keme etoke nana ekpahe na e rẹ jọ gaga.” Nọ etoke ekpahe egaga na ọ vrẹ no, o te zihe kpobọ Japan je ru uzuazọ riẹ lọhọ evaọ oghẹrẹ nọ ọ sai ro koko ugho họ obọ nọ ọ rẹ sai ro zihe kpobọ Russia nyae rria.

Hiroo avọ Svetlana

Hiroo ọ rria Russia te ikpe 12 no, yọ ọ jọ kugbe ikoko sa-sa no re. Ẹsejọ, ọye ọvo ọ jọ ọkpako nọ ọ jẹ rẹrote ukoko nọ u wo iwhowho-uvie nọ i bu vi ẹgba ọvo (100). Evaọ ukoko ofa jọ, koka koka ọ jẹ hai ru eme buobu evaọ Ewuhrẹ Odibọgba, rẹrote Isukulu Odibọgba Esuo-Ọghẹnẹ, Uwuhrẹ Uwou-Eroro, gbe itu isoi sa-sa erọ Uwuhrẹ Obe Ukoko. Yọ ọ jẹ hai wobọ ziezi evaọ iweze nọ ekpako e rẹ jọ tuduhọ inievo na awọ. Hiroo ọ ta kpahe iruẹru riẹ oke yena nọ: “O be kẹ omẹ evawere gaga inọ mẹ sai fiobọhọ kẹ inievo na kruga evaọ egagọ Ọghẹnẹ.” Ẹvẹ ẹkwotọ nọ a jọ mae gwọlọ iwhowho-uvie nọ Hiroo o kpohọ na u ro fiobọhọ kẹe? Ọ ta nọ: “Re me te kpobọ Russia, mẹ jọ ọkpako ukoko gbe ọkobaro oke-kpobi, rekọ obọnana mẹ ruẹ nọ usu mẹ kugbe Jihova o ga vi epanọ o jọ re mẹ tẹ te kwa ze. Me wuhrẹ epanọ me re ro fievahọ Jihova vi epaọ ọsosuọ no evaọ oware kpobi. Evaọ ukpe 2005, Hiroo avọ Svetlana a tẹ ruọ orọo, yọ aimava a ruabọhọ iruo odibọgba oke-kpobi na.

Michael avọ Olga gbe Marina avọ Matthew

Matthew, nọ ọ rrọ ikpe 34, avọ oniọvo riẹ Michael nọ ọ rrọ ikpe 28 a no obọ Canada ze. Aimava na a kpobọ Russia, eva e were rai gaga nọ a ruẹ ahwo buobu nọ a wo isiuru kẹ uzẹme na nọ e ziọ ewuhrẹ, rekọ inievo-emezae e jariẹ tere he nọ i re ru iwuhrẹ na. Matthew ọ ta nọ: “Ahwo egba ivẹ (200) a ziọ ewuhrẹ evaọ ukoko nọ mẹ nya, rekọ ọkpako ukoko jọ nọ ọ kpako gaga no gbe odibo oruiruo jọ nọ ọ rrọ uzoge ọvo a je ru eme na kpobi. Oware nana nọ mẹ ruẹ na u ru nọ mẹ rọ gwọlọ kwa nya re me fiobọhọ kẹ inievo na.” Matthew ọ kwa kpobọ Russia evaọ ukpe 2002.

Nọ ikpe ene e vrẹ no, Michael ọ tẹ kwa kpobọ Russia re je muẹrohọ nọ ikoko na e gbẹ ginẹ gwọlọ obufihọ inievo-emezae gaga. Fikinọ odibo oruiruo ọ jọ, a tẹ kẹe owha-iruo inọ ọ rẹrote igho ukoko na, ebe, gbe ẹkwotọ usiuwoma ota. A tẹ jẹ vuẹe nọ o fiobọhọ ru iruo nọ okere-obe ukoko o re ru, kẹ evuẹ ogbotu, je ru ọruẹrẹfihotọ kẹ ikokohọ gbe ebabọ Egwa Uvie. Makọ rite inẹnẹ, ikoko yena e gbẹ gwọlọ obufihọ gaga. Dede nọ o rrọ bẹbẹ re a rẹrote ewha-iruo buobu, Michael nọ a ro mu ọkpako no enẹna, ọ ta nọ: “Obọ nọ me bi fihọ kẹ inievo na o be kẹ omẹ evawere gaga. Edhere nọ ọ mai woma nọ me re ro yeri uzuazọ mẹ ọna.”

