Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

TI PAGWANAWANAN ABRIL 2014

Malabanam ti Sulisog!

Malabanam ti Sulisog!

“Awan panggepko nga agbuya iti pornograpia. Ngem idi linuktak ti Internet bigla a rimmuar ti maysa nga adbertismen. Idi kuan, diak ammo no apay a linuktak.”—CODY. *

“Nangrugi nga ag-flirt kaniak ti napintas a katrabahuak. Naminsan, imbagana a mapankami ‘agpalpaliwa’ iti hotel ngem ammokon no ania ti kayatna.”—DYLAN.

“KABAELAK a labanan ti amin malaksid iti sulisog.” Ipakita daytoy nga angaw no ania ti panangmatmat dagiti tattao iti sulisog—magustuanda unay dayta. Ngem ti sulisog ket ibilang ti dadduma kas agtultuloy a kabusor a kayatda a maparmek. Sika ngay? No masulisogka, tumulokka kadi wenno labanam?

Siempre, saan nga amin a sulisog ket agbalin a dakkel a problema. Kas pagarigan, no koma agdietdietaka, saan met a pakadadaelan ti biagmo no manganka iti sangaiwa a keyk. Ngem ti itutulok iti sabali a pannulisog—nangruna daydiay mangiturong iti seksual nga immoralidad—mangibunga iti nakalkaldaang a resulta. Ballaagannatayo ti Biblia: “Ti asinoman a makikamalala . . . awanan iti puso; daydiay mangaramid iti dayta daddadaelenna ti bukodna a kararua.”—Proverbio 6:32, 33.

No masulisogka, ania ti aramidem? Kuna ti Biblia: “Daytoy ti pagayatan ti Dios, ti pannakasantipikaryo, nga adaywanyo ti pannakiabig; a tunggal maysa kadakayo ammona koma no kasano nga ikutan ti bukodna a basehas iti pannakasantipikar ken dayaw.” (1 Tesalonica 4:3, 4) Kasanom a malabanan ti sulisog? Usigem ti tallo a pamay-an a makatulong.

Pamay-an 1: Saluadam Dagiti Matam

No agbuyaka kadagiti makaparasuk a ladawan, marubroban ti di umiso a tarigagaymo. Imbatad ni Jesus a ti panagkita ket nainaig iti tarigagay. Gapuna, impakdaarna: “Tunggal maysa nga agtultuloy a mangmatmat iti maysa a babai tapno gartemanna nakikamalalan kenkuana iti pusona.” Kalpasanna, nagusar iti nalawag a hyperbole sa kinunana: “No, ita, dayta makannawan a matam itibtibkolnaka, suatem ket ibellengmo manipud kenka.” (Mateo 5:28, 29) Ania ti isuro dayta kadatayo? Tapno malabanantayo ti sulisog, agtignaytayo a dagus ken ditay agbuya kadagiti makaparasuk a ladawan.

No makitam ti makagargari a ladawan, baliwam ti kitaem

 Kas pagarigan, ipapanmo a nakitam ti makasisirap nga alikamen ti agwelwelding, perrengem kadi dayta? Siempre saan! Tumallikudka wenno lingdam dagiti matam tapno masaluadam ti panagkitam. Kasta met, baliwam a dagus ti kitaem no adda nataldiapam a makaparasuk a ladawan, iti man magasin, libro, TV, sine, wenno aktual. Saluadam ti panunotmo tapno saan a maimpluensiaan. Kuna ni Juan a dati nga adikto iti pornograpia: “No makakitaak iti napintas a babai, masansan a mariknak a kayatko a sublian a kitaen. Isu a pilitek ti kumita iti sabali, sa ibagak iti bagik: ‘Agkararagka ken Jehova! Masapul nga agkararagka itan!’ No nakapagkararagakon, mapukawen ti tarigagayko.”—Mateo 6:9, 13; 1 Corinto 10:13.

Panunotem met ti kinuna ti matalek a ni Job: “Maysa a tulag ti pinatalgedak kadagiti matak. Gapuna kasano koma nga agparangak a simamatmat iti maysa a birhen?” (Job 31:1) Apay a dimo tuladen ni Job?

Padasem daytoy: No makakitaka iti makaparasuk a ladawan, baliwam a dagus ti kitaem. Tuladem ti mannurat iti Biblia a nangikararag: “Iliklikmo dagiti matak manipud panangkita iti awan pategna.” —Salmo 119:37.

Pamay-an 2: Saluadam ti Panunotmo

Gapu ta imperpektotayo, no dadduma masapul a labanantayo dagiti dakes a tarigagay. Kuna ti Biblia: “Tunggal maysa masuot babaen ti pananggargari ken panangsulbog ti bukodna a derrep. Kalpasanna ti derrep, inton nayinawen, mangipasngay iti basol.” (Santiago 1:14, 15) Kasanom a maliklikan ti kasta a dakes a tarigagay?

