OWARE NỌ U RO WUZOU

Nọ who te dikihẹ kẹ oware nọ whọ rọwo, who ti wo ẹme-obọ ukpenọ whọ rẹ kuvẹ re amọfa a kpọ uzuazọ ra.

EME WHỌ HAI TI RU?

Rri oware nọ o be via na: Nọ Brian ọ ruẹ emọ isukulu ivẹ riẹ jọ nọ e be nyaze, oma o gbẹ jẹ riẹe ru hu. Anwọ isiava na evaọ oka ovona nọ a be rọ gwọlọ kẹe isigareti vovo. Onana o te jọ orọ avọ isiasa.

Ọmọzae ọsosuọ ọ tẹ ta kẹe inọ:

“Whọ ọvo ọ rrọ usu? Jome dhesẹ ogbẹnyusu jọ kẹ owhẹ.”

Nọ ọ fodẹ “ogbẹnyusu” na, ọ tẹ mahe ubiẹro je dhobọ họ ẹkpa riẹ tọlọ oware jọ noi ze be rọ kẹ Brian.

Brian ọ tẹ ruẹ nọ isigareti ọ gwọlọ rọ kẹe na. Oware na o tẹ kẹ Brian uye gaga.

Brian ọ tẹ ta nọ, “Ijo, mẹ vuẹ owhai no vẹre nọ mẹ be rehọ họ . . .”

Ọmọzae avivẹ na o te bru ẹme dhei unu inọ: “Ozọ u bi mu owhẹ?””

Brian ọ tẹ gbaudu yo kẹe nọ, “ijo, ozọ u bi mu omẹ hẹ.”.

Ọmọzae avivẹ na o te fi obọ họ ẹkoko Brian, jẹ be rọ ẹmẹrera ta kẹe nọ, “Thakpe rehọ iẹe, u re ru ohwo oware ovo ho.”

Ọmọzae ọsosuọ na o te go isigareti na kẹle ovao Brian jẹ rọ ẹmẹrera ta kẹe nọ: “Ma te ta kẹ ohwo ọvo ho. Ohwo ọvo ọ te riẹ kpahe iẹe vievie he.”

Otẹrọnọ whẹ họ Brian, eme whọ hai ti ru?

 DHIZU JE RORO OMOJỌ!

Kọ ehwa Brian yena a gine roro kpahe oware nọ a bi ru na? Kọ ae ọvo a ginẹ jiroro nọ a re vovo isigareti? Ẹsejọhọ ae ọvo ho. Wọhọ epanọ o rẹ via evaọ oria kpobi na, amọfa a tẹzẹ e rai fihọ uruemu isigareti ivovo nana. A gwọlọ jọ wọhọ egbẹnyusu rai, fikiere a tẹ kuvẹ re amọfa a ta oware nọ a re ru kẹ ae.

O hae jọnọ oware nọ o via kẹ Brian na whẹ o via kẹ, eme o re fiobọhọ kẹ owhẹ salọ oware nọ u woma re whọ sai mugba kẹ otunyẹ-ọhwa?

  1. RẸRO OWARE NỌ O RẸ SAE VIA

    Ebaibol na ọ ta nọ: “Ohwo owareghẹ ọ ruẹ ese o re siomano, rekọ ogbori o re zue ruẹe, ọ vẹ ruẹ uye riẹ.”​—Itẹ 22:3.

    Evaọ ẹsibuobu, ohwo ọ rẹ sae ruẹ okpẹtu nọ ọ be tha evaọ obaro. Wọhọ oriruo, ma rehọ iẹe nọ whọ ruẹ ibe emọ isukulu ra nọ a bi vovo isigareti evaọ obaro. Nọ who te rẹro oware nọ o rẹ sai noi ze, onana u re fiobọhọ kẹ owhẹ ruẹrẹ oma kpahe taure who te ti te etẹe.

  2. RORO TAO

    Ebaibol na ọ ta nọ: “Sẹro emamọ obruoziẹ-iroro.”​—1 Pita 3:16.

    Nọ omara nọ, ‘Ẹvẹ eware e te jọ kẹ omẹ evaọ obaro nọ me te we lele ehwa mẹ?’ Evaọ uzẹme, eva ra e te were ehwa ra evaọ okioke yena. Rekọ ẹvẹ eware e te jọ evaọ obaro? Kọ whọ ginẹ gwọlọ nwene oghẹrẹ ohwo nọ whọ rrọ fikinọ whọ gwọlọ ru eva were emọ eklase ra?​—Ọnyano 23:2.

