Kpohọ eme nọ e riẹ eva

Kpohọ oria izoẹme

 UZOU AVỌ 10

Orọo Yọ Okẹ nọ U No Obọ Ọghẹnẹ Ze

Orọo Yọ Okẹ nọ U No Obọ Ọghẹnẹ Ze

“Ufi egẹ esa o rẹ kake sawo ho.”​—ỌTAUSIUWOMA NA 4:12.

1, 2. (a) Ẹvẹ ahwo nọ a rọo no obọ a rẹ gwọlọ nọ orọo rai o jọ? (b) Enọ vẹ ma te ta kpahe evaọ uzou nana?

MA REHỌ iẹe nọ who kpohọ ehaa-orọo jọ. Nọ who bi rri ọva avọ ọmọtibobo na, whọ ruẹ nọ eva e be were ae gaga. A bi roro kpahe epanọ a ti ro yeri uzuazọ rai je ru eware buobu kugbe. A bi rẹro nọ orọo na o te tọ yọ o te kẹ ae evawere.

2 Rekọ erọo buobu nọ e riẹ muhọ e be tọ họ. Re ọzae-avọ-aye a sai wo evawere evaọ orọo rai je ru re orọo na o tọ, o gwọlọ nọ a re lele ọkpọvio Ọghẹnẹ. Fikiere joma ta kpahe iyo nọ Ebaibol na ọ kẹ kpahe enọ nana: Irere vẹ i re no orọo ze? Whọ tẹ gwọlọ rọo, ẹvẹ whọ sae rọ salọ emamọ ọrivẹ-orọo? Ẹvẹ whọ sae rọ jọ emamọ ọzae hayo emamọ aye uwou-orọo? Kọ eme o rẹ sae lẹliẹ orọo tọ?​—Se Itẹ 3:5, 6.

KỌ MẸ RỌO?

3. Kọ who roro nọ ohwo ọ rẹ rọo taure ọ tẹ te wereva? Ru ei vẹ.

3 Ahwo jọ a re roro nọ ohwo ọ gbẹ rọo ho, ọ rẹ sai wo evawere evaọ uzuazọ họ. Rekọ ẹme yena yọ  ọrue. Jesu ọ ta nọ ohwo ọ gbẹ rọo ho, o sae jọ okẹ. (Matiu 19:11, 12) Yọ Pọl ukọ na ọ ta nọ ohwo o re wo irere nọ ọ gbẹ rọo ho. (1 Ahwo Kọrint 7:32-38) Whẹ ọvo ọ rẹ jiroro na kẹ omobọ ra sọ whọ rẹ rọo hayo whọ rẹ rọo ho. Whọ kuvẹ hẹ re egbẹnyusu, ahwo uviuwou, hayo uruemu ẹwho rai o lẹliẹ owhẹ ruọ orọo.

4. Irere jọ vẹ i re no emamọ orọo ze?

4 Ebaibol na ọ tẹ jẹ ta nọ orọo yọ okẹ nọ u no obọ Ọghẹnẹ ze, yọ u wo irere nọ ohwo o re wo nọ ọ tẹ rọo. Jihova ọ ta kpahe Adamu, ọzae ọsosuọ na nọ: “U woma ha re ọzae na ọvo ọ gbẹ jọ. Mẹ be te ma ofiobọhọ kẹe, ọnọ o re ru ei gba.” (Emuhọ 2:18) Jihova ọ ma Ivi re ọ jọ aye Adamu, aimava na a te zihe ruọ uviuwou ọsosuọ evaọ otọakpọ na. Nọ ọzae-avọ-aye a te wo emọ, orọo nọ a rrọ na u re fiobọhọ kẹ ae yọrọ emọ na ziezi. Rekọ orọnikọ fiki emọ-iyẹ ọvo ohwo ọ rẹ rọ ruọ orọo ho.​—Olezi 127:3; Ahwo Ẹfisọs 6:1-4.

