ÚR SÖGUSAFNINU
Sameinuð í sundruðu landi
Frá árinu 1948 til upphafs tíunda áratugarins ríkti aðskilnaðarstefna í Suður-Afríku. a Á þessu tímabili beittu margir fólk af öðrum kynþáttum óréttlæti. Kallie sem var skilgreindur „litaður“ (af blönduðum kynþætti) á aðskilnaðartímanum minnist þess að „þeir sem ekki voru hvítir mismunuðu líka hver öðrum.“
Vottar Jehóva í Suður-Afríku voru af mörgum mismunandi kynþáttum. Hvernig fóru þeir að á tímum aðskilnaðarstefnunnar? Og hvað getum við lært af þessum þætti í sögu þeirra?
Tekist á við hættulegar aðstæður sem stöfuðu af aðskilnaðinum
Sumir andstæðingar aðskilnaðarstefnunnar skipulögðu mótmæli. Margir sem mótmæltu stefnu stjórnvalda voru fangelsaðir og sumir voru drepnir. Andstæðingar stjórnvalda urðu því ofbeldisfyllri. En á hinn bóginn hlýddu Vottar Jehóva lögunum og tóku ekki þátt í mótmælum sem miðuðu að því að breyta stjórninni. Þannig líktu þeir eftir kristnum mönnum á fyrstu öldinni sem voru „undirgefnir yfirvöldum“. – Rómverjabréfið 13:1, 2.
Vottar Jehóva voru oft beittir þrýstingi til að brjóta gegn hlutleysi sínu og taka afstöðu með sínum kynþætti. En með því að taka afstöðu hefðu þeir stutt ofbeldisfull stjórnmálaátök og hugsanlega líka barist gegn trúbræðrum sínum. Til dæmis „voru margir menntaskólanemendur neyddir til að taka þátt í uppþotum sem áttu sér stað árið 1976,“ segir Thembsie. „Námsmennirnir sem stóðu fyrir óeirðunum fóru hús úr húsi í leit að nemendum til að styðja hreyfinguna. Ef maður neitaði var hætt við að þeir brenndu heimili manns eða berðu mann jafnvel til bana.“ Stjórnmálaleiðtogi sem fór fyrir flokki sem barðist gegn stjórninni sagði við vott að nafni Theophilus: „Eftir að við höfum sigrað hvíta manninn munum við drepa þig af því að þú barðist ekki fyrir land þitt.“
Samkomuhald í sundruðu landi
Þrátt fyrir erfiðleikana sem aðskilnaðarstefnan olli héldu Vottarnir í Suður-Afríku áfram að hittast til að tilbiðja Guð. (Hebreabréfið 10:24, 25) Sumir söfnuðir gátu ekki byggt ríkissal vegna þess að aðskilnaðarstefnan hélt fólki í fátæktargildru. b „Árum saman þurftum við að leigja húsnæði sem var í mjög slæmu ásigkomulagi,“ segir Enver. „Af þeim sökum bauð pabbi minn heimili okkar til samkomuhalds. Tvisvar í viku breyttum við heimili okkar í ríkissal. Stundum þjöppuðu meira en hundrað manns sér saman í húsinu okkar. Eftir samkomur nutum við þess oft að bjóða öllum upp á hressingu.“
Svartir og hvítir vottar hittast í apríl 1950.
Samkoma þar sem mismunandi kynþættir eru saman komir á Rand leikvangi í Jóhannesarborg, 1980.
Trúsystkini okkar fundu snjallar leiðir til að yfirstíga hindranirnar sem aðskilnaðarstefnan skapaði. Í Limpopo héraði var til dæmis hvítur bróðir beðinn að flytja fyrirlestur á svæðismóti í umdæmi svartra. Honum var neitað um aðgang að svæðinu. Hann hafði því samband við hvítan mann sem átti búgarð sem lá að mótsstað bræðranna og þeir gerðu með sér samkomulag. Mótið fór þannig fram að áheyrendurnir voru öðrum megin við girðingu bóndans og ræðumaðurinn hinum megin.
