Mapan iti linaonna

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

Ti Pagwanawanan—Pagadalan nga Edision  |  Pebrero 2013

Kameng ti Pamilia ni Caifas

Kameng ti Pamilia ni Caifas

No dadduma, ti matakuatan dagiti arkeologo ket direkta wenno saan a direkta a mangpatalged iti kinaagpayso ti maysa a karakter ti Biblia. Kas pagarigan idi 2011, impablaak dagiti Israeli nga eskolar ti impormasion maipapan iti natakuatanda a kahon. Dua ribun a tawen ti kabayag dayta, naaramid iti bimmato nga apug, ken nakitikitan iti dekorasion. Naikabil iti dayta dagiti tulang ti maysa a natay.

Kastoy ti naisurat iti kahon: “Miriam nga anak ni Yeshua nga anak ni Caifas, padi ti Ma′azias manipud iti Beth ′Imri.” Ni Caifas ti nangato a padi dagiti Judio idi nabista ken napapatay ni Jesus. (Juan 11:48-50) Tinukoy dayta ti historiador a ni Flavius Josephus kas “ni Jose, a naawagan Caifas.” Nabatad a daytoy a kahon ket kukua ti maysa a kabagian ni Jose. Iti inskripsion ti maysa a kahon nga immun-una a natakuatan a maipagarup a kukua ti nangato a padi, daytoy a Jose ket naawagan iti Yehosef bar Caiapha, wenno Jose, anak ni Caifas. * Ngarud adda panagkabagian da Miriam ken Caifas.

Sigun iti impormasion nga impablaak ti Israel Antiquities Authority (IAA), ti kahon ti tultulang ni Miriam ket naala kadagiti mannanakaw a nangsamsam iti maysa a nagkauna a pagitaneman. Agpaypayso daytoy kas paneknekan ti pannakaanalisar ti kahon ken ti sasao a naikitikit iti dayta.

Adda pay baro a banag a maammuantayo iti kahon ti tultulang ni Miriam. Tinukoyna ti “Ma′azias,” ti kaudian kadagiti 24 a benneg dagiti papadi, nga agsisinnublat nga agserbi iti templo ti Jerusalem. (1 Cron. 24:18) Ipalgak ti inskripsion daytoy a kahon a “ti pamilia Caifas ket nagtaud iti benneg ni Ma′azias,” kuna ti IAA.

Dakamaten met ti inskripsion ti sao a Beth ′Imri. Adda dua a posible a kaipapanan daytoy a paset ti inskripsion. “Umuna, posible a ti Beth ′Imri ket nagan ti maysa a napadian a pamilia—ti annak ni ‘Immer (Esdras 2:36-37; Nehemias 7:39-42) a dagiti kaputotanna ramanenna dagiti kameng ti benneg ni Ma′azias,” kuna ti IAA. “Maikadua, mabalin a [ti Beth ′Imri] ti lugar a nagtaudan ni Miriam wenno ti intero a pamiliana.” Aniaman ti umiso, paneknekan ti kahon ni Miriam a dagiti tattao a dinakamat ti Biblia ket kameng dagiti pudpudno a pamilia.

^ par. 3 Maipapan iti kahon ti tultulang ni Caifas, kitaen ti artikulo a “Ti Nangato a Padi a Nangkondenar ken ni Jesus,” iti Ti Pagwanawanan nga Enero 15, 2006, panid 10-13.