Oke nana ovona, Matthew avọ Marina a ruọ orọo, yọ Michael avọ Olga a ruọ orọo re. Ezae-avọ-eyae ivẹ nana, gbe inievo efa nọ e fialoma ze a te je fiobọhọ kẹ ikoko nọ i je wo ẹvi ziezi na.

INIEVO-EMETẸ NỌ I WO AJOWHA A FIOBỌHỌ EVAỌ IRUO IVUẸVU NA

Tatyana

Evaọ ukpe 1994 nọ Tatyana ọ jọ ikpe 16, ekobaro obọdẹ ezeza nọ i no obọ Czech Republic, Poland, gbe Slovakia ziọ Ukraine a jọ ukoko riẹ. Ọ be hae kareghẹhọ ae avọ evawere, ọ ta nọ: “Ekobaro nana a wo ajọwha gaga, a riẹ Ebaibol na ziezi, a jọ wowou, yọ a jọ inievo nọ ohwo ọ rẹ sae nyabru ẹsikpobi.” Ọ ruẹ epanọ Jihova ọ rọ ghale ẹzi omarọkẹ inievo nana, ọ jẹ hae ta kẹ omariẹ nọ, ‘Mẹ gwọlọ jọ wọhọ inievo nana.’

Uduotahawọ nọ Tatyana o wo no oriruo ekobaro nana ze u ru nọ ọ jẹ hae rọ rehọ oke ehọlide riẹ lele inievo na jọ kpohọ usiuwoma ota. Yọ ekwotọ Ukraine avọ Belarus nọ Isẹri Jihova a re te jọ ta usiuwoma ẹdẹvo ho a jẹ hai kpohọ. Onya usiuwoma ota nana nọ Tatyana ọ jẹ hai kuomagbe inievo na kpohọ na, o were riẹ te epanọ ọ rọ ma omaa nọ ọ rẹ kwa kpobọ Russia kẹ iruo usiuwoma ota na. Evaọ oke ọsosuọ nọ ọ rọ nya, oniọvo-ọmọtẹ  jọ nọ ọ kwa kpohọ obei o weze bru, kẹsena ọ tẹ rọ uvẹ yena gwọlọ iruo nọ ọ sae rọ rẹrote omariẹ evaọ iruo ọkobaro riẹ nọ ọ tẹ kwa kpohọ obei no. Evaọ ukpe 2000, Tatyana ọ tẹ kwa kpobọ Russia. Kọ ọ rẹriẹ ovao dhe ebẹbẹ jọ?

Tatyana ọ ta nọ: “Mẹ sae haya uwou nọ eware kpobi e rrọ eva ha, fikiere mẹ tẹ haya ubruwou ovo evaọ uwou nọ amọfa a rrọ. O nwane lọhọ tere he re ohwo ọ rria oria utioye. Okejọ o jariẹ nọ mẹ jẹ gwọlọ nọ me re zihe kpo dede. Rekọ ẹsikpobi Jihova ọ jẹ hai fiobọhọ kẹ omẹ ruẹ nọ otẹrọnọ mẹ ruabọhọ iruo ọkobaro na me ti wo irere.” Ma be ta ẹme na, Tatyana ọ rrọ imishọnare evaọ Russia. O ku ẹme riẹ họ nọ: “Ikpe nana kpobi nọ mẹ rọ rrọ orẹwho ofa na, mẹ rọ ẹro ruẹ eware iwoma buobu no evaọ uzuazọ, yọ me wo egbẹnyusu buobu no re. Maero na, u ru nọ ẹrọwọ mẹ ọ rọ ga vi epaọ anwẹdẹ kpobi no.”

Masako

Masako nọ ọ vrẹ ikpe 50 no nọ o no obọ Japan ze o wo isiuru kẹ iruo imishọnare kri no, rekọ uwhremu na o jariẹ oma nọ ọ te gbẹ sae jọ imishọnare he fiki ẹyao. Rekọ nọ ẹyao na ọ dina kpotọ no, ọ tẹ kwa kpobọ Russia nyai fiobọhọ evaọ iruo ivuẹvu na. Dede nọ o jọ bẹbẹ re ọ ruẹ emamọ uwou gbe iruo nọ ọ rẹ rọ rẹrote oma riẹ, ọ jẹ hai wuhrẹ ahwo ẹvẹrẹ Japanese je ru iruo orufuọ nọ a jẹ jọ hwae osa. Kọ eme o bi fiobọhọ kẹe ruabọhọ iruo usiuwoma ota na?

