“OMOTO na ọ sae dhẹ vrẹ, rekọ ohwo China nana ọ te jọ etenẹ!” Eme yena ọmọtẹ jọ nọ a re se Alexandra o yo evaọ omoto, nọ ọ be hẹrẹ re omoto na ọ fa uwhru orẹwho South American jọ ruọ ofa. Nọ o nwrotọ ze, ọ tẹ ruẹ ohwo China jọ nọ ọ be sae jẹ ẹvẹrẹ Spanish tere he nọ ọ be ta oware nọ o via kẹe rọkẹ omọvo isoja nọ i re rroro uwhru erẹwho ivẹ. Fikinọ Alexandra o bi kpohọ ukoko Isẹri Jihova nọ a rẹ rọ ẹvẹrẹ ahwo China ru ewuhrẹ, ọ tẹ fotọ oware nọ ọzae na ọ be gwọlọ ta na kẹ osoja na.

Ohwo China na ọ be ta nọ ọyomariẹ yọ ọmotọ orẹwho nọ a bi kpohọ na yọ o wo ebe riẹ kpobi gba, rekọ iji i mi rie ebe na gbe igho riẹ kpobi. Osoja na ọ jẹ kake rọwo ẹme nọ ọzae na ọ be ta ha, yọ o je tube viẹro nọ Alexandra ọ rrọ usu ahwo nọ a re mu ahwo nyae zẹ. Uwhremu na osoja na ọ tẹ te rọwo ẹme ọzae na rekọ anọ ọ rẹ hwa ugho jọ fiki ebe nọ o wo ho na. Fikinọ iji a mi rie igho riẹ kpobi no na, Alexandra o te momo edọla 20 kẹe re ọ rọ hwa. Ọzae na ọ tẹ nabi yere iei ziezi jẹ ta nọ ọ te tubẹ hwa kẹe bu vi edọla 20 na dede. Alexandra ọ tẹ ta kẹ ọzae na nọ orọnikọ erere ọ be gwọlọ họ, rekọ fikinọ ọ riẹ nọ oware nọ u fo eruo oye o ro fiobọhọ kẹe na. Ọ tẹ kẹ ọzae na ebe Isẹri Jihova jẹ vuẹe nọ ọ ta kẹ Isẹri Jihova re a wuhrẹ Ebaibol na kugbei.

Eva e rẹ were omai nọ ma te yo kpahe erara nọ a ru ọghọ kẹ, yọ evaọ akpọ na soso ahwo nọ a rrọ egagọ kpobi gbe enọ e rrọ evuọvo ho a re ru ọghọ re. Kọ o hai jọnọ whẹ họ Alexandra, o hai ti no owhẹ eva ze re who fiobọhọ kẹ omọfa ere? Onọ yena u re wowoma keme Jesu ọ ta nọ: “Ẹkẹ evawere e mae rrọ vi emio.” (Iruẹru Ikọ 20:35) Makọ egba-eriariẹ dede a ta nọ ọghoruo o re fiobọhọ kẹ ugboma na. Joma ta kpahe irere jọ nọ i re no ọghoruo ze.

“OHWO NỌ Ọ RẸ RỌ EVAWERE KẸ OKẸ”

Eware buobu nọ e via kẹ ahwo buobu no i dhesẹ nọ ẹkẹ avọ evawere e jẹhọ ohwohwo. Pọl ukọ na o kere nọ “Ọghẹnẹ o re you ohwo nọ ọ rẹ rọ evawere kẹ okẹ.” Pọl ọ jẹ ta kpahe Ileleikristi nọ i ru unevaze re a sai fiobọhọ kẹ inievo nọ ọbẹwẹ ọ rrọ oma. (2 Ahwo Kọrint 8:4; 9:7) Orọnikọ Pọl ọ be ta nọ fikinọ eva e jẹ were inievo na a rọ kẹ okẹ yena ha. Ukpoye inievo na a je wo evawere fikinọ a kẹ okẹ.

Ekiakiẹ jọ nọ a ru i dhesẹ nọ ọghoruo “o re ru eria jọ evaọ ẹvori mai na nọ e rẹ lẹliẹ ohwo wo evawere, whẹtiẹ ahwo họ oma, fievahọ ahwo, je ru oma ohwo sasa.” Ekiakiẹ efa jọ i dhesẹ nọ, “nọ ohwo ọ tẹ kẹ omọfa ugho o re wo evawere vi ẹsenọ ọye ọvo ọ tẹ raha ugho na fihọ oma riẹ.”

