Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

TI PAGWANAWANAN HUNIO 2014

Naramanam Kadin ti Tinapay ti Biag?

Naramanam Kadin ti Tinapay ti Biag?

MABISINEN dagiti turista gapu ta nabannogdan a nangpasiar iti historikal a lugar iti nagkauna a siudad ti Betlehem. Gapuna, magagarandan a mangraman iti gagangay a taraon sadiay. Maysa kadakuada ti nakakita iti restawran nga addaan iti falafel—naimas a nagiling a kardis, kamatis, sibuyas, ken dadduma pay a nateng a maidasar a kadua ti pita bread. Ti naimas a merienda ti nangpapigsa manen kadakuada a mangituloy iti panagpasiarda.

Saan nga ammo dagitoy a turista a ti pannanganda iti daytoy nga ordinario a pita bread ti nalabit nakallalagip unay a kapadasanda iti dayta nga aldaw. Ti nagan a Betlehem kaipapananna “Balay ti Tinapay” ken rinibun a tawen a maar-aramid ti tinapay sadiay. (Ruth 1:22; 2:14) Ita, ti pita bread ti maysa kadagiti gagangay a tinapay iti Betlehem.

Agarup uppat a ribu a tawenen ti napalabas, iti abagatan laeng ti Betlehem, ni Sara nga asawa ni Abraham ket nagaramid iti “nagbukel a tinapay” para iti tallo a di ninamnama a bisita. (Genesis 18:6) Ti “nasayaat nga arina” nga inusar ni Sara ket mabalin a nagtaud iti emmer wheat wenno sebada. Napartak nga insagana daytoy ni Sara ken mabalin nga inlutona iti rabaw dagiti napudot a bato.—1 Ar-ari 19:6.

Kas ipakita ti salaysay, ti pamilia ni Abraham ti mangisagana ken agluto iti tinapayda. Gapu ta agakar-akarda, saan ngarud a nagluto ni Sara ken dagiti adipenna iti tinapay kadagiti urno a gagangay a maus-usar iti ilina nga Ur. Inusarna ti nasayaat nga arina a magun-odan iti bukbukel iti lugarda. Makabannog la ketdi ti agusar iti de mano a gilingan ken nalabit alsong ken al-o.

Uppat a gasut a tawen kalpasanna, imbilin ti Mosaiko a Linteg a saan nga alaen kas tani ti gilingan a pusiposen ti ima gapu ta dayta ti pagbiaganna. (Deuteronomio 24:6) Ibilang ti Dios a napateg ti gilingan gapu ta no awan dayta, saan a makaaramid iti inaldaw a tinapay ti maysa a pamilia.—Kitaem ti kahon nga “ Inaldaw a Panaggiling ken Panagluto iti Tinapay idi Tiempo ti Biblia.

TINAPAY A MANGTARAON ITI PUSO TI TAO

Ti Biblia tukoyenna ti tinapay iti namin-adu a daras ta masansan nga usaren dayta dagiti mannurat iti Biblia a katupag ti taraon. Imbaga ni Jesus a dagiti agserserbi iti Dios mabalinda nga ikararag: “Itedmo kadakami ita nga aldaw ti tinapaymi.” (Mateo 6:11) Ditoy, ti “tinapay” irepresentarna ti taraon, ken impakita ni Jesus a makapagtalektayo nga ipaay ti Dios ti inaldaw a kasapulantayo.—Salmo 37:25.

Ngem adda pay napatpateg ngem ti tinapay wenno taraon. Kuna ni Jesus: “Ti tao agbiag, saan nga iti tinapay laeng, no di ket iti tunggal sao a rumrummuar iti ngiwat ni Jehova.” (Mateo 4:4) Dagita a sasaona ket agaplikar idi naan-anay a nagpannuray dagiti Israelita iti ipaay kadakuada ti Dios. Nangrugi daytoy idi pimmanawda idiay Egipto. Agarup makabulandan idiay Desierto ti Sinai ken maib-ibusen ti taraonda. Gapu ta madanaganda amangan no matayda iti bisin, isu nga inreklamoda: “Mangmangankami iti tinapay agingga a mapnekkami” idiay Egipto.—Exodo 16:1-3.

