Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) PEBRERO 2014

Salsaludsod Dagiti Agbasbasa

Salsaludsod Dagiti Agbasbasa

Ania ti nangibatayan dagiti Judio iti ‘panangnamnamada’ nga agparang ti Mesias idi umuna a siglo?

Idi kaaldawan ni Juan a Manangbautisar, “siiinanama dagiti tattao ken irasrasonda amin iti puspusoda ti maipapan ken Juan: ‘Isu ngata ti Kristo?’” (Luc. 3:15) Apay a ninamnama dagiti Judio nga agparang ti Mesias iti daydi a tiempo? Adda sumagmamano a rason.

Kalpasan ti pannakayanak ni Jesus, nagparang ti anghel ni Jehova kadagiti pastor nga agay-aywan kadagiti arbanda iti lugar nga asideg ti Betlehem. Impakaammo ti anghel: “Nayanak kadakayo ita nga aldaw ti maysa a Manangisalakan, nga isu ti Kristo nga Apo, iti siudad ni David.” (Luc. 2:8-11) Kalpasanna, naikadua iti anghel ti “umariwekwek [a] nailangitan a buyot, nga agdaydayaw iti Dios ken agkunkuna: * ‘Dayag iti Dios kadagiti kangatuan, ket iti daga talna kadagiti tattao nga addaan naimbag a nakem.’”—Luc. 2:13, 14.

Napabileg la ketdi dagitoy a napakumbaba a papastor iti dayta a pakaammo. Dagdagus a napanda idiay Betlehem, ket idi nasarakanda da Jose ken Maria agraman ti maladaga a ni Jesus, “impakaammoda ti sasao a naisao kadakuada maipapan itoy nga ubing.” Kas resultana, “amin a nakangngeg nagsiddaawda maipapan iti bambanag nga imbaga kadakuada dagiti pastor.” (Luc. 2:17, 18) Ti sasao nga “amin a nakangngeg” ipamatmatna nga imbaga pay dayta dagiti pastor iti sabsabali malaksid kada Jose ken Maria. Kalpasanna, bayat nga agaw-awid dagiti pastor, intultuloyda nga ‘intantan-ok ken indaydayaw ti Dios gapu iti amin a bambanag a nangngeg ken nakitada, a kas iti naibaga kadakuada.’ (Luc. 2:20) Saan la ketdi a binukbukodan dagidiay a pastor ti naimbag a bambanag a nangngegda maipapan iti Kristo!

Idi inyeg ni Maria ti inauna nga anakna idiay Jerusalem tapno idatagna iti sanguanan ni Jehova kas kalikaguman ti Mosaiko a Linteg, ni propeta Ana “rinugianna ti nangipaay ti panagyaman iti Dios ken nagsao maipapan iti ubing kadagidiay amin nga agur-uray iti pannakaispal ti Jerusalem.” (Luc. 2:36-38; Ex. 13:12) Gapuna, nagtultuloy a nagwaras ti damag a nagparangen ti Mesias.

Idi agangay, “dagiti astrologo manipud makindaya a paspaset immayda sadi Jerusalem, a kunkunada: ‘Sadino ti ayan daydiay nayanak nga ari dagiti Judio? Ta nakitami ti bituenna idi addakami idiay daya, ket immaykami agruknoy kenkuana.’” (Mat. 2:1, 2) “Naglagaw ni Ari Herodes” idi nangngegna daytoy,  “ket ti intero a Jerusalem naibuyog kenkuana; ket idi maurnongna a sangsangkamaysa ti amin a panguluen a papadi ken dagiti eskriba dagiti umili rinugianna nga imtuoden kadakuada no sadino ti pakayanakan idi ti Kristo.” (Mat. 2:3, 4) Gapuna, naammuan ti nakaad-adu a tattao: Dimtengen ti masanguanan a Mesias! *

Kas ipamatmat ti Lucas 3:15, a nadakamat itay, impapan ti sumagmamano a Judio a ni Juan a Manangbautisar ket isu ti Kristo. Ngem kastoy ti imbaga ni Juan: “Daydiay um-umay a sumaruno kaniak nabilbileg ngem siak, a kadagiti pallokana saanak a maikari a mangikkat. Bautisarannakayto dayta iti nasantuan nga espiritu ken iti apuy.” (Mat. 3:11) Gapu iti dayta nga imbaga ni Juan, sigurado nga ad-adda a nagagaran dagiti tattao iti iyaay ti Mesias.