5, 6. Ẹvẹ orọo o sae rọ jọ wọhọ “ufi egẹ esa”?

5 Solomọn ovie na ọ ta nọ: “Imava i woma vi omọvo keme a wo emamọ osohwa rọkẹ iruo egaga rai. Keme otẹrọnọ ọjọ evaọ usu rai o kie, ọdekọ o re fiobọhọ kẹ ọrivẹ riẹ kpama. Rekọ eme ọ rẹ via kẹ ọnọ o kie na otẹrọnọ ohwo ọvo ọ riẹ nọ o re fiobọhọ kẹe kpama ha? . . . Yọ ufi egẹ esa o rẹ kake sawo ho.”​—Ọtausiuwoma Na 4:9-12.

6 Ọzae-avọ-aye nọ e be wereva a re wo usu okpekpe kugbe, fiobọhọ kẹ ohwohwo, sasa ohwohwo oma, jẹ thọ ohwohwo. Uyoyou o rẹ sae lẹliẹ  orọo ga, rekọ oware nọ o rẹ mae lẹliẹ orọo ga họ nọ ọzae avọ aye na a tẹ be gọ Jihova. Ẹsiẹe orọo na o sae rọ jọ wọhọ “ufi egẹ esa” nọ a thahe kugbe ziezi. Ufi utioye o rẹ ga vi onọ u wo egẹ ivẹ ọvo. Fikiere orọo o rẹ ga ziezi nọ Jihova ọ tẹ rrọ orọo na.

7, 8. Ohrẹ vẹ Pọl ọ kẹ kpahe orọo?

7 Nọ ọzae avọ aye a tẹ ruọ orọo no, a rẹ sae reawere owezẹ ọzae avọ aye. (Itẹ 5:18) Rekọ otẹrọnọ fiki owezẹ ohwo ọ be rọ gwọlọ rọo, ọ rẹ sae salọ ọrivẹ-orọo thọ. Oyejabọ nọ Ebaibol ọ rọ ta nọ ohwo ọ vrẹ “udhudhu ọmoha” no taure ọ tẹ te rọo na, keme oke yena isiuru owezẹ ọzae avọ aye e rẹ jọ gaga evaọ udu riẹ. (1 Ahwo Kọrint 7:36) O mai woma re ohwo ọ hẹrẹ bẹsenọ isiuru yena i re kpotọ no tao. Ẹsiẹe ọ te sai roro ziezi jẹ salọ emamọ ọrivẹ-orọo.​—1 Ahwo Kọrint 7:9; Jemis 1:15.

8 Otẹrọnọ whọ gwọlọ rọo, u woma gaga re whọ riẹ nọ orọo kpobi u re wo ebẹbẹ. Pọl ọ ta nọ ahwo nọ a rọo “a re wo uye evaọ oma rai.” (1 Ahwo Kọrint 7:28) Makọ orọo nọ evawere e rrọ dede u re wo ebẹbẹ ẹsejọ. Whọ tẹ jiroro nọ whọ rẹ rọo, muẹrohọ otọ ziezi re whọ sae salọ emamọ ohwo.

ONO MẸ TE RỌO?

9, 10. Eme ọ rẹ via nọ ma tẹ rọo ohwo nọ ọ be gọ Jihova ha?

9 Ehri-uzi Ebaibol jọ nọ u wuzou gaga nọ u fo nọ ohwo ọ rẹ kareghẹhọ nọ ọ tẹ be salọ ọrivẹ-orọo o ta nọ: “Wha mu usu kugbe enọ e rọwo ho ho.”  (2 Ahwo Kọrint 6:14) Oware nọ Pọl ukọ na o wo họ iroro ta ẹme yena họ, erao ivẹ nọ a re thuru kugbe ro ru iruo ẹwọ. Otẹrọnọ ọjọ ọ rro hayo ga vi ọjọ evaọ usu erao ivẹ na, ọwhẹrẹ o re thuru ai kugbe ro ru iruo ho, keme uye o rẹ bẹ erao ivẹ na. Epọvo na re, nọ ohwo nọ ọ be gọ Jihova ọ tẹ rọo ohwo nọ ọ be gọ Jihova ha, o rẹ wha ebẹbẹ buobu ze. Oyejabọ nọ Ebaibol na ọ rọ hrẹ omai nọ ma rọo “evaọ Olori na ọvo” na.​—1 Ahwo Kọrint 7:39.