  3. JIRORO OWARE NỌ WHO TI RU

    Ebaibol na ọ ta nọ: “Ohwo owareghẹ o re wo areghẹ te oma.”​—Itẹ 14:16.

    Oghẹrẹ kpobi nọ o rrọ kẹhẹ, ma rẹ rẹriẹ ovao dhe oware kpobi nọ u re no iroro nọ ma jẹ ze. Ebaibol na ọ fodẹ ahwo wọhọ Josẹf, Job, gbe Jesu, enọ e jẹ emamọ iroro. Ebaibol na ọ tẹ jẹ ta kpahe ahwo wọhọ Keni, Esọ, gbe Judas, enọ e jiroro nọ i kie kpe ai. Eme who ti ru?

Ebaibol na ọ ta nọ: “Ohwo nọ ọ jọ oware osese dhesẹ nọ a re fievahọ iẹe ọ rẹ jọ ulogbo dhesẹ re nọ a re fievahọ iẹe.” (Luk 16:10) Otẹrọnọ who roro kpahe enwoma nọ i re noi ze jẹ jiroro oware nọ who ti ru no, o te lọhọ kẹ owhẹ re whọ ta oware nọ o rrọ owhẹ eva kẹ ehwa ra, yọ irere i re noi ze.

Whọ ruawa ha, u du gwọlọ nọ whọ rẹ ta eme buobu hu. IJO ọvo nọ whọ rẹ ta u te. Hayo re whọ ta oware nọ o rrọ owhẹ eva kẹ ae vevẹ, whọ sae ta nọ:

  • “Mẹ rrọ họ!”

  • “Me re ru oware utioye vievie he!”

  • “Wha riẹ nọ me re ru ere he!”

Oware nọ o mai wuzou họ, whọ raha oke whọ tẹ te ta oware nọ o rrọ owhẹ eva ha, jẹ tae avọ imuẹro. Who te ru ere, u ti gbe owhẹ unu nọ ehwa ra a te kẹ owhẹ uvẹ!

 OWARE NỌ WHO RE RU NỌ A TE BI SE OWHẸ ẸKOKO

Who te bi we lele ehwa ra, whọ te wọhọ erọbọto nọ a be kpọ

Kọ ẹvẹ otẹrọnọ ehwa ra a bi se owhẹ ẹkoko? Kọ otẹrọnọ a ta nọ, “Eme ọ be thọ, ozọ u bi mu owhẹ?” Riẹ vuhumu nọ oware nana yọ otunyẹ ọhwa. Eme whọ rẹ sai ru? Whọ rẹ sai ru eware ivẹ nana.

  • Whọ sae rehọ iẹe ru emiehwẹ. (“Whọ ta gba, ozọ u bi mu omẹ!” Kẹsena whọ vẹ ta oware nọ ozọ u bi ro mu owhẹ kẹe.)

  • Whọ sai kpeze ẹme na zihe. Ta oware nọ whọ rọ se kẹ ae, kẹsena whọ vẹ ta ẹme nọ ọ rẹ lẹliẹ ai roro didi. (“Me roro nọ who wo areghẹ vi ohwo nọ o re vovo isigareti vẹre!”)

Rekọ ehwa ra a tẹ gbẹ ruabọhọ ẹkoko o se na, nyasiọ ae ba! Kareghẹhọ nọ, epanọ whọ rria kugbe ai kri te, ere a re ru ga te re. Nọ whọ tẹ nya no etẹe, u re dhesẹ nọ whọ gwọlọ kuvẹ hẹ re amọfa a nwene oghẹrẹ ohwo nọ whọ rrọ.

Uzẹme riẹ họ, otunyẹ ọhwa ọ rrọ oria kpobi. Rekọ whọ ọvo họ ohwo nọ ọ rẹ jiroro oware nọ who re ru, ta oware nọ whọ rọwo kẹ ae, jẹ kpọ uzuazọ ra. Evaọ ukuhọ riẹ, whọ ọvo ẹme na ọ rrọ obọ!​—Joshua 24:15.