Masako ọ ta kpahe iruo usiuwoma ota riẹ evaọ Russia anwọ ikpe 14 nọ e vrẹ na inọ: “Oghọghọ nọ me wo no iruo usiuwoma ota na ze no o vrẹ ebẹbẹ kpobi nọ mẹ rẹriẹ ovao dhe. Usiuwoma ota evaọ ẹkwotọ nọ a jọ mae gwọlọ iwhowho-uvie, yọ obọdẹ uzuazọ uyero nọ o rẹ kẹ evawere.” O fibae nọ: “Iruo igbunu onana o rrọ kẹ omẹ keme evaọ ikpe nana kpobi na, mẹ rọ ẹro ruẹ epanọ Jihova ọ be rọ kẹ omẹ emu, iwu, gbe uwou nọ mẹ rẹ rria.” U te no Russia nọ Masako ọ jọ fiobọhọ no, ọ jọ Kyrgyzstan ru iruo ivuẹvu na no re. U te no ere no, o fiobọhọ kẹ itu nọ e be rehọ evẹrẹ Oyibo, Chinese, gbe Uighur ru ewuhrẹ no re. Enẹna, ọ rrọ ọkobaro evaọ obọ St. Petersburg.

IVIUWOU I FIOBỌHỌ YỌ A WO EGHALE

Inga avọ Mikhail

Fikinọ eware e rrọ gaga evaọ erẹwho jọ, u re ru nọ iviuwou sa-sa a rẹ rọ kwa no ekwotọ itieye na kpohọ  erẹwho efa re a sae rẹrote ẹgwọlọ rai. Rekọ wọhọ Abraham gbe Sera oke anwae, iviuwou jọ a kwa kpohọ orẹwho ofa no fiki iruo Uvie na. (Emu. 12:1-9) Roro kpahe oriruo ọzae-avọ-aye jọ nọ a re se Mikhail gbe Inga, nọ a kwa no Ukraine kpobọ Russia evaọ ukpe 2003. O raha oke he, a tẹ ruẹ ahwo nọ a wo isiuru kẹ oware nọ Ebaibol na o gine wuhrẹ.

Mikhail ọ ta nọ: “U wo ẹdẹjọ nọ ma ta usiuwoma evaọ ẹkwotọ nọ Isẹri Jihova a re te jọ ta usiuwoma ẹdẹvo ho. Nọ ma te unuẹthẹ jọ, ọkpọkuọzae jọ o te rovie ẹthẹ na jẹ nọ omai nọ, ‘kọ whai yọ etausiuwoma?’ Nọ ma yo nọ Ee, ọ tẹ ta nọ: ‘Mẹ riẹ nọ wha te nyaze ẹdẹjọ. Ẹme Jesu kpobi ọ rẹ seba erugba ha.’ Kẹsena ọzae na ọ tẹ wariẹ ẹme nọ ọ rrọ obe Matiu 24:14.” Mikhail o fibae nọ: “Evaọ ẹkwotọ na, ma ruẹ eyae ikpe jọ nọ e rrọ ichọche Baptist nọ e be ginẹ gwọlọ riẹ uzẹme na. A wo obe Ria Bẹdẹ Bẹdẹ na, yọ urere oka kpobi a rẹ rehọ iẹe ru uwuhrẹ Ebaibol. Ma rehọ euwa buobu kiyo enọ rai, so ile ukoko na kugbe ae je lele ae re emu. Ma reawere ẹkwotọ yena te epanọ ọ gbẹ rọ thọrọ omẹ ẹro họ.” Mikhail avọ Inga a ta nọ, ẹkwotọ nọ a jọ gwọlọ iwhowho-uvie gaga nọ a nyae jọ fiobọhọ na u ru rai si kẹle Jihova vi epaọ anwẹdẹ no, o tẹ jẹ lẹliẹ uyoyou nọ a wo kẹ amọfa ga vi epanọ o jọ, yọ o be kẹ ae evevọwẹ gbe evawere. Enẹna aimava a rrọ iruo ọsẹro okogho.