10 Ileleikristi jọ a re roro nọ o mai woma re a rọo ohwo nọ ọ rrọ ukoko ho, viukpenọ a rẹ jọ goli. Rekọ ma tẹ la uzi Ebaibol vrẹ, o rẹ wha edada gbe uweri se omai. Egagọ Jihova họ oware nọ o mai wuzou kẹ omai idibo Ọghẹnẹ. Ẹvẹ o te jọ owhẹ oma nọ whọ gbẹ be sai lele ọzae hayo aye ra ru oware nọ o mai wuzou kẹ owhẹ hẹ? Ahwo buobu a jiroro nọ a rẹ seba ẹrọo, ukpenọ a rẹ rọo ohwo nọ ọ be gọ Jihova ha.​—Se Olezi 32:8.

11. Ẹvẹ whọ sae rọ salọ emamọ ọzae hayo aye?

11 Orọnikọ onana u dhesẹ nọ ohwo kpobi nọ ọ be gọ Jihova ọ te jọ emamọ ọzae hayo emamọ aye he. Otẹrọnọ whọ gwọlọ rọo, gwọlọ ohwo nọ ọ were owhẹ ziezi, nọ whọ be hai wo ebẹbẹ kugbe he. Hẹrẹ bẹsenọ whọ rẹ ruẹ ohwo nọ wha gbe wo itee evona, nọ ọ be rọ egagọ Ọghẹnẹ karo. Romatotọ se je roro didi kpahe emamọ ohrẹ nọ ọrigbo nọ a re fievahọ na o kere fihọ ebe mai kpahe orọo.​—Se Olezi 119:105.

12. Eme Ebaibol na o wuhrẹ omai kpahe orọo nọ a rẹ jọ salọ ọzae hayo aye kẹ ohwo?

 12 Evaọ ewho jọ, esẹgbini a rẹ salọ ohwo nọ ọmọzae hayo ọmọtẹ rai ọ rẹ rọo. Eriwo rai họ, esẹgbini a riẹ ohwo nọ ọ te mai woma kẹ ọmọ rai. Fikiere, otẹrọnọ uviuwou ra a jiroro nọ a re lele uruemu ẹwho yena, Ebaibol na ọ rẹ sai fiobọhọ kẹ esẹgbini riẹ iruemu nọ a re rri gwọlọ. Wọhọ oriruo, okenọ Abraham ọ salọ aye kẹ Aiziki ọmọ riẹ, orọnikọ ugho hayo epanọ uviuwou ọmọtẹ na o viodẹ te o jariẹe oja ha. Ọ salọ e riẹ keme o you Jihova.​—Emuhọ 24:3, 67; rri Ẹme-Oruvẹ 25.

 ẸVẸ MẸ SAE RỌ RUẸRẸ OMA KPAHE KẸ ORỌO?

13-15. (a) Ẹvẹ ọzae ọ sae rọ ruẹrẹ oma kpahe kẹ orọo? (b) Ẹvẹ aye ọ sae rọ ruẹrẹ oma kpahe kẹ orọo?

13 Otẹrọnọ whọ gwọlọ rọo, ruẹrẹ oma kpahe tao. Whọ sai roro nọ whọ ruẹrẹ oma kpahe no, rekọ joma ta kpahe oware nọ u dhesẹ re ohwo ọ ruẹrẹ oma kpahe kẹ orọo. Oware nọ u dhesẹ o sai gbe owhẹ unu.