Trúin boðuð á svæðum sem voru aðskilin
Meðan á aðskilnaðarstefnunni stóð voru kynþættirnir aðskildir í ólíkum íbúðarhverfum. Fólk á safnaðarsvæðinu var því yfirleitt af sama kynþætti. Aðskilnaðarstefnan neyddi vottana til að vera sveigjanlegir í skipulagningu boðunarinnar. Það gat til dæmis verið snúið að boða trúna á óúthlutuðum svæðum. „Oft á tíðum var ekkert gistirými í boði fyrir þá sem voru ekki hvítir. Við sváfum því í bílum okkar eða undir trjám,“ segir Krish sem aðskilnaðarstefnan flokkaði sem „Indverja“. „Á morgnana þvoðum við okkur á snyrtingum bensínstöðva. En stundum voru þessi salerni merkt: ‚Aðeins fyrir hvíta‘. Þrátt fyrir allt þetta studdu boðberarnir boðunina og nutu þess að segja mörgum áhugasömum í sveitunum frá trú sinni.“
Vottar af mismunandi kynþáttum boða trúna úti á landi, 1981.
Þrátt fyrir þessa erfiðleika fjölgaði fólki Jehóva. Þegar aðskilnaðarstefnunni var komið á árið 1948 voru 4.831 boðberi í Suður-Afríku. Þegar hún var aflögð árið 1994 var tala boðbera komin upp í 58.729. Og enn meiri vöxtur var fram undan. Árið 2021 náði Suður-Afríka nýju hámarki boðbera: 100.112.
Umkringd hatri en sameinuð í kærleika
Meðan á aðskilnaðarstefnunni stóð bjuggu vottar Jehóva í Suður-Afríku við stjórnarfar sem var þekkt fyrir að þröngva aðskilnaði upp á þegna sína. Í þessu umhverfi lögðu þeir hart að sér við að stuðla að kærleika og einingu meðal fólks af öllum kynþáttum. Þeir gerðu þetta með því að kenna og fara eftir meginreglum Biblíunnar. (Postulasagan 10:34, 35) Þó að þeir væru umkringdir hatri voru þeir sameinaðir í kærleika. – Jóhannes 13:34, 35.
Árið 1993 héldu Vottar Jehóva mót með mörgum kynþáttum í Suður-Afríku. Frægur stjórnmálaleiðtogi fylgdist með vottum frá Suður-Afríku heilsa og faðma hlýlega erlenda mótsgesti við komuna á flugvöllinn. Hann sagði: „Ef við byggjum yfir sömu einingu og þið værum við löngu búin að leysa vandamál okkar.“
Milton Henschel, frá aðalstöðvum Votta Jehóva, ávarpar votta af mismunandi kynþáttum á stóru alþjóðlegu móti, 1955.
Svartur og hvítur bróðir vinna saman við deildarskrifstofuna í Suður-Afríku, 1986.
Thomas Skosana (til vinstri) og Alfred Steynberg vottar til langs tíma á móti árið 1985.
Vottar af mismunandi kynþáttum skammta mat á móti, 1985.
Mikill fjöldi votta af ýmsum kynþáttum koma saman á FNB-leikvanginum í Jóhannesarborg, 2011.
a Aðskilnaðarstefnan var stjórnarfar sem þröngvaði kynþáttaaðskilnaði upp á þegna sína. Kynþáttur manns réð því hvaða menntun hann gat fengið, hvaða vinnu hann gat stundað, hvar hann mátti búa og hverjum hann mátti giftast. Frekari upplýsingar er að finna í greininni „What Was Apartheid?“ í árbók Votta Jehóva 2007.
b Frá árinu 1999 hafa framlög safnaða Votta Jehóva um heim allan verið notuð til að aðstoða við fjármögnun bygginga og viðgerða á ríkissölum hvar sem þörf er á.