Kọ whọ be hai roro nọ fikinọ who wo tere he, who wo oware ovo nọ whọ rẹ sae kẹ amọfa ha? Uzẹme na họ, ohwo kpobi ọ rẹ sai wo oghọghọ nọ u re te “ohwo nọ ọ rẹ rọ evawere kẹ okẹ.” Orọnikọ ikpeware ọvo a re ro ru ọghọ họ, thakpinọ okẹ na u no owhẹ eva ze. Aye jọ nọ ọ rrọ Osẹri Jihova o kere se ahwo nọ a bi kere emagazini nana avọ umuko osese nọ  ọ fare fihọ iẹe inọ: “Anwọ ẹdẹ ze na mẹ be hae daoma rọ umutho ugho ru unevaze evaọ obọ Ọgwa Uvie. Rekọ onọ Jihova ọ kẹ omẹ zihe no u bu vi enọ mẹ kẹ riẹ no . . . Me yere owhai nọ wha sai ro ru ei lọhọ kẹ omẹ nọ mẹ sae rọ kẹ okẹ nana, o be kẹ omẹ omosasọ.”

Orọnikọ ugho ọvo a re ro ru ọghọ họ. Idhere buobu e riẹ nọ a re ro ru ọghọ.

ỌGHORUO O RE FIOBỌHỌ KẸ UGBOMA NA

Ọghoruo o re fiobọhọ kẹ owhẹ gbe amọfa

Ebaibol na ọ ta nọ: “Ohwo oyoyou o re wo erere kẹ oma riẹ, rekọ ohwo omuomu ọ rẹ nwa oma obọ riẹ.” (Itẹ 11:17) Ohwo owowou o re ru ọghọ, ọ rẹ rọ oke riẹ, ẹgba riẹ gbe eware efa nọ o wo ro fiobọhọ kẹ amọfa. Oghẹrẹ uzuazọ utioye na o rẹ wha irere se ọnọ ọ be kẹ okẹ na, yọ erere jọ họ u re fiobọhọ kẹ ugboma na.

Ekiakiẹ i dhesẹ nọ ohwo nọ ọ rẹ fialoma via fiobọhọ kẹ amọfa o re wo edada tere he evaọ oma, yọ ọkora ọ rẹ jariẹ oma tere gbe he. Mai woma na o rẹ lẹliẹ ohwo wo omokpokpọ. Makọ ahwo nọ a wo eyao egaga wọhọ ẹyao nọ a re se sclerosis hayo HIV a te bi ru ọghọ ẹsikpobi, u re fiobọhọ kẹ oma rai gaga. Ekiakiẹ i te je dhesẹ nọ makọ ahwo nọ a be gwọlọ siobọno idieda, a tẹ be hai ru ọghọ u re fiobọhọ kẹ ae gaga nọ a gbẹ rọ jọ ọkora ha, yọ u re je fiobọhọ kẹ ai nọ a je siobọno uruemu na vẹrẹ.

Oware nọ o jẹ rrọ ere họ, wọhọ epanọ ahwo jọ a ta, “nọ ohwo o te wo ọdawẹ, ororokẹ, gbe ẹwo, iroro me fioka ha e rẹ gbẹ ze iẹe udu hu.” Ọghoruo o re ru nọ ohwo o gbe ro roro iroro tere he. Yọ ahwo nọ ọzae hayo aye o whu ku, ọkora ọ rẹ kaki no ai oma nọ a tẹ be hai fiobọhọ kẹ amọfa.

Ababọ avro, ọghoruo o re fiobọhọ kẹ ohwo.

ỌGHORUO Ọ RẸ WỌ AMỌFA RU ỌGHỌ

Jesu ọ ta kẹ ilele riẹ nọ: “Wha hae kẹ okẹ, ahwo a te kẹ owhai. A ti ku onọ a wawo ziezi nọ a nẹ je nuhu kugbe nọ o vọ kpọhọhwẹ fihọ ikpekpawọ rai. Keme epaọ owawọ nọ wha be rọ wawo kẹ amọfa a te rọ wawo kẹ owhai re.” (Luk 6:38) Whọ tẹ be hai ru ọghọ kẹ ahwo, u re kpomahọ ahwo na, o vẹ jẹ wọ ai ru ọghọ kẹ amọfa re. Ọghoruo ọ rẹ wha okugbe ze je ru usu ga.

Ọghoruo ọ rẹ wha okugbe ze je ru usu ga

Ahwo nọ a wuhrẹ kpahe epanọ uzuazọ uyero ahwo-akpọ o rrọ a ta nọ, “ahwo nọ a re ru ọghọ a re kpomahọ amọfa nọ a jẹ rọ aro kele ai hayo ru epọvo na re.” Evaọ uzẹme, “nọ ahwo a te tube se kpahe ọghọ jọ nọ ahwo jọ a ru ọvo dede o rẹ wọ ai ru ọghọ re.” Onana o nwane rọwokugbe ekiakiẹ jọ nọ a ru inọ, “ọghọ nọ omọvo o ru u re kpomahọ ahwo buobu nọ ọyomariẹ nọ o ru ọghọ na ọ tubẹ riẹ dede he.” Koyehọ oware ovo nọ ohwo o ru kẹ ohwo o rẹ wọ ohwo na ru kẹ omọfa, o vẹ rọ ere vaha ruọ ẹwho soso. Kọ oria utioye o gbẹ were owhẹ ẹria? Irere ilogbo i re gine noi ze otẹrọnọ ahwo buobu a be hai ru ọghọ.