Romatotọ se je roro didi kpahe ohrẹ nọ o rrọ Ebaibol na kpahe orọo

14 Ebaibol na o dhesẹ nọ ezae gbe eyae uwou-orọo a wo ọvuọ iruo rai evaọ uviuwou na. Fikiere, oware nọ u re dhesẹ nọ ọzae ọ ruẹrẹ oma kpahe kẹ orọo no, u wo ohẹriẹ no onọ u re dhesẹ nọ aye ọ ruẹrẹ oma kpahe no. Otẹrọnọ ọzae ọ gwọlọ rọo, ọ rẹ nọ omariẹ sọ ọ ruẹrẹ oma kpahe no re o wuzou uviuwou. Jihova ọ gwọlọ nọ ọzae ọ rẹ rẹrote aye gbe emọ riẹ evaọ kabọ kabọ. Maero na, o gwọlọ nọ ọzae ọ rẹ kobaro evaọ egagọ Ọghẹnẹ. Ebaibol na o dhesẹ nọ ọzae nọ ọ rẹ sae rẹrote uviuwou riẹ hẹ o “yoma vi ohwo nọ o wo ẹrọwọ họ.” (1 Timoti 5:8) Fikiere otẹrọnọ whẹ yọ ọzae nọ ọ gwọlọ rọo, roro kpahe epanọ whọ sai ro ru lele ohrẹ Ebaibol nana: “Ruẹrẹ iruo obọ otafe ra họ, re whọ ruẹrẹ eware kpobi kpahe evaọ obọ ẹwọ; kẹsena whọ vẹ bọ uwou ra.”​—Itẹ 24:27.

15 Aye nọ ọ gwọlọ rọo ọ rẹ nọ omariẹ sọ ọ ginẹ ruẹrẹ oma kpahe no re ọ jọ aye uwou-orọo gbe oni otẹrọnọ a ti yẹ emọ. Ebaibol na o dhesẹ idhere jọ nọ emamọ aye ọ rẹ rọ rẹrote ọzae gbe emọ riẹ. (Itẹ 31:10-31) Nẹnẹ, ahwo buobu a re roro kpahe oware nọ ọzae hayo aye rai o ti ru kẹ ae ọvo. Rekọ Jihova ọ  gwọlọ nọ ma roro kpahe oware nọ ma rẹ sai ru kẹ ọzae hayo aye mai.

16, 17. Otẹrọnọ whọ gwọlọ rọo, eme u fo nọ who re roro didi kpahe?

16 Taure whọ tẹ rọo, roro didi kpahe oware nọ Jihova ọ ta kpahe ezae gbe eyae uwou-orọo. Fikinọ ọzae o wuzou uwou, orọnikọ u dhesẹ nọ o wo udu nọ o re ro kpe aye riẹ hayo ta eme edada kẹe he. Emamọ ọzae ọ rẹ rọ aro kele Jesu, ọnọ o dhesẹ uyoyou jẹ jọ wowou ẹsikpobi. (Ahwo Ẹfisọs 5:23) Aye omariẹ o re roro didi kpahe oware nọ u dhesẹ re ọ tha ọzae riẹ uke evaọ iroro kpobi nọ ọ jẹ. (Ahwo Rom 7:2) O gwọlọ nọ ọ rẹ nọ omariẹ sọ ọ te sae ginẹ rọ evawere yoẹme kẹ ọzae riẹ dede nọ ọ gba ha. O te roro nọ ọ te sai ru ere he, ọ sae jiroro inọ ọ rẹ siọ ọzae ba ewo tao.

