Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION) OKTUBRE 2012

Sanguen Dagiti Pakarigatan Buyogen ti Napigsa a Pakinakem

Sanguen Dagiti Pakarigatan Buyogen ti Napigsa a Pakinakem

“Ti Dios maysa a kamang ken pigsa maipaay kadatayo, maysa a saranay a sisasagana a masarakan bayat dagiti riribuk.”—SAL. 46:1.

1, 2. Ania dagiti pakarigatan a mapaspasaran ti adu, ngem ania ti kayat nga aramiden dagiti adipen ti Dios?

AGBIBIAGTAYO iti tiempo a nakaad-adu ti parikut. Agsagsagaba ti lubong kadagiti didigra a kas iti ginggined, tsunami, uram, layus, panagbettak dagiti bulkan, allawig, ken napipigsa a bagyo. Adda met dita dagiti parikut ti pamilia ken personal a problema a mangibunga iti danag ken ladingit. Talaga nga agsagabatayo amin gapu ti “tiempo ken ti di mapakpakadaan a pasamak.”—Ecl. 9:11.

2 Iti laksid ti kakasta a narigat a kasasaad, nabaelan ti ili ti Dios ti agibtur. Ngem kayattayo met a saganaan ti aniaman a dumteng a parikut bayat nga umas-asideg ti panagpatingga daytoy a sistema. Kasano a maibturantayo dagiti narigat a kasasaad tapno saantay a maupay? Ania ti makatulong kadatayo a mangibtur kadagiti pakarigatan?

TULADEN DAGIDIAY NAKAPAGIBTUR KADAGITI PAKARIGATAN

3. Kas ipakita ti Roma 15:4, kasano a maliwliwatayo no maipasangotayo kadagiti narigat a kasasaad?

3 Nupay narigrigat ita dagiti kasasaad ken ad-adu a tao ti maap-apektaran, nabayagen nga agsagsagaba ti sangatauan kadagiti problema. Kitaentayo no ania ti maadaltayo iti sumagmamano a nagkauna nga adipen ti Dios a nakapagibtur kadagiti pakarigatan.—Roma 15:4.

4. Ania dagiti rigat nga inibturan ni David, ken ania ti nakatulong kenkuana?

4 Usigentayo ti ulidan ni David. Karaman kadagiti parikut nga inibturanna ket ti pungtot ti ari, iraraut dagiti kabusor, pannakaipanaw dagiti assawana, panangliput dagiti nasinged kenkuana, ken emosional a panagtuok. (1 Sam. 18:8, 9; 30:1-5; 2 Sam. 17:1-3; 24:15, 17; Sal. 38:4-8) Nalawag nga ipakita ti Biblia ti  nakaro a panagsagaba ni David gapu kadagiti napasaranna a parikut. Ngem saanna nga intulok a kumapuy ti pammatina. Kombinsido a nangikuna: “Ni Jehova ti salindeg ti biagko. Siasino ti pagalinggagetakto?”—Sal. 27:1; basaen ti Salmo 27:5, 10.

5. Ania ti nakatulong kada Abraham ken Sara a mangibtur iti narigat a kasasaad?

5 Binusbos da Abraham ken Sara ti kaaduan a paset ti biagda kas ganggannaet nga agnanaed kadagiti tolda. Saan a kaskarina dayta. Ngem inibturanda dagiti narigat a kasasaad a kas iti nakaro a bisin ken peggad kadagiti nasion iti aglikmutda. (Gen. 12:10; 14:14-16) Kasano a naaramidanda dayta? Ibaga kadatayo ti Sao ti Dios nga “inur-uray [ni Abraham] ti siudad nga addaan kadagiti pudpudno a pamuon, a ti nangibangon ken nangaramid iti dayta a siudad isu ti Dios.” (Heb. 11:8-10) Impamaysa da Abraham ken Sara ti pampanunotda iti bambanag iti masanguanan, ket saanda a naupay iti laksid dagiti narigat a kasasaad.

