Mapan iti linaonna

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

Ti Pagwanawanan  |  Agosto 2013

 SUHETO ITI AKKUB

Pornograpia—Makadangran Wenno Saan?

Pornograpia—Makadangran Wenno Saan?

Nasaknap ita ti pornograpia iti lubong. * Makita dayta kadagiti adbertismen, uso, pelikula, musika, magasin, telebision, video games, cell phone, mobile device, Web site, ken uray iti online photo-sharing services. Gagangayen ti pornograpia iti kagimongantayo. Iti adu a lugar, ad-adun ti agbuybuya iti pornograpia ngem iti napalabas.—Kitaem ti kahon a  “Ti Agpayso Maipapan iti Pornograpia.”

Agbaliwbaliw met ti kasasaad ti pornograpia. Kuna ni Propesor Gail Dines: “Nakaron dagiti ladawan ta ti maibilang idi a nabatad a pornograpia ket gagangayen.”

Ania ti makunam kadagitoy? Ti kadi pornograpia ket saan a makadangran a pagliwliwaan, makapapatay a sabidong? Kuna ni Jesus: “Tunggal naimbag a kayo mangpataud iti nasayaat a bunga, ngem tunggal rinuker a kayo mangpataud iti awan pategna a bunga.” (Mateo 7:17) Ania ti bunga ti pornograpia? Tapno maammuan ti sungbat, usigentayo ti dadduma a napateg a saludsod maipapan iti pornograpia.

 Ania ti epekto ti pornograpia iti indibidual?

TI KUNA DAGITI EKSPERTO: Makaadikto ti pornograpia ta inyasping pay ketdi dayta ti dadduma a managsirarak ken therapist iti crack cocaine.

Kinuna ni Brian * a naadikto iti pornograpia iti Internet: “Awan ti makapasardeng kaniak. Kaslaak la agar-arapaap. Agtigtigerger ken agsakit ti ulok. Ikarkarigatak nga isardeng ngem iti panaglabas ti tawen, adiktoak pay laeng.”

Dagiti naadikto iti pornograpia ket masansan a kalubanda ti aramidda. Nalimed ken manangallilawda. Di pakasdaawan nga adu ti mangisina iti bagida, mabain, madanagan, ma-depress, ken makapungtot. Mapanunot pay ti dadduma ti agpakamatay. “Bagik laeng ti pampanunotek ket nalidayak,” kuna ni Serge a dandani inaldaw nga agi-download iti pornograpia iti selponna. “Mariknak nga awan serserbik, makonsiensia, maisinsina, ken awan maaramidanna. Mabainak ken mabutengak nga agpatulong.”

Adda dakes nga epektona ti uray apagbiit wenno naiparna laeng a pannakakita iti pornograpia. Kas pangpaneknek iti komite ti Senado ti U.S., kinuna ni Dr. Judith Reisman a kangrunaan a managsirarak maipapan iti pornograpia: “Dagiti pornograpiko a ladawan ket agtalinaed iti utek ken mangpataud iti kellaat ken di inggagara ngem manayon a marka a narigat a malipatan.” Kuna ni Susan nga agtawen iti 19, a nakakita iti pornograpiko a Web site: “Dagiti ladawan nagtalinaeden iti isipko. Kellaat nga agparangda. Kasla saankon a maikkat dagita.”

LAGLAGIPEM: Adipenen ken dadaelen ti pornograpia dagiti biktimana.—2 Pedro 2:19.

Ania ti epekto ti pornograpia iti pamilia?

TI KUNA DAGITI EKSPERTO: “Masinasina dagiti agassawa ken pamilia gapu iti pornograpia.”—The Porn Trap, insurat da Wendy ken Larry Maltz.

Ti pornograpia dadaelenna ti panagasawa ken pamilia gapu ta

  • Pakapuyenna ti panagtalek, kinasinged, ken ayat ti agassawa.—Proverbio 2:12-17.

  • Pataudenna ti panagimbubukodan, iyaadayo ti rikna, ken di pannakapnek iti asawa.—Efeso 5:28, 29.

  • Rubrobanna ti narugit a seksual a panagpantasia ken tarigagay.—2 Pedro 2:14.

  • Sulisogenna ti maysa a mangpilit iti asawana a mangaramid kadagiti naalas a seksual nga aramid.—Efeso 5:3, 4.

  • Pagbalinenna ti maysa a di matalek iti asawana.—Mateo 5:28.

Kuna ti Biblia kadagiti agassawa a dida “makilangen a sigugulib” iti tunggal maysa. (Malakias 2:16) Ti di kinamatalek ket maysa a panangallilaw a mangdadael  iti panagasawa nga agturong iti panagsina wenno diborsio. Inton agangay, ti panagsina ket agbanag a pagdaksan dagiti annak.

