Kpohọ eme nọ e riẹ eva

Kpohọ oria eware nọ e riẹe eva

Ohwo Uviuwou Kayafas

Ohwo Uviuwou Kayafas

Ẹsejọ ahwo nọ a re ru ekiakiẹ kpahe ekwakwa anwae a rẹ kiẹ ku eware jọ nọ i w’obọ kugbe ahwo nọ Ebaibol na ọ ta ẹme kpahe. Wọhọ oriruo, evaọ ukpe 2011, egba-eriariẹ jọ evaọ obọ Izrẹl a kere kpahe oware utiona jọ nọ a duku. A kiẹ ku ẹkpẹti nọ a kare no utho ze je ru onaa fihọ ziezi, onọ u kri te ikpe idu ivẹ (2,000) nọ a kwa igbenwa ohwo fihọ.

A kere fihọ ẹkpẹti na nọ: “Miriam ọmọtẹ ọ Yeshua nọ ọ rrọ ọmọzae ọ Kayafas, ozerẹ ọ Me-azaya nọ o no ẹwho Beth ‘Imri ze.” Kayafas họ ozerẹ okpehru ahwo Ju nọ ọ jọ usu ahwo nọ a gu Jesu ẹdhọ je bruoziẹ uwhu kpei. (Jọn 11:48-50) Ogbiku nọ a re se Flavius Josephus o se ozerẹ nana “Josẹf, ọnọ a jẹ hae se Kayafas.” U muẹro nọ ohwo uviuwou Kayafas jọ o wo ẹkpẹti nọ a duku na. A kere fihọ ẹkpẹti jọ nọ a kaki duku nọ a roro nọ o be te jọ orọ Kayafas inọ “Yehosef bar Caiapha,” hayo Josẹf, ọmọzae Kayafas. * Miriam nana avọ Kayafas a rọ oghẹrẹ jọ fioma.

Ogbẹgwae jọ nọ u wuzou ekiakiẹ eware anwae evaọ obọ Izrẹl nọ a re se Antiquities Authority (IAA), u kere nọ a mi iji jọ nọ i tho ẹkpẹti nọ a kwa igbenwa ọ Miriam fihọ evaọ oria nọ a jẹ hai ki ahwo fihọ evaọ oke anwae. Ekiakiẹ nọ a ru kpahe ẹkpẹti na gbe ẹme nọ a kere fihọ iẹe e kẹ imuẹro nọ Miriam ginọ ohwo uviuwou ọ Kayafas.

Ẹkpẹti na o wuhrẹ omai oware ofa jọ. O fodẹ Me-azaya, ọnọ ọ jọ ozerẹ urere evaọ usu izerẹ nọ a ghale fihọ eko hayo itu udhegbene nọ i je ru iruo unọjọ utọjọ evaọ etẹmpol ọ Jerusalẹm. (1 Irv. 24:18) Ogbẹgwae Antiquities Authority na o ta nọ eme nọ a kere fihọ ẹkpẹti nọ igbenwa Miriam e jọ na, i dhesẹ nọ “Ahwo uviuwou Kayafas a jọ usu ẹko izerẹ nọ Me-azaya ọ jọ omọvo rai.”

A kere Beth ʹImri fihọ ẹkpẹti na re. Odẹ na Beth ʹImri o sai wo otofa ivẹ. Wọhọ epanọ ogbẹgwae na Antiquities Authority o ta, “Orọ ọsosuọ, o sae jọnọ odẹ nana yọ odẹ orua izerẹ ọ Ima (Ẹzra 2:36, 37; Neh. 7:39-42) nọ emọ riẹ e jọ utu izerẹ ọ Me-azaya na. Orọ avivẹ, o sae jọnọ [Beth ʹImri] yọ odẹ ẹwho nọ ahwo uviuwou Miriam a no ze.” Evaọ oghẹrẹ kpobi, ẹkpẹti igbenwa Miriam nọ a duku na o kẹ imuẹro nọ ahwo nọ a jọ Ebaibol ta ẹme kpahe yọ ahwo nọ a ginẹ rria no okejọ.

^ edhe-ẹme 3 Whọ tẹ gwọlọ se kpahe ẹkpẹti nọ a kwa igbenwa Kayafas fihọ, rri uzoẹme na “The High Priest Who Condemned Jesus,” (Ozerẹ Okpehru nọ O Bruoziẹ Uwhu Kpe Jesu) evaọ Uwou-Eroro ọ January 15, 2006, ẹwẹ-obe avọ 10-13, ọrọ Oyibo.