6. Kasanotayo a matulad ni Job?

6 Nagpasar ni Job iti nadumaduma nga agkakarigat a kasasaad. Panunotem laengen ti nariknana idi nagsasaruno a dimteng dagiti didigra iti biagna. (Job 3:3, 11) Nakarkaro pay, saanna a maawatan no apay a mapaspasamak dagita kenkuana. Ngem pulos a saan a simmuko. Nagtalinaed a natarnaw ken nabileg ti pammatina iti Dios. (Basaen ti Job 27:5.) Anian a nagsayaat nga ulidan a tuladentayo!

7. Ania dagiti napasaran ni Pablo bayat ti panagserbina iti Dios, ngem apay a nagtultuloy a natibker ti pakinakemna?

7 Usigem met ti ulidan ni apostol Pablo. Napasaranna ‘dagiti peggad iti siudad, iti let-ang, ken iti baybay,’ kasta met ti ‘bisin ken waw, lam-ek ken kinalamolamo.’ Dinakamat met ni Pablo a napadasanna ti ‘maysa a rabii ken maysa nga aldaw iti adalem,’ nalabit gapu iti pannakarba ti barko a naglugananna. (2 Cor. 11:23-27) Iti laksid dagitoy, kastoy ti imbagana kalpasan a gistay natay gapu iti panagserbina iti Dios: “Daytoy ket tapno makapagtalekkami, saan nga iti bagbagimi, no di ket iti Dios a mangibangon kadagiti natay. Manipud iti kasta a dakkel a banag a kas iti ipapatay inispalnakami ket ispalennakaminto.” (2 Cor. 1:8-10) Manmano laeng ti kas ken Pablo a naipasango iti kasta kaadu a napeggad a kapadasan. Nupay kasta, maawatan ti adu kadatayo no ania ti nariknana, ket maliwliwatayo iti natibker a pakinakemna.

DITAY MAUPAY KADAGITI NADAGSEN A PARIKUT

8. Ania ti mabalin nga epekto kadatayo dagiti problema? Mangted iti pagarigan.

8 Adu a tattao ita ti maup-upay gapu iti nakaad-adu a didigra ken pakarigatan. Kasta ti marikrikna uray ti dadduma a Kristiano. Ni Lani, * nga agserserbi kas payunir a kaduana ni lakayna idiay Australia, imbagana a kasla nagtupak ti langit kenkuana idi naduktalan nga adda kanser ti susona. Kinunana, “Kimmapsutak unay gapu iti panagpapaagasko, ket nariknak a kasla awanen ti serserbik.” Saan la a dayta ti parikutna, masapul pay nga aywananna ni lakayna a naopera ti durina. Ania ti mabalin nga aramidentayo no addatayo iti kasta a situasion?

9, 10. (a) Ania koma ti saantay nga ipalubos a maaramid ni Satanas kadatayo? (b) Kasano a maibturantayo ti “adu a rigat” a nadakamat iti Aramid 14:22?

9 Laglagipentayo a kayat ni Satanas a pakapuyen ti pammatitayo babaen kadagiti rigat a sagsagabaentayo. Ngem saantay koma nga ipalubos a mapukaw ti rag-otayo gapu kadagita. Kuna ti Proverbio 24:10: “Impakitam kadi a naupayka iti aldaw ti rigat? Kurangto ti bilegmo.” Makatulong no mennamennaentayo dagiti ulidan iti Biblia, kas kadagiti nadakamattayon, tapno maaddaantay iti napigsa a pakinakem a mangsango kadagiti narigat a kasasaad.

 10 Nasayaat met a laglagipentayo a ditay masolbar ti amin a parikut. Ekspektarentayo ketdi a mapasarantay dagita. (2 Tim. 3:12) Ibaga kadatayo ti Aramid 14:22: “Sumrektayo iti pagarian ti Dios babaen iti adu a rigat.” Imbes a maupayka, apay a dimo ibilang dagita kas gundaway a maipakitam a napigsa ti pakinakemmo gapu ta agtalekka iti tulong ti Dios?

