Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) HUNIO 2015

Kabaelantayo ti Agtalinaed a Nadalus

Kabaelantayo ti Agtalinaed a Nadalus

“Dalusanyo dagiti imayo, . . . ket gugoranyo dagiti pusoyo.”—SANT. 4:8.

1. Ania ti panangmatmat ti lubong iti moral a kinadalus?

TI MORAL a kinadalus ket saan nga ipatpateg ti kaaduan ita. Iti adu a pagilian, normal laengen ti panagdenna ti agkasekso ken panagdenna ti saan nga agassawa. Maiparparegta pay ketdi dayta iti media. (Sal. 12:8) Nasaknapen ti immoralidad isu a mabalin a maisaludsodmo, ‘Posible kadi ti agtalinaed a nadalus iti moral?’ Wen, babaen iti tulong ni Jehova, makapagtalinaed a nadalus dagiti pudno a Kristiano.—Basaen ti 1 Tesalonica 4:3-5.

2, 3. (a) Apay a masapul nga iwaksitayo ti narugit a tarigagay? (b) Ania ti usigentayo iti daytoy nga artikulo?

2 Tapno makapagtalinaedtayo a nadalus, masapul a laksidentayo nga umuna dagiti immoral a tarigagay. No kasano a maatrakar ti ikan iti appan nga adda iti banniit, kasta met ti immoral a pampanunot ken narugit a tarigagay—no saan a dagus a maikkat—mabalin a mangsulisog iti maysa a Kristiano. Makaallukoy dayta iti nakapuy a lasagtayo ken ituggodnatayo nga agaramid iti dakes. Inton agangay, kumaro dayta a tarigagay agingga a no adda gundaway, agbanagen dayta iti basol. Uray ti maysa  nga adipen ni Jehova mabalin a maallukoy a mangibanag iti dakes a tarigagayna. Wen, “ti derrep, . . . mangipasngay iti basol.”—Basaen ti Santiago 1:14, 15.

3 Gapuna, posible nga agbalin a nadagsen a basol ti apagbiit laeng a dakes a tarigagay. Ngem makapabileg a maammuan a no dagus nga iwaksitayo dagiti narugit a tarigagay, saantayo a makaaramid iti immoral a bambanag ken saantayo a mapasaran dagiti nasaem a resultana! (Gal. 5:16) Usigentayo ti tallo a makatulong kadatayo a manglaban iti narugit a tarigagay: ti relasiontayo ken Jehova, ti balakad iti Saona, ken ti tulong dagiti nataengan a Kristiano.

“UMADANIKAYO ITI DIOS”

4. Apay a napateg nga umadanitayo ken Jehova?

4 Balakadan ti Biblia dagiti mayat nga ‘umadani iti Dios’: “Dalusanyo dagiti imayo, . . . ket gugoranyo dagiti pusoyo.” (Sant. 4:8) No ipatpategtayo ti relasiontayo ken Jehova, ikagumaantayo nga aramiden ti pagayatanna iti amin nga aspeto ti biagtayo. Ramanen dayta ti panagpampanunottayo. Kayattayo ti maaddaan iti “nadalus a puso” babaen iti panangpampanunot iti nadalus, naimbag, ken nadayaw. (Sal. 24:3, 4; 51:6; Fil. 4:8) Wen, matarusan ni Jehova ti kinaimperpektotayo. Ammona nga agduyostayo iti dakes. Ngem ammotayo a maladingitan no kanayon a pampanunotentayo ti dakes imbes nga iwaksitayo dayta. (Gen. 6:5, 6) Makatulong ti panangutobtayo iti dayta tapno agtalinaed a nadalus ti panunottayo.

5, 6. Kasano a makatulong ti kararag tapno maiwaksitayo dagiti dakes a tarigagay?