17 O gwọlọ nọ oware nọ o rẹ were ọzae hayo aye mai ma rẹ rọ karo viukpọ omai. (Se Ahwo Filipai 2:4.) Pọl o kere nọ: “Whai omomọvo o re you aye riẹ hrọ wọhọ epanọ o you omobọ riẹ; evaọ abọdekọ riẹ, jọ aye o wo adhẹẹ odidi kẹ ọzae riẹ.” (Ahwo Ẹfisọs 5:21-33) Ezae gbe eyae uwou-orọo a rẹ gwọlọ nọ ọrivẹ rai o you rai jẹ kẹ ae adhẹẹ. Rekọ oware nọ o rẹ mae were ọzae họ nọ aye riẹ ọ tẹ be kẹe adhẹẹ, yọ oware nọ o rẹ mae were aye họ, nọ ọzae riẹ o te you rie. Onana o rẹ wha evawere fihọ orọo.

18. Fikieme ọmọtẹ avọ ọmọzae a rẹ rọ yọroma nọ a tẹ be nyusu orọo?

18 U fo nọ ọmọtẹ avọ ọmọzae nọ a be nyusu orọo a rẹ wereva, nọ a be riẹ ohwohwo ziezi na. U fo nọ a  rẹ rọ oke yena riẹ epanọ o te jọ nọ a tẹ ruọ orọo no, yọ a rẹ jẹ ta eva kẹ ohwohwo re a riẹ sọ a gine fo ohwohwo. Evaọ etoke nana, a rẹ sae riẹ epanọ a re ro lele ohwohwo ta ẹme ziezi, jẹ riẹ oware nọ o ginẹ rrọ ohwohwo udu. Nọ usu na o be kpekpe na, a rẹ gbẹ gwọlọ no akotọ ohwohwo ho. Rekọ o gwọlọ nọ a rẹ yọroma nọ a gbẹ be nyusu orọo na, re u gbe su kpohọ ọfariẹ-ogbe he. Uvi uyoyou u re fiobọhọ kẹ ae whaha oware kpobi nọ o rẹ sae raha usu rai je ru eva dha Jihova.​—1 Ahwo Tẹsalonika 4:6.

Nọ ọmọtẹ avọ ọmọzae a tẹ be nyusu orọo, a rẹ sae riẹ epanọ a re ro lele ohwohwo ta ẹme ziezi

 EME ME RE RU RE ORỌO MẸ O SAE TỌ?

19, 20. Ẹvẹ Ileleikristi a rri orọo?

19 Oware nọ u re ku ebe gbe ifimu buobu họ họ, ehaa orọo ilogbo nọ ahwo a be jọ wereva. Rekọ evaọ aruakpọ, ehaa-orọo na yọ emuhọ gheghe. Jihova ọ gwọlọ nọ orọo o rẹ jọ bẹdẹ bẹdẹ.​—Emuhọ 2:24.

20 Ahwo buobu nẹnẹ a rri orọo fihọ oware ubroke. Ohwo ọ sae ruọ orọo jẹ fa orọo na lọlọhọ. Ahwo jọ a re roro nọ orọo na o tẹ nwani mu ebẹbẹ họ ewo no, oke yena a rẹ rọ dhẹ siọ ọzae hayo aye rai ba jẹ fa orọo na. Rekọ kareghẹhọ oriruo ufi egẹ esa nọ a thahe kugbe ziezi nọ a jọ Ebaibol fodẹ na. A tẹ maki si ufi utioye gaga, o rẹ sawo ho. Ma tẹ kuvẹ re Jihova o fiobọhọ kẹ omai, orọo mai o te tọ. Jesu ọ ta nọ: “Onọ Ọghẹnẹ o kugbe no, ajọ ohwo ọvo ọ hẹriẹ iẹe he.”​—Matiu 19:6.