Mabalin ngata a kinuenta dagiti Judio idi umuna a siglo ti tiempo nga idadateng ti Mesias kas naipadto iti Daniel 9:24-27 maipapan iti 70 a lawas? Nalabit a kasta, ngem saantayo a masigurado. Adu ngamin ti agsisimparat a kapanunotan idi kaaldawan ni Jesus maipapan iti kaipapanan ti naipadto a 70 a lawas, ket naiduma unay dagita iti agdama a pannakaawattayo. *

Dagiti Essene a maipagarup kas maysa a managputputong a sekta dagiti Judio insuroda nga adda dua a Mesias nga agparang iti panagngudo ti 490 a tawen. Ngem saantayo a sigurado no ti panagkuentada ket imbatayda iti padto ni Daniel. No bilang pudno dayta, kasla imposible a ti kasta a managputputong a sekta maimpluensiaanna ti kaaduan a Judio.

Idi maikadua a siglo C.E., adda dagiti Judio a mamati a ti 70 a lawas ket nangrugi idi nadadael ti umuna a templo idi 607 B.C.E. agingga idi nadadael ti maikadua a templo idi 70 C.E. Adda met dagidiay agkuna a natungpal ti padto idi tiempo dagiti Macabeo idi maikadua a siglo B.C.E. Isu a nagduduma idi ti panangkuentada iti 70 a lawas.

No nalawag koman kadagiti tattao idi umuna a siglo C.E. ti kaipapanan ti 70 a lawas, maikunatayo nga inusar koma dayta dagiti apostol ken ti dadduma pay a Kristiano idi umuna a siglo a mangpaneknek a ti idadateng ti naikari a Mesias ket eksakto a natungpal ken Jesus. Ngem awan ti ebidensia a kasta ti inaramid dagiti immuna a Kristiano.

Adda pay nasayaat a banag nga ikabilangantayo. Masansan a dakamaten dagiti nagsurat iti Ebanghelio dagiti espesipiko a padto a masarakan iti Hebreo a Kasuratan a natungpal ken Jesu-Kristo. (Mat. 1:22, 23; 2:13-15; 4:13-16) Ngem awan man la uray maysa kadakuada ti nangdakamat a ti panagparang ni Jesus ditoy daga ket nainaig iti padto maipapan iti 70 a lawas.

Kas sumario: Awan ti pammaneknektayo a naawatan dagiti tattao idi kaaldawan ni Jesus ti kaipapanan ti naipadto a 70 a lawas. Nupay kasta, mangipaay dagiti Ebanghelio iti dadduma pay a rason no apay a ‘ninamnama’ idi dagiti tattao ti panagparang ti Mesias.

^ par. 4 Saan nga ibaga ti Biblia a “nagkanta” dagiti anghel idi nayanak ni Jesus.

^ par. 7 Mabalin a maisaludsodtayo, Kasano nga ammo dagiti astrologo a ti panagparang ti “bituen” iti Daya ket adda pakainaiganna iti pannakayanak ti “ari dagiti Judio”? Mabalin ngata a nadamagda ti pannakayanak ni Jesus bayat nga agturturongda idiay Israel?

^ par. 9 Para iti agdama a pannakaawattayo maipapan iti naipadto a 70 a lawas, kitaen ti Ipangagyo ti Padto ni Daniel! iti kapitulo 11.