5 Maipakitatayo a naan-anay nga agpannuraytayo ken Jehova no ikararagtayo a malabanantayo dagiti narugit a pampanunot. No umadanitayo ken Jehova babaen iti kararag, umadani met ni Jehova kadatayo. Sipaparabur nga ipaayna kadatayo ti nasantuan nga espirituna a tumulong kadatayo tapno masarangettayo ti immoral a pampanunot ken makapagtalinaedtayo a nadalus. Ngarud, ikararagtayo iti Dios a kayattayo a makaay-ayo kenkuana dagiti pampanunotentayo. (Sal. 19:14) Sipapakumbaba kadi nga idawdawattayo kenkuana a sukimatennatayo tapno makitana no adda “nasaem a dana”—dakes a tarigagay wenno pagannayasan—a mangituggod iti panagbasoltayo? (Sal. 139:23, 24) Kanayon kadi nga ikarkararagtayo a tulongannatayo a mangtaginayon iti kinatarnawtayo no maipasangotayo iti sulisog?—Mat. 6:13.

6 Gapu iti pannakapadakkel wenno iti nakairuamantayo a kababalin, mabalin a nayugalitayon dagiti aramid a kagura ni Jehova. Ngem matulongannatayo ni Jehova nga agbalbaliw tapno maitultuloytayo ti agserbi iti wagas nga anamonganna. Nabigbig dayta ni Ari David. Idi nakikamalala ken Bat-seba, impakaasina ken Jehova: “Parsuaem kaniak ti . . . puso a nasin-aw, ket ikabilmo iti unegko ti maysa a baro nga espiritu, daydiay natibker.” (Sal. 51:10, 12) Mabalin a makaallukoy unay dagiti dakes a tarigagay iti imperpekto a lasagtayo, ngem matulongannatayo ni Jehova a mangpatanor iti tarigagay nga agtulnog kenkuana. Uray no nayugalitayon ti agtarigagay iti dakes a lab-awanna payen ti nadalus a pampanunottayo, maiwanwannatayo ni Jehova tapno makapagtulnogtayo kadagiti bilinna ken agballigitayo a mangyaplikar kadagita. Kabaelanna a lapdan ti aniaman a makadangran kadatayo.—Sal. 119:133.

No tumanor ti dakes a tarigagay, dagus nga iwaksitayo dayta (Kitaen ti parapo 6)

“AGBALINKAYO A MANAGTUNGPAL ITI SAO”

7. Kasano a makatulong ti Sao ti Dios tapno saantayo a makapanunot iti dakes?

7 Sungbatan ni Jehova ti panagpatulongtayo  babaen iti Saona, ti Biblia. Ti sirib a mabasa iti Sao ti Dios ket “umuna iti amin nadalus.” (Sant. 3:17) Gapuna, makatulong ti inaldaw a panagbasa iti Biblia ken panangut-utob iti nabasatayo tapno saantayo a makapanunot iti dakes. (Sal. 19:7, 11; 119:9, 11) Naglaon met ti Biblia iti adu a pagarigan ken espesipiko a balakad a makatulong kadatayo a mangiwaksi kadagiti dakes a tarigagay.

8, 9. (a) Apay a nakaaramid iti seksual nga immoralidad ti agtutubo a lalaki? (b) Ania dagiti situasion ita a mabalin a pagaplikaran ti Proverbio kapitulo 7?

8 Mabasatayo iti Proverbio 5:8: “Ti dalanmo iyadayom iti sibay [ti immoral a babai], ket dika umasideg iti pagserkan ti balayna.” Naipakita iti Proverbio kapitulo 7 a napeggad ti saan a panangipangag iti dayta a balakad. Iti dayta, mabasatayo ti maipapan iti maysa nga agtutubo a lalaki nga agpagnapagna iti asideg ti balay ti immoral a babai. Rumabii idin. Iti pagsulian ti kalsada, inasitgan ti babai a nakakawes iti makagargari. Ginammatanna ken inagkanna ti lalaki. Gapu iti nalamuyot ken nasam-it a panagsasao ti babai, nariing ti tarigagayna a dinan mapagkedkedan. Nakaaramidda iti seksual nga immoralidad. Nalawag a saan nga inggagara ti agtutubo a lalaki ti agaramid iti immoralidad. Awan kapadasanna ken saan a naannad. Nupay kasta, masapul  a sagabaenna ti dakes a resulta ti inaramidna. No immadayo laeng koma iti babai, saan koma a naisagmak!—Prov. 7:6-27.