Sigurado a naimas ti tinapay idiay Egipto. Idi panawen ni Moises, nagduduma a klase ti tinapay ken keyk ti aramiden dagiti nalaing a panadero iti Egipto. Ngem saan a kayat ni Jehova nga awan man laeng ti tinapay a kanen ti ilina. Inkarina: “Adtoy pagtuduek iti tinapay maipaay kadakayo manipud langlangit.” Kabigatanna, pudno a nagtinnag  ti tinapay manipud langit ti “napino a sinanniebe a banag” kas iti linnaaw. Idi nakita dayta dagiti Israelita, insaludsodda, “Ania daytoy?” Kinuna kadakuada ni Moises: “Dayta ti tinapay nga inted ni Jehova kadakayo a pagtaraon.” Inawaganda dayta iti “manna,” * ket daytoy a tinapay ti nagpaay a taraonda iti simmaganad nga 40 a tawen.—Exodo 16:4, 13-15, 31.

Idi damo, naragsakan la ketdi dagiti Israelita iti namilagruan a manna. Ti ramanna ket kas iti “dippit a tinapay nga addaan diro” ken umdas para iti amin. (Exodo 16:18) Ngem iti panaglabas ti tiempo, kailiwda a kanen ti nagduduma a taraon idi idiay Egipto. “Awan lattan ti makitkita dagiti matami no di ti manna,” inreklamoda. (Numeros 11:6) Idi agangay, naibagada: “Karuroden ti kararuami ti uumsien [makauma] a tinapay.” (Numeros 21:5) Kamaudiananna, naumadan iti “tinapay manipud langit.”—Salmo 105:40.

TI TINAPAY TI BIAG

Nalawag, ti tinapay a kas iti dadduma pay a banag ket nalaka laeng a tagibassiten. Ngem tukoyen ti Biblia ti nakapatpateg a tinapay a saan a rumbeng a tagibassiten. Daytoy a tinapay nga inyarig ni Jesus iti manna a linaksid dagiti Israelita ket mangyeg iti manayon a gunggona.

“Siak ti tinapay ti biag,” kuna ni Jesus kadagiti dumdumngeg kenkuana. “Dagidi ammayo kinnanda ti manna idiay let-ang ket kaskasdi a natayda. Daytoy ti tinapay a bumaba manipud langit, iti kasta mabalin ti asinoman ti mangan iti dayta ket saan a matay. Siak ti sibibiag a tinapay a bimmaba manipud langit; no ti asinoman mangan iti daytoy a tinapay isu agbiagto iti agnanayon; ket, iti kinapudnona, ti tinapay nga itedko isu ti lasagko maigapu iti biag ti lubong.”—Juan 6:48-51.

 Saan a matarusan ti adu kadagiti dumdumngeg ken Jesus ti piguratibo a panangusarna iti sasao a “tinapay” ken “lasag.” Ngem maitutop unay ti ilustrasionna. Ti literal a tinapay ti inaldaw a pagtaraon dagiti Judio, kas iti manna a nagpaay a taraon dagiti Israelita iti 40 a tawen a kaaddada idiay let-ang. Nupay ti manna ket sagut ti Dios, saan a nakaipaay iti biag nga agnanayon. Ngem maipaay dayta ti daton ni Jesus kadagidiay maaddaan pammati kenkuana. Ni Jesus ti pudno a “tinapay ti biag.”

No mabisinka, manganka iti tinapay ken nalabit agyamanka iti Dios iti inaldaw a taraonmo. (Mateo 6:11) Nupay apresiarentayo ti naimas a taraon, ditay koma pulos liplipatan ti kinapateg ti “tinapay ti biag,” ni Jesu-Kristo.

Kasano a maipakitatayo a saantayo a kas kadagiti Israelita idi kaaldawan ni Moises nga awan panagyamanda iti nagpateg a tinapay? Kuna ni Jesus: “No ayatendak, tungpalenyonto dagiti bilinko.” (Juan 14:15) No tungpalentayo dagiti bilin ni Jesus, adda namnamatayo nga agpennek a mangan iti tinapay iti agnanayon.—Deuteronomio 12:7.

^ par. 10 Ti termino a “manna” nalabit nagtaud iti Hebreo a sao a “man hu’?” kaipapananna “ania daytoy?”