11. Ania ti aramidentayo tapno ditay maupay kadagiti pakarigatan iti biag?

11 Nasken nga ipamaysatayo ti panunottayo kadagiti positibo a banag. Ibaga kadatayo ti Sao ti Dios: “Ti narag-o a puso adda nasayaat nga ibungana iti rupa, ngem gapu iti saem ti puso adda ti nadanar nga espiritu.” (Prov. 15:13) Nabayagen nga ammo dagiti eksperto ti medisina a makapaimbag ti positibo a panagpampanunot. Narikna ti adu a pasiente a naikkan iti sugar pills (placebo) a simmayaat ti riknada gapu ta patienda a makaagas ti tinomarda. Maaw-awagan daytoy iti placebo effect. Iti kasumbangirna, natakuatan a kumaro ti sakit ti pasiente no patienna a pagdaksanna ti tinomarna. Maawagan met daytoy iti nocebo effect. Maupaytayo laeng no sangkapanunottayo dagiti parikut a ditay kabaelan a solbaren. Imbag laengen ta saannatay nga ikkan ni Jehova iti “sugar pills” no adda sangsanguentayo a pakarigatan. Imbes ketdi, ipapaayannatayo iti napaypayso a tulong babaen iti pammaregta a masarakan iti Saona, saranay dagiti kakabsattayo, ken pigsa nga ipaay ti nasantuan nga espiritu. Mapabilegtayo no dagitoy a banag ti pampanunotentayo. Imbes a sangkapanunotmo dagiti negatibo a kasasaad, aramidem laeng ti kabaelam a mangibtur iti parikutmo ket ipamaysam a panunoten dagiti nasayaat a banag nga adda kenka.—Prov. 17:22.

12, 13. (a) Ania ti nakatulong kadagiti adipen ti Dios a mangibtur kadagiti epekto dagiti didigra? Mangted iti pagarigan. (b) Kasano a pagpanunotennatayo dagiti didigra no ania ti kapatgan a banag iti biag?

12 Iti nabiit pay, adda dagiti pagilian a dinalapus ti nakaro a didigra. Nupay nakaskasdaaw ti panagibtur dagiti kakabsat kadagitoy a dagdaga, dina kayat a sawen a saanda a narigatan. Idi Pebrero 2010, nadadael ti balbalay, sanikua, ken pagsapulan ti adu kadagiti kakabsattayo idiay Chile gapu iti napigsa a ginggined ken tsunami. Ngem intultuloyda latta dagiti naespirituan nga aktibidadda. Kastoy ti kinuna ni Samuel, a naawanan iti pagtaengan: “Uray kadagitoy a narigat a kasasaad, saanmi a liniwayan ken baketko ti tumabuno kadagiti gimong ken mapan mangasaba. Dagitoy ti timmulong kadakami a di maupay.” Kas iti adu a dadduma pay a kakabsat, saanda nga intulok a mabaybay-anda ti panagserbida ken Jehova gapu iti napasaranda a didigra.

13 Idi Setiembre 2009 iti Pilipinas, natinep ti nasurok 80 a porsiento ti intero a Metro Manila gapu iti napigsa ken awan sardayna a tudo. Kuna ti maysa a nabaknang a tao a napukawan iti adu a sanikua: “Gapu iti layus, nagbalin a patas ti kasasaad ti amin ta agpada a nagrigat ken nagsagaba dagiti nabaknang ken napanglaw.” Daytoy ti mangipalagip kadatayo iti nainsiriban a balakad ni Jesus: “Agurnongkayo maipaay iti bagbagiyo kadagiti gameng idiay langit, sadiay a saan nga ibusen ti sanga wenno uray lati, ken sadiay a saan a serreken ken takawen dagiti mannanakaw.” (Mat. 6:20) Mabalin nga alisto a mapukaw dagiti material a bambanag isu a masansan a mapaay dagidiay agpannuray kadagita. Ad-adda ngarud a nainsiriban no ipamaysatayo ti biagtayo iti relasiontayo ken Jehova, a saan a mapukaw aniaman ti mapasamak iti aglawlawtayo!—Basaen ti Hebreo 13:5, 6.