9 Adda kadi met dagiti gundaway a saantayo a naannad a mabalin nga ikabiltayo ti bagitayo kadagiti napeggad a kasasaad a mangriing kadagiti dakes a tarigagaytayo? Kas pagarigan, adda dagiti estasion ti telebision nga agipabuya kadagiti immoral a programa iti rabii. Kasanon no kanayon a baliwantayo ti estasion a buyaentayo? Wenno luktantayo kadi lattan ti aniaman a link iti Internet, chat room, ken website a mangawis kadatayo nga agbuya iti pornograpia? Mabalin a kadagitoy a situasion, maipasangotayo iti banag a mangriing iti dakes a tarigagay ken mangpakapuy iti determinasiontayo nga agtalinaed a nadalus.

10. Apay a napeggad ti ang-angaw a panangipakita iti romantiko nga interes iti kasungani a sekso? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)

10 Balakadannatayo pay ti Biblia no kasano a makilangentayo iti saantayo a kasekso. (Basaen ti 1 Timoteo 5:2.) Nalawag a di anamongan dayta ti ang-angaw a panangipakita iti romantiko nga interes iti kasungani a sekso. Ipapan ti dadduma nga awan pagdaksanna ti panangipakita iti romantiko nga interes babaen iti tigtignay ken panangtaldiap gapu ta saanda met nga agsinsinnagid. Ngem ti ang-angaw a panangipakita iti interes iti kasungani a sekso wenno ti panangpanuynoy iti dayta, ket mabalin a mangriing iti dakes a pampanunot a mangituggod iti seksual nga immoralidad. Napasamak idin, mabalin a mapasamak manen.

11. Ania a nagsayaat nga ulidan ti impakita ni Jose?

11 Nagsayaat ti ulidan nga impakita ni Jose. Nagkedked idi ginargari ti asawa ni Potifar nga apona. Ngem saan nga ininggaan ti asawa ni Potifar. Inaldaw a ginuyugoyna ni Jose a makidenna kenkuana. (Gen. 39:7, 8, 10) Sigun iti maysa nga eskolar ti Biblia, arigna ibagbaga ti asawa ni Potifar: “‘Kaduaennak uray apagbiit laeng,’ a mangnamnama a [ni Jose] ti umuna nga agtignay.” Ngem desidido ni Jose a saan a maallukoy, wenno tumulok kadagiti pananggargarina. Pinagkedkedanna ken saanna a pinanuynoyan ti romantiko nga interes nga impakita ti asawa ni Potifar tapno saan a tumaud ti dakes a tarigagay iti pusona. Idi pinilit ti asawa ni Potifar nga agdennada, pinanawan ni Jose. “Nabatina ti kawesna iti imana ket nagtalaw ket napan iti ruar.”—Gen. 39:12.

12. Apay a maibagatayo a ti matatayo mabalin nga ituggodnatayo nga agbasol?

12 Pakdaarannatayo met ti Biblia maipapan iti peggad no ipalubostayo nga ituggodnatayo ti matatayo nga agbasol. Ti naalikuteg a mata mabalin a riingenna wenno rubrobanna ti di umiso a seksual a tarigagay. Kinuna ni Jesus a “tunggal maysa nga agtultuloy a mangmatmat iti maysa a babai tapno gartemanna nakikamalalan kenkuana iti pusona.” (Mat. 5:28) Panunotem ti napasamak ken Ari David. “Manipud pangatepan naimatanganna ti maysa a babai nga agdigdigus.” (2 Sam. 11:2) Saanna nga imbaw-ing ti panagkitana ken saanna nga inyaw-awan ti nakitana isu a tinarigagayanna ti asawa ti sabali ket nakikamalala kenkuana.

13. Apay a masapul a ‘makitulagtayo iti matatayo,’ ket ania ti ramanen dayta?

13 Tapno malabanantayo ti immoral a panagpampanunot, masapul a ‘makitulagtayo iti matatayo,’ kas iti inaramid ti matalek a lalaki a ni Job. (Job 31:1, 7, 9) Masapul nga ikeddengtayo a liklikan ti kumita nga addaan panaggartem iti sabali a tao. Ramanen dayta ti saantayo a panangkita kadagiti ladawan a manggargari iti seksual a tarigagay,  iti man kompiuter, billboard, magasin, ken dadduma pay.