Mabalin nga ad-adda a madangran dagiti annak gapu iti pornograpia. Kuna ni Brian a nadakamat itay: “Idi sangapulo ti tawenko, bayat ti panagay-ay-ayammi iti linnemmengan, naiparna a nakitak ti pornograpiko a magasin ni tatangko. Sililimed a binuyak dayta, ngem diak ammo no apay a kayatko a buyaen. Dita a nangrugi ti naalas nga ugalik agingga a nataenganakon.” Ipakita dagiti panagadal a ti pornograpia pagbalinenna dagiti agtutubo a narugso ken naranggas no maipapan iti sekso, ken maaddaan iti problema iti emosion ken isip.

LAGLAGIPEM: Ti pornograpia dadaelenna ti nasinged a relasion ken inton agangay, mangyeg iti rigat ken saem.—Proverbio 6:27.

 Ania ti panangmatmat ti Biblia iti pornograpia?

TI KUNA TI BIBLIA: “Papatayenyo, ngarud, dagiti kameng ti bagiyo . . . maipapan iti pannakiabig, kinarugit, panaggartem iti sekso, makapasakit a tarigagay, ken kinaagum, a dayta ket idolatria.” —Colosas 3:5.

Kagura ni Jehova * a Dios ti pornograpia. Saan a gapu ta istrikto maipapan iti sekso. Pinarsuanatayo nga addaan kabaelan nga agpaadu ken panggepna nga usaren dayta dagiti agassawa tapno naragsak ken nasingedda, ken agbinnuligda a mangpataud iti annak.—Santiago 1:17.

Apay ngarud a maibagatayo a kagura ni Jehova ti pornograpia? Ammuem ti sumagmamano a rason:

  • Ammona a dadaelen ti pornograpia ti biag ti maysa.—Efeso 4:17-19.

  • Ay-ayaten ken salaknibannatayo tapno ditay madangran.—Isaias 48:17, 18.

  • Kayat ni Jehova a salakniban ti panagasawa ken pamilia.—Mateo 19:4-6.

  • Kayatna a nadalustayo iti moral ken raementayo ti kalintegan ti sabsabali.1 Tesalonica 4:3-6.

  • Kayatna a raementayo ti abilidad nga agpaadu ken usarentayo dayta iti nadayaw a pamay-an.Hebreo 13:4.

  • Ammo ni Jehova a ti pornograpia iyanninawna ti tiritir, agimbubukodan, ken sataniko a panangmatmat iti sekso.Genesis 6:2; Judas 6, 7.

LAGLAGIPEM: Dadaelen ti pornograpia ti relasion ti maysa a tao iti Dios.—Roma 1:24.

Ngem maasian ni Jehova kadagidiay mayat a lumapsut iti panangadipen ti pornograpia. Kuna ti Biblia: “Ni Jehova naasi ken managparabur, nabannayat nga agunget ken naruay iti naayat a kinamanangngaasi. Ta pagaammona unay ti pannakapormatayo, a laglagipenna a tapoktayo.” (Salmo 103:8, 14) Aw-awisenna dagiti napakumbaba nga umadani kenkuana tapno ‘makagun-od iti asi ken makasarak iti di kaikarian a kinamanangngaasi kas tulong iti umiso a tiempo.’—Hebreo 4:16; kitaem ti kahon a  “Panangisardeng iti Pornograpia.”

Adu nga indibidual ti immawat iti tulong manipud iti Dios. Epektibo kadi dayta? Paliiwem ti kuna ti Biblia maipapan kadagiti nakaparmek kadagiti dakes nga aramid: “Naugasankayon, . . . nasantipikarkayon, . . . naideklarakayon a nalinteg iti nagan ni Apotayo a Jesu-Kristo ken babaen iti espiritu ti Diostayo.” (1 Corinto 6:11) Maibagada met ti naikuna ni apostol Pablo: “Ta iti amin a bambanag addaanak iti bileg gapu iti daydiay mangmangted kaniak iti pannakabalin.”—Filipos 4:13.

Kuna ni Susan a nakalapsut iti pannakaadiktona iti pornograpia: “Ni Jehova laeng ti makatulong kenka a makalapsut iti panangadipen iti pornograpia. No agpatulong ken agpaiwanwanka kenkuana, maaddaanka iti nadalus a takder iti imatangna. Dinakanto pulos paayen.”

^ par. 3 Ti termino a “pornograpia” ket tumukoy iti material a mangipakita kadagiti seksual nga aramid a nadisenio a mangparasuk iti rikna dagiti agbuybuya, agbasbasa, wenno dumdumngeg iti dayta. Karaman ditoy dagiti ladawan ken material a mabasa wenno mangngeg.

^ par. 8 Nabaliwan dagiti nagan iti daytoy nga artikulo.

^ par. 25 Jehova ti nagan ti Dios a nailanad iti Biblia.