21. Eme o re fiobọhọ kẹ ọzae avọ aye uwou-orọo you ohwohwo?

21 Mai kpobi ma wo emamọ iruemu gbe iruemu nọ e nwani kiehọ tere he. O lọhọ gaga re ohwo ọ tẹrovi oria nọ omọfa ọ be jọ riẹ ru te he, maero kọ ọrivẹ-orọo riẹ. Ma te ru ere, eva e te were omai hi. Rekọ ma tẹ tẹrovi emamọ iruemu ọzae hayo aye mai, ma ti wo evawere evaọ orọo mai. Kọ o lọhọ re ma tẹrovi emamọ iruemu ọrivẹ-orọo mai dede nọ ọ gba ha? Ee! Jihova ọ riẹ nọ ma gba ha, ghele na ọ be tẹrovi emamọ iruemu mai. Dai roro epanọ o hae te jọ orọnọ eyoma mai o bi rri. Ọso-ilezi na ọ ta nọ: “Otẹrọnọ iruthọ who bi rri, O Jah, Ono ọ rẹ sai dikihẹ, O Jihova?” (Olezi 130:3) Nọ ezae  gbe eyae uwou-orọo a tẹ be tẹrovi emamọ iruemu ọrivẹ-orọo rai jẹ be rọvrẹ ohwohwo ababọ oke oraha, yọ a be rọ aro kele Jihova.​—Se Ahwo Kọlọsi 3:13.

22, 23. Ẹvẹ Abraham avọ Sera a ro fi emamọ oriruo hotọ kẹ ahwo nọ a rọo no?

22 Nọ oke o be nyaharo na, uyoyou ọzae-avọ-aye u  re dhe ẹgẹga. Abraham avọ Sera a je wo evawere evaọ orọo rai yọ orọo na o tọ. Okenọ Jihova ọ ta kẹ Abraham inọ ọ kwa no okpẹwho riẹ nọ a re se Ọr, yọ Sera ọ vrẹ ikpe udhosa no. Dai roro epanọ o jọ bẹbẹ kẹe te re o no emamọ uwou riẹ nyae rria iwou-udhu. Rekọ Sera ọ jọ emamọ ogbẹnyusu gbe ọrivẹ kẹ Abraham, yọ ọ jẹ kẹe adhẹẹ gaga. Fikiere o ru lele iroro-ejẹ Abraham, onọ u ru nọ a sai ro yoẹme kẹ Jihova.​—Emuhọ 18:12; 1 Pita 3:6.

23 Uzẹme na họ, evawere e tẹ rrọ orọo, orọnikọ u dhesẹ nọ ẹsikpobi ọzae avọ aye na a te rọwokugbe evaọ oware kpobi hi. U wo okejọ nọ Sera ọ ta ẹme nọ Abraham ọ rọwo fihọ họ, rekọ Jihova ọ tẹ ta kẹ Abraham nọ: “Gaviezọ kẹe.” Nọ Abraham o ru ere, ewoma o no rie ze. (Emuhọ 21:9-13) Otẹrọnọ whẹ avọ ọzae hayo aye ra wha gbẹ be rọwokugbe evaọ eware jọ họ, o kẹ owhẹ uye ga hrọ họ. Oware nọ o mai wuzou họ, wha gbẹ hai you ohwohwo jẹ kẹ ohwohwo adhẹẹ, o tẹ make rọnọ whai imava wha wo iroro evona ha evaọ oware jọ.

Wha rọ Ẹme Ọghẹnẹ mu orọo rai họ

24. Ẹvẹ orọo mai o sae rọ wha orro se Jihova?

24 Evaọ ukoko na, u wo ezae-avọ-eyae buobu nọ eva e be were. Otẹrọnọ whọ gwọlọ rọo, kareghẹhọ nọ ọrivẹ-orọo nọ whọ rẹ salọ yọ iroro-ejẹ jọ nọ e mai wuzou evaọ uzuazọ. U ti dhesẹ epanọ uzuazọ ra o te jọ no umuo oke yena vrẹ, fikiere kuvẹ re Jihova ọ kpọ owhẹ. Who te ru ere, whọ te salọ emamọ ohwo, ruẹrẹ oma kpahe ziezi, je ru eware nọ e te lẹliẹ orọo ra tọ jẹ wha orro se Jihova.