Oksana, Aleksey, gbe Yury

Evaọ ukpe 2007, ọzae-avọ-aye jọ nọ a re se Yury avọ Oksana nọ a kpako te ikpe 35 no kugbe ọmọ rai Aleksey nọ ọ rrọ ikpe 13 enẹna nọ a no Ukraine ze, a weze kpohọ uwou ogha obọ Russia. A tẹ ruẹ emapo Russia yọ ekwotọ buobu e riẹ nọ a ghale kẹ uvumọ ukoko ho. Oksana ọ ta nọ: “Nọ ma ruẹ emapo na, ẹsiẹe ma mae rọ riẹ nọ a ginẹ gwọlọ iwhowho-uvie gaga nọ e rẹ nyai fiobọhọ. U fiobọhọ kẹ omai gbaemu nọ ma rẹ kwa kpobọ Russia.” Eme ọfa o fiobọhọ kẹ ae? Yury ọ ta nọ: “Izoẹme wọhọ ‘Can You Serve in a Foreign Field?’ (Kọ Whọ Sae Ta Usiuwoma Evaọ Orẹwho Ọfa?) nọ ma jẹ hai se i fiobọhọ kẹ omai re. * Ma tẹ nyai rri ẹkwotọ Russia nọ uwou ogha o jiroro riẹ nọ ma sae jọ fiobọhọ na, ma tẹ gwọlọ oria nọ ma te rria fihotọ gbe iruo nọ ma te rọ rẹrote oma mai.” Kẹsena, evaọ ukpe 2008, a tẹ kwa kpobọ Russia.

Evaọ oke ọsosuọ, re inievo na a ruẹ iruo o lọhọ tere he, yọ ẹsibuobu a jẹ kwa no iwou ruọ iwou. Yury ọ ta nọ: “Ẹsikpobi ma jẹ hae lẹ nọ ajọ udu u whrehe omai hi, kẹsena ma vẹ ruabọhọ iruo usiuwoma ota na, avọ eva nọ ma fihọ Jihova inọ ọ te tha omai uke. Ma rọ ẹro ruẹ epanọ Jihova ọ jẹ rọ rẹrote omai nọ ma rehọ iruo Uvie riẹ karo. Iruo nana e bọ uviuwou mai ga.” (Mat. 6:22, 33) Kọ ẹvẹ ẹkwotọ nọ a jọ gwọlọ iwhowho-uvie nọ a kwa nya na u ro fiobọhọ kẹ ọmọ rai, Aleksey? Oksana ọ ta nọ: “U fiobọhọ kẹ ọmọ mai gaga, ọ rehọ oma mudhe jẹ họ-ame nọ ọ jọ ikpe izii. Nọ ọ ruẹ epanọ a gwọlọ iwhowho-uvie te, u ru nọ ọ be hae rọ rehọ oke ehọlide riẹ ru iruo ọkobaro obufihọ. Oma u bi mu omai nọ ma be ruẹ uyoyou gbe ajọwha nọ o wo kẹ iruo usiuwoma ota na.” Yury avọ Oksana a rrọ iruo ọkobaro obọdẹ enẹna.

“OWARE OVO NỌ MẸ VIOJA RIẸ”

Wọhọ epanọ oriruo inievo nana u dhesẹ vevẹ na, o gwọlọ nọ ohwo o re fievahọ Jihova riẹriẹriẹ nọ ọ tẹ gwọlọ kwa kpohọ ẹkwotọ ọfa kẹ usiuwoma ota. Uzẹme, inievo nọ i bi fiobọhọ evaọ ẹkwotọ nọ a jọ gwọlọ iwhowho-uvie a re wo ise-abọ buobu evaọ ẹkwotọ ọkpokpọ rai, rekọ a re je wo uvi evawere keme a be ta usiuwoma kẹ ahwo nọ a be gaviezọ kẹ ae ziezi jẹ be jowọ lele ovuẹ na. Kọ whọ sae jọ iruo ivuẹvu na wobọ evaọ ekwotọ nọ a gbẹ jọ gwọlọ etausiuwoma Uvie na? Who te ru ere, u ti kri hi re who te wo ọkpọ iroro Yury na. Ọ ta kpahe usiuwoma ota nọ o kpohọ evaọ ẹkwotọ nọ a jọ mae gwọlọ iwhowho-uvie na inọ: “Oware ovo nọ mẹ vioja riẹ họ, mẹ kake nya ha.”

^ edhe-ẹme 20 Rri Uwou-Eroro ọ October 15, 1999, ẹwẹ-obe avọ 23-27, (ọrọ oyibo).