14. Ania ti pagimbagan ti panagtulnog iti balakad nga agtalinaed a nadalus?

14 No adda man kadagiti nausigtayon ti makatulong kenka nga ad-adda a manglaban iti dakes a tarigagay, agtignayka a dagus. Iyaplikarmo ti balakad ti Sao ti Dios a makatulong kenka tapno maliklikam ti agaramid iti dakes ket makapagtalinaedka a nadalus.—Basaen ti Santiago 1:21-25.

‘AYABAM DAGITI LALLAKAY’

15. Apay a masapul nga agpatulongtayo no marigatantayo a mangiwaksi iti di umiso a tarigagay?

15 No marigatantayo a mangiwaksi iti di umiso a seksual a tarigagay, makatulong kadatayo dagiti padatayo a Kristiano. Siempre, saan a nalaka nga ibaga ti kasta a personal a problema iti sabali. Ngem no situtured nga ipudnotayo dayta iti maysa a nataengan a kabsat, malapdannatayo a mangikalintegan iti dakes a tarigagay. (Prov. 18:1; Heb. 3:12, 13) Ti panangibaga iti pagkapuyantayo iti maysa a Kristiano a nataengan iti naespirituan, tulongannatayo a mangkita iti masapul a parang-ayentayo. Makatulong daytoy tapno maaramidtayo dagiti kasapulan a panagbalbaliw ket agtultuloy nga anamongannatayo ni Jehova.

16, 17. (a) Kasano a matulongan dagiti panglakayen dagiti marigatan a mangiwaksi iti di umiso a tarigagay? Mangted iti pagarigan. (b) Apay a masapul a dagus nga agpatulong dagiti agbuybuya iti pornograpia?

16 Dagiti Kristiano a panglakayen ti ad-adda a makatulong kadatayo. (Basaen ti Santiago 5:13-15.) Maysa nga agtutubo a lalaki idiay Brazil ti marigatan a mangiwaksi iti di umiso a tarigagay iti adu a tawen. Kinunana: “Ammok a saan a makaay-ayo ken Jehova dagiti pampanunotek, ngem mabainak a mangibaga iti dayta iti sabsabali.” Imbag laengen ta inasitgan ti maysa a maseknan a panglakayen ket pinaregtana nga agpatulong. Innayonna: “Nasdaawak iti kinaimbag dagiti panglakayen kaniak, naas-asi ken ad-adda a maawatandak ngem iti pampanunotek. Dimngegda a naimbag kadagiti problemak. Inusarda ti Biblia a mangpatalged iti ayat ni Jehova kaniak, ken nakipagkararagda kaniak. Gapu iti dayta, nalaklaka nga inawatko ti balakadda a naibatay iti Biblia.” Kalpasan ti sumagmamano a tawen, idi rimmang-ayen ti espiritualidadna, kinunana: “Ammok itan a nakapatpateg ti panagpatulong imbes a bukbukodantayo dagiti problematayo.”

17 Kasapulan nga agpatulongtayo no ti panagbuya iti pornograpia ti makagapu iti aniaman nga immoral a tarigagay. No saantayo a dagus nga agpatulong, dakdakkel ti posibilidadna a ti dakes a tarigagay ad-adda a ‘mayinaw ket mangipasngay iti basol’ a mangpasakit iti sabsabali ken mangumsi ti nagan ni Jehova. Ti tarigagay a mangay-ayo ken Jehova ken agtalinaed iti kongregasion Kristiano ti nangtignay iti adu nga adipen ti Dios nga umawat iti naayat a tulong.—Sant. 1:15; Sal. 141:5; Heb. 12:5, 6.

AGTALINAEDKA A NADALUS!

18. Ania ti determinasionmo?

18 Bayat a bumabbaba ti moralidad iti lubong ni Satanas, maragragsakan ni Jehova a makakita nga ikagkagumaan dagiti adipenna a pagtalinaeden a nadalus ti panunotda ken salimetmetanda ti nangato a moral a pagalagadanna! Gapuna, determinadotayo koma nga agtalinaed a nasinged ken Jehova ken agpaiwanwan iti Saona ken iti kongregasion Kristiano. No agtalinaedtayo a nadalus, maaddaantayo ita iti pannakapnek ken natalna a panunot. (Sal. 119:5, 6) Inton mapukawen ni Satanas, agbiagtayto nga agnanayon iti lubong nga awanen ti impluensia ti Diablo.