NO APAY A NAPIGSA KOMA TI PAKINAKEMTAYO

14. Apay a napigsa koma ti pakinakemtayo?

14 Binigbig ni Jesus nga addanto dagiti parikut bayat ti tiempo ti kaaddana, ngem  kinunana: ‘Dikay agbuteng.’ (Luc. 21:9) Napigsa koma latta ti pakinakemtayo ta tultulongannatayo ti Aritayo kasta met ti Namarsua iti uniberso. Imparegta ni Pablo ken Timoteo: “Ti Dios inikkannatayo saan a ti espiritu ti kinatakrot, no di ket ti pannakabalin ken ti ayat ken ti kinasimbeng ti panunot.”—2 Tim. 1:7.

15. Mangdakamat iti sumagmamano nga ebkas ti panagtalek dagiti adipen ti Dios, ken ilawlawagmo no kasano maaddaantayo met iti kasta a panagtalek.

15 Paliiwem no kasano nga inyebkas ti dadduma nga adipen ti Dios ti nabileg a panagtalekda kenkuana. Kinuna ni David: “Ni Jehova ti pigsak ken kalasagko. Kenkuana nagtalek ti pusok, ket natulonganak, iti kasta agrag-o ti pusok.” (Sal. 28:7) Kinuna met ni Pablo: “Kadagitoy amin a banag rumrummuartayo a naan-anay a naballigi babaen kenkuana a nangayat kadatayo.” (Roma 8:37) Idi ammo ni Jesus nga asidegen a maaresto ken mapapatay, impakitana a natibker ti relasionna iti Dios idi kinunana kadagiti apostolna: “Saanak nga agmaymaysa, agsipud ta adda kaniak ti Ama.” (Juan 16:32) Ania ti nagpapadaan dagitoy nga adipen ni Jehova kas ipakita ti sasaoda? Agpapada a natibker ti panagtalekda ken Jehova. No patanorentayo ti kasta a panagtalek iti Dios, napigsa ti pakinakemtayo a mangsango iti aniaman a pakarigatan.—Basaen ti Salmo 46:1-3.

DAGITI PROBISION A MANGPABILEG ITI PAKINAKEMTAYO

16. Apay a napateg nga adalentayo ti Sao ti Dios?

16 Napigsa ti pakinakem dagiti Kristiano saan a gapu ta agtalekda iti bagida, no di ket resulta dayta ti pannakaammoda iti Dios ken iti panagtalekda kenkuana. Mapatanortayo daytoy no adalentayo ti Saona, ti Biblia. Inlawlawag ti maysa a kabsat a babai nga addaan iti depresion no ania ti nakatulong kenkuana, “Ulit-ulitek a basbasaen dagiti makaliwliwa a teksto iti Biblia.” Addaantayo met la kadi iti regular a panagdaydayaw ti pamilia kas iparparegta ti klase matalek ken masirib nga adipen? No aramidentayo dagitoy, matuladtayo ti kababalin ti salmista a nagkuna: “Anian a panagayatko iti lintegmo! Iti intero nga agmalem isu dayta ti pakaseknak.”—Sal. 119:97.

17. (a) Ania ti makatulong kadatayo a maaddaan iti napigsa a pakinakem? (b) Ania a kapadasan manipud iti publikasiontayo ti nakatulong kenka?

17 Addaantayo met kadagiti naibatay-Biblia a publikasion a naglaon iti impormasion a mangpabileg iti panagtalektayo ken Jehova. Adu a kakabsat ti nagunggonaan kadagiti pakasaritaan ti biag a mabasa kadagiti magasintayo. Maysa a kabsat a babai iti Asia nga addaan iti bipolar mood disorder ti naragsakan idi nabasana ti kapadasan ti dati a misionero a kasta met laeng ti sakitna ngem simamatalek nga agserserbi. Insuratna: “Gapu iti dayta, natarusak no ania ti sakitko ken naaddaanak iti namnama.”

