Ahwo Saami a be rria erẹwho Finland, Norway, gbe Sweden. A wo iruemu ẹwho gbe ẹvẹrẹ obọrai. Kẹle na, Isẹri Jihova a ru ọruẹrẹfihotọ ivẹ nọ a rọ nyae ta usi uwoma kẹ ahwo Saami.

Orọ ọsosuọ, evaọ ubrobọ amara Akpe fihọ Akpegbọvo 2015, Isẹri Jihova a mu ebe rai họ ẹfa fihọ ẹvẹrẹ ahwo Saami, a tẹ jẹ fa ividio sa-sa fihọ ẹvẹrẹ na re. * Orọ avivẹ, a ru ọruẹrẹfihotọ nọ a rọ nyae ta usi uwoma kẹ ahwo Saami evaọ 2016 gbe 2017 evaọ ubrotọ rai nọ a re se Lapland​—oria nọ u siomano nọ erao nọ a re se reindeer e vọ.

“Iruo nọ I bi Fiobọhọ kẹ Ẹwho”

Evaọ etoke usi uwoma ota obọdẹ nọ a ru evaọ Asoi 2017, Isẹri Jihova nọ i bu vi egba ivẹ (200) a no erẹwho Finland, Norway, gbe Sweden ze re a kpohọ ewho esese nọ e rrọ ubrotọ Lapland nyae ta usi uwoma. Taure Isẹri Jihova jọ a tẹ te nya, a kaki wuhrẹ emeware jọ evaọ ẹvẹrẹ Saami, yọ onana o were ahwo na gaga. Denis nọ o kpohọ ẹwho Karigasniemi nyae ta usi uwoma ọ ta nọ: “Eva e were ahwo na gaga inọ ma be daoma re ma ta ẹvẹrẹ rai.”

Fikinọ emama gbe erao e rẹ were ahwo na gaga, u ru nọ eyaa Ọghẹnẹ nọ e rrọ Ebaibol na kpahe aparadase otọakpọ u ro duobọte ae udu ziezi. (Olezi 37:11) Wọhọ oriruo, evaọ okenọ a jẹ rehọ ibroshọ na Emamọ Usi nọ U No Obọ Ọghẹnẹ Ze! ro wuhrẹ Ebaibol na kugbe aye jọ, o wuhrẹ oware nọ Ọghẹnẹ o ti ru kẹ ahwo-akpọ. U gbe rie unu te epanọ ọ rọ ta nọ owuhrẹ egagọ riẹ ọ re vuẹe kpahe aparadase nọ ọ te jọ otọakpọ na ẹdẹvo ho.

Ahwo buobu a ta epanọ iweze Isẹri Jihova na o were rai te. Ohwo jọ nọ ọ rẹ ze eki o jiri Isẹri Jihova ivẹ jọ gaga. Ọ ta kẹ ae nọ a “bi ru iruo nọ i bi fiobọhọ kẹ ẹwho na,” jẹ ta kẹ ae nọ a nyaziọ uwou eki riẹ te rehọ oware kpobi nọ a gwọlọ ababọ ugho nọ a rẹ hwa.

Evaọ etoke usi uwoma ota obọdẹ na, Isẹri Jihova a dhesẹ ividio nọ i bu te udhuzii (180) kẹ ahwo Saami na jẹ kẹ ae ebe nọ i bu vi egba isoi (500). Ẹsibuobu, a rẹ ta nọ a kẹ ae ebe kpobi nọ e rrọ ẹvẹrẹ rai. Ofariẹ, Isẹri Jihova a te mu Ebaibol na họ ewuhrẹ kugbe ahwo Saami 14.

“A Riẹ Iruo Efafa Ziezi”

Eva e were ahwo Saami buobu nọ i se ebe Isẹri Jihova fiki epanọ a romatotọ fa ebe na woma te. Nilla Tapiola nọ ọ rrọ iticha gbe omọvo enọ i re su ubrotọ ahwo Saami ọ ta nọ: “Wha rẹ riẹ ebe rai fa woma gaga.” Ọ tẹ jẹ ta nọ ebe na e rrọ “lọlọhọ ese jẹ rrọ vevẹ.” Ọzae Saami jọ nọ ọ be rria ofẹ ẹkpẹlobọ-ọre Finland ọ ta nọ: “Ahwo nọ a be fa ebe na a riẹ iruo efafa ziezi.”

Evaọ ẹwho Karigasniemi nọ ọ rrọ uwhru orẹwho Finland gbe Norway, Isẹri Jihova a wuhrẹ uzoẹme ọsosuọ ibroshọ na Emamọ Usi nọ U No Obọ Ọghẹnẹ Ze! kugbe ọzae Saami jọ nọ ọ rrọ iticha. Nọ ọ ruẹ epanọ a fa ibroshọ na woma te, ọ tẹ lẹ Isẹri Jihova na re a kẹe uvẹ re ọ rehọ ibroshọ na wuhrẹ emọ isukulu riẹ ẹvẹrẹ Saami.

A fa ividio, emebe-evẹvẹ buobu gbe ibroshọ ọvo fihọ ẹvẹrẹ Saami no. Anwọ Ava 29, 2016 ze, ẹvẹrẹ Saami ọ rọ rrọ jw.org. Kamara kamara, ahwo Saami nọ e be ta ẹvẹrẹ na a re rovie kpohọ oria itanẹte na bu vrẹ asia egba ene (400), jẹ danlodu ebe, eware nọ a rekọdo, gbe ividio nọ i bu te oware wọhọ egba esa gbe udhuvẹ gbikpe (350).

Eva e were ahwo Saami gbe Isẹri Jihova nọ a nyae ta usi uwoma kẹ ae na. Isẹri Jihova ivẹ jọ nọ a re se Henrick gbe Hilja-Maria a kpohọ ẹwho Utsjoki nyae ta usi uwoma. A ta nọ “ahwo Saami a ruẹ epanọ Ebaibol na ọ sai ro fiobọhọ kẹ ae evaọ idhere sa-sa.” Lauri avọ Inga nọ a kpohọ Utsjoki re a ta nọ: “Usi uwoma obọdẹ nana o kareghẹhọ omai inọ Ọghẹnẹ o wo ọriẹwẹ hẹ. Eva e were omai inọ ma dhesẹ ọkpọ uyoyou nọ Ọghẹnẹ o wo kẹ omai rọkẹ ahwo nana.”

^ edhe-ẹme 3 Ahwo Saami a rẹ ta evẹrẹ sa-sa (a re je se ai ahwo Sami). Obe na Encyclopædia Britannica o ta nọ: “A tẹ ghale ahwo Sami kpohọ abasa, abava họ enọ e be ta ẹvẹrẹ North Sami.” Isẹri Jihova a be fa ebe rai fihọ ẹvẹrẹ North Saami. Evaọ uzoẹme nana, ma te rọ ẹme na “Saami” dhesẹ ẹvẹrẹ nọ ahwo a be mae ta bu.