Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) DISIEMBRE 2013

Sinalakniban Ida ni Jehova iti Anniniwan ti Bambantay

Sinalakniban Ida ni Jehova iti Anniniwan ti Bambantay

ITI MAYSA nga agsapa, rimmuar ti maysa a babai iti balayna ket nakitana ti maysa a pakete iti sango ti ridaw. Pinidutna sa kimmita iti aglawlaw, ngem awan nakitana a tao iti kalsada. Adda la ketdi nangitulod iti dayta iti napalabas a rabii. Siniripna ti linaon ti pakete ket sidadaras a simrek sa inrikepna ti ridaw. Apay? Maiparparit ngamin ti literatura ti Biblia a naiyeg kenkuana! Inarakupna ti pakete ket siuulimek a nagkararag, nga agyamyaman ken Jehova iti dayta a nakapatpateg a naespirituan a taraon.

Kasta ti mapaspasamak idiay Germany idi dekada ‘30. Idi nagturay dagiti Nazi idi 1933, naparitanen ti trabaho dagiti Saksi ni Jehova iti kaaduan a paset ti pagilian. “Kombinsidokami a saan a malapdan ti linteg ti tao ti pannakaiwaragawag ti mensahe ken nagan ni Jehova,” kinuna ni Richard Rudolph, a nasuroken a 100 ti tawenna ita. * “Dagiti literatura ti Biblia ket napateg a katulonganmi iti panagadal ken iti ministerio. Ngem saan idi a nalaka ti maaddaan kadagita gapu ta maiparparit. Dimi ammo no kasano nga agtultuloy ti trabaho.” Napanunot ni Richard idi agangay a mabalinna ti tumulong tapno maited dagita a literatura kadagiti kakabsat iti nagpaiduma a pamay-an—babaen kadagiti anniniwan ti bambantay.—Uk. 9:36.

ITI DESDES DAGITI MANAGIPUSLIT

No agpasurongka manipud iti Karayan Elbe (wenno Labe), madanonmo ti Higante a Bambantay (Krkonoše) nga adda iti agdama a pagbedngan ti Czech Republic ken Poland. Nupay agarup 1,600 metro (5,250 pie) laeng ti katayag dagitoy a bambantay, innem a bulan a maabbungotan dagiti pantokda iti agingga iti 3 metro (10 pie) a niebe. Gapu iti agbaliwbaliw a paniempo, mabalin a mayaw-awan dagiti ag-hiking gapu iti napuskol nga angep a giddato a mangabbong kadagiti pantok.

Iti ginasgasut a tawen, daytoy a kabambantayan ti nagserbi a pagbedngan iti nagbabaetan dagiti probinsia, pagarian, ken pagilian. Gapu ta narigat a patroliaan, dayta ti nagbalin a ruta ti adu nga agipuspuslit iti nadumaduma a bambanag. Idi dekada ‘30, ti Higante a Bambantay ti nagbalin a pagbedngan ti  Czechoslovakia ken Germany. Daytoy a dati a ruta dagiti agipuspuslit ti nagdaliasatan dagiti natured a Saksi a mangitulod kadagiti nagpateg a literatura ti Biblia manipud kadagiti lugar a saan a maiparit dagita. Maysa kadakuada ti agtutubo idi a ni Richard.

Kakabsat a lallaki ken babbai a kasla ag-hiking a lumasat iti Higante a Bambantay tapno alaenda dagiti literatura nga itulodda iti Germany

NARISGO A “HIKING”

“Iti kada ngudo ti lawas, mapankam iti kabambantayan a nagrupo-grupo iti sagpipito wenno ad-adu pay a kaslakam ag-hiking,” malagip ni Richard. “Agarup tallo nga oras a lasatenmi ti kabambantayan manipud Germany agingga iti Špindlerův Mlýn”—maysa a nalatak a pagpasiaran nga agarup 16.5 kilometro (10 milia) ti kaadayona iti Czechoslovakia. Kadagidi nga aldaw, adu a German ti agnanaed iti dayta a lugar. Karaman kadakuada ti maysa nga agtrabtrabaho iti rantso nga immanamong a tumulong kadagiti kakabsat. Ikargana dagiti kinarton a literatura iti kareson a guyoden ti kabalio a gagangay a paglugluganan dagiti bakasionista. Alaenna dagiti literatura iti kabangibang nga ili, a naiyeg sadiay babaen iti tren manipud Prague. Iyawidna dagita sa idulinna iti kamarin a pagipempenan ti garami agingga nga alaen dagiti kakabsat tapno itulodda iti Germany.