Oware jọ nọ o via evaọ ubrotọ Florida evaọ America o nwani  dhesẹ onana via vevẹ. Isẹri Jihova jọ a fialoma via re a fiobọhọ kẹ ahwo nọ ofou ọwhibo ọ raha eware rai. Okenọ a jẹ hẹrẹ ekwakwa nọ a ti ro ru iruo evaọ uwou nọ a nyaze ti ru na, a te muẹrohọ nọ ogba ohwo jọ nọ o kẹle etẹe o raha re, fikiere a tẹ ruẹrẹ iẹe kẹ ohwo na. Uwhremu na ohwo na o te kere ileta se oria nọ u wuzou iruo Isẹri Jihova evaọ akpọ na soso. Ọ ta nọ: “Oware nọ a ru kẹ omẹ na o rẹ thọrọ omẹ ẹro ho, ahwo rai a rrọ usu ahwo nọ a mai wou kpaobọ nọ mẹ ruẹ no.” Fikinọ oware nọ a ru na o da riẹ ẹro, o te vi ugho jọ se Isẹri Jihova re a kugbe ro ru iruo usiuwoma ota rai.

RỌ ARO KELE ORIRUO OHWO NỌ Ọ RẸ MAI RUỌGHỌ NA

Oware jọ nọ egba-eriariẹ a kiẹ via no họ, “o wọhọ nọ u wo oware jọ nọ o be hae wọ ahwo-akpọ fiobọhọ kẹ amọfa. Makọ emaha dede a rẹ gwọlọ ruọghọ kẹ amọfa taure a te ti wuhrẹ ẹmeọta.” Fikieme o jẹ rrọ ere? Ebaibol na ọ kuyo onọ yena nọ ọ ta nọ a ma ahwo evaọ “uwoho oma Ọghẹnẹ,” koyehọ ahwo-akpọ a wo ọkpọ iruemu nọ Ọghẹnẹ o wo re.​—Emuhọ 1:27.

Ọghoruo ọ rrọ usu iruemu nọ Jihova Ọghẹnẹ nọ ọ ma omai o wo. Ọghẹnẹ ọ kẹ omai uzuazọ gbe eware kpobi nọ e rẹ sae lẹliẹ eva were omai. (Iruẹru Ikọ 14:17; 17:​26-28) Nọ ma te bi wuhrẹ Ebaibol na, ma rẹ sae riẹ Ọghẹnẹ ziezi, jẹ riẹ ẹjiroro nọ o wo kẹ omai. Ebaibol na ọ tẹ jẹ vuẹ omai kpahe ọruẹrẹfihotọ nọ Ọghẹnẹ o ru no re ma sai wo evawere evaọ obaro. * (1 Jọn 4:​9, 10) Nọ orọnọ Jihova Ọghẹnẹ họ ọnọ ọ rẹ mai ruọghọ na yọ ọ ma omai evaọ uwoho riẹ na, ma te bi ruọghọ kiyọ ọye ma be rọ aro kele, u re woma kẹ omai, eva mai e vẹ jẹ were iẹe.​—Ahwo Hibru 13:16.

Kọ whọ kareghẹhọ Alexandra nọ ma fodẹ evaọ obọ emuhọ na? Ẹvẹ iku na i ro kuhọ? Dede nọ ohwo jọ nọ ọ jọ omoto na kugbe Alexandra ọ ta kẹe nọ o ku ugho riẹ kufiẹ no, ohwo China na o se egbẹnyusu riẹ nọ e rrọ obonọ a be dhẹ kpohọ na, ọ tẹ hwa edọla 20 na zihe kẹ Alexandra ababọ okioraha. Ofariẹ, ọzae na o te je ru oware nọ Alexandra ọ ta kẹe nọ o ru, ọ ta kẹ Isẹri Jihova nọ a wuhrẹ Ebaibol na kugbei. Nọ emerae jọ e vrẹ no, Alexandra ọ tẹ ruẹ ọzae na evaọ okokohọ Isẹri Jihova jọ nọ a rọ ẹvẹrẹ China ru evaọ orẹwho Peru, yọ eva e were riẹ gaga. Fikinọ oware nọ Alexandra o ru kẹe na o da riẹ ẹro, ọzae na o te zizie Alexandra avọ ahwo nọ a gbe kpohọ okokohọ na ziọ ehọtẹle riẹ nọ o re jo there emu zẹ.

Ọghoruo gbe amọfa nọ a re fiobọhọ kẹ o rẹ wha evawere ze. Maero na, whọ sae rọ ere fiobọhọ kẹ ahwo riẹ ọnọ emamọ eware kpobi i no obọ riẹ ze, Jihova Ọghẹnẹ! (Jemis 1:17) Kọ whọ be ruẹ irere nọ i re no ọghoruo ze?

^ edhe-ẹme 21 Re whọ gbẹ riẹ kpahe ẹme na, se obe nana Eme Ebaibol na O Gine Wuhrẹ? onọ Isẹri Jihova a kere hayo kpohọ www.jw.org/iso. Rri otọ EBE GBE EWARE EFA > EBE GBE IBROSHỌ.