NAFNIÐ Móse merkir eitthvað í áttina við ‚bjargað úr vatninu‘. Það voru ekki hebreskir foreldrar hans sem gáfu honum þetta nafn heldur egypska prinsessan sem ættleiddi hann. Hún valdi það vegna þess að hún hafði bjargað honum úr vatninu. Sennilega vonaðist hún til þess að hann yrði með tíð og tíma hátt settur innan egypsku konungsfjölskyldunnar. Hún var örugglega ánægð með að hann skyldi hljóta bestu menntun sem völ var á. Í Biblíunni segir að Móse hafi verið „fræddur í allri visku Egypta“.

Það kom snemma í ljós að Móse var vel gefinn og hæfileikaríkur. Í Biblíunni kemur fram að hann hafi orðið „máttugur í orðum sínum og verkum“. Hann hefði getað orðið auðugur og voldugur og notið allra þeirra gæða sem voru í boði í Egyptalandi. En Móse vissi að sú lífsstefna myndi kosta hann velþóknun Jehóva. Hann stóð því frammi fyrir mikilvægri ákvörðun: Hvernig ætlaði hann að verja lífi sínu?

Þegar Móse var fertugur lét hann skýrt í ljós hvaða ákvörðun hann hafði tekið. Við lesum: „Vegna trúar neitaði Móse, þegar hann var orðinn fullorðinn, að láta kalla sig dótturson faraós og kaus frekar að þola illa meðferð með fólki Guðs en að njóta unaðar af syndinni um skamman tíma.“ Hann tók rétta ákvörðun og hún vitnaði um trú hans og hugrekki. En hann valdi ekki bestu leiðina til að láta hana í ljós.

Móse leit á Ísraelsmenn sem bræður sína og hann vildi hjálpa þeim sem sættu illri meðferð. Dag einn fór hann út til að athuga hve slæmt ástandið eiginlega var og sá þá Egypta, sennilega verkstjóra, berja hebreskan þræl. Kallaði hann til Egyptans og bað hann að hætta því? Við vitum það ekki. Hvað sem því líður leit Móse í kringum sig – kannski til að kanna hvort einhver væri nærstaddur sem gæti skorist í leikinn og varið þrælinn. En hann sá engan og greip þá til sinna ráða. ‚Hann drap Egyptann.‘ Ætlaði hann að gera það eða reiddist hann svo mikið að hann sló Egyptann fastar en hann hafði ætlað sér? Það kemur ekki fram í Biblíunni. Móse áttaði sig að minnsta kosti á því að nú var hann í bráðri hættu þannig að hann faldi líkið í sandinum.

 Daginn eftir kom hann auga á tvo hebreska þræla sem voru að slást. Hann reyndi að stilla til friðar en honum brá eflaust illilega þegar sá sem átti sökina sagði: „Hver skipaði þig höfðingja og dómara yfir okkur? Ertu að hugsa um að drepa mig eins og þú drapst Egyptann?“ Nú vissi Móse að það hafði komist upp um hann og hann óttaðist um líf sitt.

Ekkert fór eins og Móse hafði vonast til. Við hverju hafði hann búist? Í Biblíunni segir: „Hann hélt að bræður sínir myndu skilja að Guð ætlaði að nota hann til að frelsa þá en þeir skildu það ekki.“ Móse virðist hafa trúað að Guði hefði valið hann til að frelsa Ísraelsmenn úr þrælkuninni í Egyptalandi. En hann áttaði sig ekki á tímaáætlun Jehóva og bjóst ekki við þessum viðbrögðum hjá sínu eigin fólki. Það treysti ekki þessum Hebrea sem hafði alist upp hjá egypsku konungsfjölskyldunni.

Þótt Móse gerði sér ekki grein fyrir því var hann alls ekki tilbúinn til að leiða fólk Jehóva út úr Egyptalandi. Í augum Guðs var hann ekki hæfur til þess enn þá. Hann var vissulega hugrakkur og kraftmikill og hann var líka „máttugur í orðum sínum“. En hann þurfti að þroska með sér annan eiginleika sem er mikils virði í augum Jehóva – hógværð. Hann hafði drepið egypskan mann í fljótfærni og það leið ekki á löngu áður en faraó frétti af ofbeldisverkinu.

Faraó gaf Móse ekki færi á að skýra mál sitt heldur vildi drepa hann umsvifalaust. Móse flúði því frá Egyptalandi. Hann þurfti að takast á við hið óþekkta og segja skilið við auðlegð, þægindi og upphefð. Hann þurfti á öllu sínu hugrekki að halda. Móse fór alla leið til Midíanslands. Hann bjó áratugum saman sem útlagi og útlendingur í þessu hrjóstruga landi. Hafði hann hugrekki til að þroska sinn innri mann og breyta sér? Yrði hann sá hógværi og auðmjúki maður sem Jehóva vildi sjá? Við skoðum það í næsta kafla.

Lestu frásögn Biblíunnar:

• 2. Mósebók 2:11–22

• Postulasagan 7:22–29

• Hebreabréfið 11:24–26

Til umræðu:

Hvernig sýndi Móse hugrekki á því tímabili sem hér er til umræðu?

 Kafaðu dýpra

1. 1. Hvaða sögulegu heimildir samræmast frásögn Biblíunnar um að Ísraelsmenn hafi verið þrælar í Egyptalandi? (w20.03 30) A

   Svar

   Courtesy Brooklyn Museum, gift of Theodora Wilbour

2. 2. Hvað lærði Móse líklega hjá foreldrum sínum og hvað lærði hann þegar hann var „fræddur í allri visku Egypta“? (Post. 7:22; w02 15.6. 10 gr. 2–5 – wcgr)

   Svar

3. 3. Hvernig voru Egyptar vanir að jarða látna? Hvað gæti þeim hafa fundist um það að Móse skyldi drepa egypskan mann og auk þess fela líkið í stað þess að smyrja það og jarða? (it „Egyptaland, Egyptar“ gr. 28 – wcgr) B

   Svar

4. 4. Móse flúði til Midíanslands. Hvað áttu Midíanítar og Ísraelsmenn sameiginlegt? (it „Midían“ nr. 2 gr. 1, 2 – wcgr)

   Svar

 Hugleiddu og heimfærðu

• Hvað geturðu lært af Móse um að hafa stjórn á skapinu?

  Svar

• Hvað getur ungt fólk lært af Móse um að setja sér góð markmið? C

  Svar

• Á hvaða fleiri vegu getur þú sýnt hugrekki eins og Móse?

  Svar

Horfðu á heildarmyndina

• Hvað lærir þú um Jehóva af þessari frásögu?

  Svar

• Hvernig tengist þessi frásaga fyrirætlun Jehóva?

  Svar

• Um hvað langar þig að spyrja Móse varðandi líf hans í Egyptalandi þegar hann rís upp?

  Svar