No maipasangoka iti parikut, awatem ti tulong nga ipapaay ni Jehova

18. Apay a napateg a kanayon nga agkararagtayo?

 18 Makatulong ti kararag iti amin a situasion. Tinukoy ni apostol Pablo ti pateg dayta idi kinunana: “Dikay maringgoran iti aniaman, no di ket iti amin a banag babaen iti kararag ken araraw agraman panagyaman maipakaammo koma dagiti dawatyo iti Dios; ket ti talna ti Dios a mangringbaw iti isuamin a panunot saluadannanto dagiti pusoyo ken dagiti pannakabalin ti isipyo babaen ken Kristo Jesus.” (Fil. 4:6, 7) Agkarkararagtayo met laeng kadi tapno maaddaantayo iti bileg bayat a sangsanguentayo dagiti pakarigatan? Kinuna ni Alex a taga-Britania a nabayagen nga agsagsagaba iti depresion: “Dakkel ti naitulong ti pannakisaritak ken Jehova iti kararag ken ti panagimdengko kenkuana babaen ti panangbasak iti Saona.”

19. Ania koma ti panangmatmattayo iti itatabuno kadagiti Nakristianuan a gimong?

19 Ti sabali pay a tulong isu ti pannakigimong. Insurat ti maysa a salmista: “Ti kararuak nagagaran ken kasta met nautoyan kadagiti paraangan ni Jehova.” (Sal. 84:2) Kasta kadi ti marikriknatayo? Kinuna ni Lani a nadakamat itay maipapan iti pannakigimong ken pannakitimpuyog kadagiti kakabsat: “Nakapatpateg ti itatabuno kadagiti gimong. Masapul nga addaak sadiay tapno matulongannak ni Jehova nga agibtur.”

20. Kasano a makatulong kadatayo ti trabaho a panangasaba?

20 Maaddaantay met iti napigsa a pakinakem no aktibotayo iti panangikasaba iti Pagarian. (1 Tim. 4:16) Maysa a kabsat a babai idiay Australia nga agtutupatop ti parikutna ti nagkuna: “Diak koma kayat ti mapan mangasaba, ngem inawisnak ti maysa a panglakayen isu a kimmuyogak. Ammok a tultulongannak ni Jehova ta nakaragragsakak tunggal mapanak mangasaba.” (Prov. 16:20) Napaneknekan ti adu a bumilbileg ti pammatida bayat a tultulonganda ti sabsabali a mangammo ken Jehova. Iti panangaramidda iti kasta, saanen a dagiti problemada ti pampanunotenda no di ket dagiti napatpateg a bambanag.—Fil. 1:10, 11.

21. Ania ti masiguradotayo no maipasangotayo kadagiti pakarigatan?

21 Impaayannatayo ni Jehova iti naruay a tulong tapno napigsa ti pakinakemtayo a sumango kadagiti pakarigatan. No aprobetsarentayo amin dagitoy a tulong ken no mennamennaen ken tuladentayo ti nasayaat nga ulidan dagiti adipen ti Dios a napigsa ti pakinakemda, manamnamatayo a maibturantayo dagiti pakarigatan. Nupay mabalin a mapasarantayo pay ti adu a narigat a kasasaad bayat ti panagngudo daytoy a sistema, mariknatayo a pudno ti kinuna ni Pablo: “Maituangkami, ngem saan a nadadael. . . . Saankami a sumuko.” (2 Cor. 4:9, 16) Iti tulong ni Jehova, maaddaantayo iti napigsa a pakinakem a mangsango kadagiti pakarigatan iti biag.—Basaen ti 2 Corinto 4:17, 18.

^ par. 8 Nasukatan ti dadduma a nagan.