No adda dagiti di umiso a mapanunotmo, isardengmo a dagus sa agkararagka

No makapanunotka iti di umiso, adda kenka no ania ti aramidem. Labanam ken iwaksim dagita a tarigagay. Liklikam dagiti immoral a panagpantasia. Kuna ni Troy a nairuam idin nga agbuya iti pornograpia iti Internet: “Inkagumaak a labanan dagiti di umiso a pampanunotek babaen ti panangipamaysa kadagiti positibo a bambanag. Narigat nga aramiden ta namin-adu a naulitko dayta. Ngem idi agangay, nasursurok a kontrolen ti panunotko.” Kuna ni Elsa a manglablaban iti sulisog idi agtutubo pay: “Naiwaksik dagiti dakes a tarigagay babaen ti panagbalinko nga okupado ken panagkararag ken Jehova.”

 Padasem daytoy: No adda dagiti immoral a bambanag a mapanunotmo, isardengmo a dagus sa agkararagka. Malabanam ti dakes a tarigagay no panunotem ti “aniaman a bambanag a napudno, aniaman a bambanag a serioso a pakaseknan, aniaman a bambanag a nalinteg, aniaman a bambanag a nadalus, aniaman a bambanag a maay-ayat, aniaman a bambanag a naimbag ti pakasarsaritaanda, aniaman ti adda a kinasingpet ken aniaman ti adda a banag a nadayaw.”—Filipos 4:8.

Pamay-an 3: Saluadam Dagiti Tignaymo

No aggigiddan ti tarigagay, sulisog, ken oportunidad, mabalin a tumaud a dagus ti parikut. (Proverbio 7:6-23) Ania ti aramidem tapno saanka a mabiktima?

“Agusarak laeng iti Internet no adda kaduak”

Nagsayaat ti balakad ti Biblia: “Nasaldet daydiay nakakita iti didigra ket rugianna ti aglemmeng, ngem daydiay awanan kapadasan limmasat ket masapul a sagabaenna ti pannusa.” (Proverbio 22:3) Isu nga annadam dagiti tignaymo. Panunotem dagiti situasion a pakaigapuan ti problema ket liklikam dagita. (Proverbio 7:25) Kuna ni Filipe a nakaparmek iti pannakaadiktona iti pornograpia: “Inkabilko ti kompiuter iti lugar nga adu ti makakitkita ken nangikabilak iti Internet filter software ken agusarak laeng iti Internet no adda kaduak.” Kuna met ni Troy a nadakamat itay: “Liklikak ti agbuya kadagiti pelikula nga addaan kadagiti makagargari nga eksena ken diak met makikadua kadagiti tattao nga agsasarita maipapan iti seks. Diak kayat nga isagmak ti bagik.”

Padasem daytoy: Ammuem dagiti pagkapuyam, ken panunotem a nasaksakbay ti aramidem tapno maliklikam dagiti situasion a pakasulisogam.—Mateo 6:13.

DIKA SUMUKSUKO!

Ngem kasanon no iti laksid ti panagreggetmo, kimmapuyka ket timmulokka iti sulisog? Dika koma maupay ken sumuksuko. Kuna ti Biblia: “Daydiay nalinteg mabalin a matuang iti uray mamimpito a daras, ket sigurado a tumakderto.” (Proverbio 24:16) Wen, paregtaennatayo ti nailangitan nga Amatayo a “tumakder.” Awatem kadi ti naayat a tulongna? Gapuna, dika ngarud mabannog nga umadani kenkuana iti kararag. Pabilgem ti pammatim ken ti determinasionmo babaen ti panagadalmo iti Saona ken ti regular nga itatabunom iti Nakristianuan a gimong. Ipapusom ti kari ti Dios: “Patibkerenkanto. Pudno a tulongankanto.”—Isaias 41:10.

Kuna ni Cody a nadakamat itay: “Masapul ti panagregget tapno malabanak ti panagbuyak iti pornograpia. Namin-adu a naulitko dayta, ngem babaen iti tulong ti Dios, nagballigiak met laengen.” Kuna met ni Dylan a nadakamat iti rugi: “Naglaka laeng koma a makidennaak iti katrabahuak. Ngem natibker ti determinasionko ket imbagak kenkuana ‘Saan’! Nagsayaat ti riknak ta addaanak iti nadalus a konsiensia. Kangrunaanna, ammok nga ipagpannakkelnak ni Jehova.”

No agtalinaedka a natibker ken labanam ti sulisog, masiguradom nga ipagpannakkelnaka met ti Dios!—Proverbio 27:11.

^ par. 2 Nabaliwan ti dadduma a nagan iti daytoy nga artikulo.

Ammuem ti Ad-adu Pay

Kasanotayo a Magunggonaan Kadagiti Prinsipio ti Biblia?

Inlawlawag ni Jesus no apay a kasapulantayo ti panangiwanwan ken no ania ti dua a prinsipio ti Biblia a kapatgan.