Intuloy ni Richard: “No makadanonkamin iti dayta a rantso, punnuenmi [iti literatura] dagiti backpack-mi, a nadisenio a pagawit iti nadadagsen a karga. Agarup 50 kilo (100 libra) ti awiten ti tunggal maysa kadakami.” Tapno awan ti makadlaw, agdaliasatda iti rabii, a mangrugida apaman a lumnek ti init sa sumangpetda sakbay a sumingising ti init. Ni Ernst Wiesner a maysa idi a manangaywan iti sirkito iti Germany, inladawanna ti dadduma a pamay-an a panagannadda: “Umuna ti dua a kabsat a lallaki, ket no adda masabatda, dagus a signalanda dagiti sumarsaruno a kakaduada babaen iti plaslait. Iti kasta, aglemmeng iti kasamekan dagiti kakabsat a mangaw-awit iti nadadagsen a backpack a naud-udi iti agarup 100 metro [328 pie] agingga nga agsubli dagiti dua a kakabsat ket ibagada ti password, a linawas a mabaliwan.” Ngem saan laeng a dagiti German a polis a nakauniporme iti asul ti pagannadanda.

“Maysa a rabii, adu ti inasikasok,” malagip ni Richard, “isu a naud-udiak a napan iti Czechoslovakia.  Nakasipsipnget ken naangep idi sa agtudtudo pay, ket kumkumterak a magmagna gapu iti lamminko. Nayaw-awanak iti kakaykaywan, ket sumagmamano nga oras a binirbirokko ti dalan. Adu kanon nga agha-hiking ti natay gapu iti kasta a rason. Sako la nakita dagiti kakabsat idi agsublidan iti parbangon.”

Iti agarup tallo a tawen, daytoy a grupo ti natutured a kakabsat linawas a dinaliasatda ti kabambantayan. No tiempo ti lam-ek, agdaliasatda babaen ti ski wenno pasagad. No dadduma, adda dagiti grupo a buklen ti 20 a kakabsat nga agdaliasat iti beddeng bayat ti aldaw, a lumasatda kadagiti desdes a pagpagnaan dagiti ag-hiking. Tapno agparang a kasla mapanda laeng ag-hiking, kumuyog ti sumagmamano a kakabsat a babbai. Dadduma kadakuada ti agpasango ken mangipallangatok kadagiti kallugongda no madlawda nga adda peggad.

Narisgo ti agdaliasat iti Higante a Bambantay no naabbungotan dagiti pantokna iti niebe

Ania ti mapasamak no nakaawiden dagiti paraitulod manipud agpatnag a panagdaliasatda? Dagus a maiwaras dagiti literatura. Kasano? Mayimpake dagitoy a publikasion a kasla sabon sa maipan iti estasion ti tren iti Hirschberg. No nakadanonen dagita iti nadumaduma a paset ti Germany, sililimed nga itulod dagiti kakabsat a lallaki ken babbai kadagiti kapammatianda kas nailadawan iti rugi daytoy nga artikulo. Gapu ta agkokonektar daytoy a nalimed a sistema ti panagiwaras, napeggad no adda maduktalan a paraitulod. Maysa nga aldaw, nasukalan daytoy a nalimed a panagiwaras.

Idi 1936, naduktalan dagiti autoridad ti maysa a pakaipomponduan dagiti literaturatayo iti asideg ti Berlin. Karaman kadagiti nasarakan sadiay ti tallo a pakete a manipud Hirschberg a saan nga ammo no asino ti naggapuanna. Ngem inadal dagiti polis ti estilo ti surat kadagiti pakete ket natuntonda ti maysa a kameng ti grupo nga agipuspuslit ket inarestoda. Di nagbayag, naaresto ti dua pay a suspek, a pakairamanan ni Richard Rudolph. Gapu ta inako dagiti natiliw a kakabsat nga isuda ti responsable iti dayta, naitultuloy idi agangay ti pannakaitulod dagiti literaturatayo nupay nagbalinen a narisrisgo.

TI MAADALTAYO

Dagiti nai-backpack a publikasion a naidaliasat iti Higante a Bambantay ti kakaisuna a literatura ti Biblia a maaw-awat idi dagiti German a Saksi. Ngem saan laeng a ti Higante a Bambantay ti nakaidaliasatan dagita a literatura. Agingga idi 1939, idi sinakup dagiti German ti Czechoslovakia, adda met dagiti kasta a ruta iti beddeng dayta a pagilian. Iti dadduma pay a pagilian a kabeddeng ti Germany, kas iti France, Netherlands, ken Switzerland, inrisgo met dagiti Saksi ti biagda tapno laeng maipaayanda dagiti maidaddadanes a kapammatianda iti naespirituan a taraon.

Kaaduan kadatayo ita ti makaala iti umdas a kaadu ti kasapulantayo a literatura ti Biblia ken magun-odantayo met dagita iti nadumaduma a pormat. No mangalaka iti baro a publikasion iti Kingdom Hall wenno ag-download-ka iti Web site a jw.org, panunotem koma dagiti trabaho a nainaig iti pannakaaramid ken pannakaidanon dayta kenka. Nalabit saan a kas kapeggad ti panagdaliasat iti rabii iti pantok ti bambantay a naabbungotan iti niebe, ngem sigurado a nagsakripisio ti adu a kapammatiantayo a nangaramid iti dayta ta kayatda ti agserbi kenka a naimpusuan.

^ par. 3 Agserserbi idi ni Richard iti Kongregasion ti Hirschberg iti rehion ti Silesia. Ti siudad ti Hirschberg ket maawagan itan iti Jelenia Góra iti makin-abagatan a laud a Poland.