Mapan iti linaonna

Mapan iti listaan dagiti linaonna

 PAKASARITAAN TI BIAG

Rimmang-ayak Gapu iti Nabaknang a Naespirituan a Tawidko

Rimmang-ayak Gapu iti Nabaknang a Naespirituan a Tawidko

ITI tengnga ti rabii, addakami iti igid ti dakkel a Karayan Niger​—napegges ti ayusna ken agarup maysa a milia (1.6  km) ti kalawana. Madama idi ti Gerra Sibil iti Nigeria, isu a delikado ti agballasiw. Ngem saan laeng a maminsan a masapul a bumallasiwkami. Apay nga addaak iti kasta a situasion? Subliantayo pay ti tiempo sakbay a nayanakak.

Idi 1913, nagbautisar ni tatangko, ni John Mills, idiay New York City iti edad a 25. Ni Brother Russell ti nagpalawag para iti bautismo. Di nagbayag, napan ni Tatang idiay Trinidad, a sadiay a nagkasarda ken Nanang, ni Constance Farmer, maysa a naregta nga Estudiante ti Biblia. Tinulongan ni Tatang ti gayyemna a ni William R. Brown a mangipabuya iti “Photo-Drama of Creation.” Intultuloyda dayta agingga a nayakar dagiti agassawa a Brown idiay West Africa idi 1923. Nagtalinaed idiay Trinidad dagiti nagannakko, nga agpada a nailangitan ti namnamada.

NAGANNAK A MANGIPATPATEG KADAKAMI

Siamkami nga agkakabsat. Pinanaganan dagiti nagannakmi ti inaunami iti Rutherford, ti presidente idi ti Watch Tower Bible and Tract Society. Nayanakak idi Disiembre 30, 1922, ket naipanagan kaniak ti nagan ti editor ti The Golden Age (Awake! itan) a ni Clayton J. Woodworth. Didakamin pinageskuela dagiti nagannakmi iti nangato nga edukasion, ta kayatda nga agpokuskami iti naespirituan a kalatmi. Nakalalaing ni Nanang nga agrason manipud Kasuratan. Pagay-ayat met ni Tatang nga iyestoria kadakami dagiti estoria ti Biblia, ket iyaksionna tapno nabnabiag dagita.

Nagbunga dagiti sakripisioda. Kadakami a lima a lallaki, tallokami a nageskuela iti Gilead. Adu a tawen met a nagpayunir idiay Trinidad and Tobago ti tallo kadagiti kakabsatmi a babbai. Gapu iti panangsanay ken nasayaat nga ulidan dagiti nagannakmi, arigna immuladakami “iti balay ni Jehova.” Nakatulong ti pammaregtada tapno makapagtalinaedkami iti dayta ken rumang-aykami kadagiti “paraangan ti Diostayo.”​—Sal. 92:13.

Ti balaymi ti pagdadanonan para iti panangasaba. Aguummong dagiti payunir sadiay ken masansan a pagtutungtonganda ni Brother George Young, misionero a taga-Canada  a bimmisita iti Trinidad. Maragragsakan dagiti nagannakko a mangyestoria kadagiti agassawa a Brown, a dati a partner-da nga adda idin iti West Africa. Amin dagitoy ti nakatignayak a mangrugi a mangasaba idi 10 ti tawenko.

RUGI TI PANAGSERBIK

Iti daydi a tiempo, prangka dagiti magasintayo a nangibutaktak iti ulbod a relihion, naagum a komersialismo, ken narugit a politika. Isu nga idi 1936, sinugsogan dagiti lider ti relihion ti agak-akem a gobernador ti Trinidad a mangiparit iti amin a publikasion ti Watch Tower. Indulinmi dagiti literatura ngem inusarmi dagita agingga a naibus. Inusarmi dagiti polieto ken plakard iti panagmartsami ken iti panagparadami a nakabisikleta. Nakikaduakami met iti grupo a nakalugan iti sound car manipud iti ili ti Tunapuna, ket nangasabakami agingga iti kaadaywan a paset ti Trinidad. Nakaragragsak dayta! Dagita a kapadasan ti nakatignayak nga agpabautisar idi 16 ti edadko.

Ti grupo manipud Tunapuna nga agus-usar iti sound car

Gapu iti espiritualidad ti pamiliami ken dagitoy a kapadasan, tarigagayko ti agmisionero. Nagtalinaed dayta a tarigagayko idi napanak idiay Aruba idi 1944 ken nakikaduaak ken Brother Edmund W. Cummings. Naragsakankami a nakaawis iti 10 nga immatender iti Memorial idi 1945. Iti simmaruno a tawen, nabukel ti umuna a kongregasion iti isla.

Nagbalin a naragragsak ti biagko gapu ken Oris

Di nagbayag, nakasabaak ti katrabahuak a ni Oris Williams. Indepensa ni Oris dagiti doktrina a naisuro kenkuana. Ngem idi nayadalan iti Biblia, nasursurona no ania a talaga ti ibagbaga ti Sao ti Dios ket nabautisaran idi Enero 5, 1947. Idi agangay, natnag ti riknami iti maysa ken maysa ket nagkasarkami. Nangrugi a nagpayunir ni Oris idi Nobiembre 1950. Nagbalin a naragragsak ti biagko gapu ken Oris.

MAKAPAGAGAR A PANAGSERBI IDIAY NIGERIA

Idi 1955, naimbitarankami iti Gilead School. Kas panagsagana, nagikkatkami ken ni Oris iti trabahomi, inlakomi ti balaymi ken ti dadduma pay a sanikuami, sa pinanawanmi ti Aruba. Idi Hulio 29, 1956, naggraduarkami iti maika-27 a klase ti Gilead ket naibaonkami idiay Nigeria.

Kaduami ti pamilia ti Bethel idiay Lagos, Nigeria, idi 1957

Nalagip ni Oris: “Makatulong ti espiritu ni Jehova tapno maka-adjust ti maysa iti biag ti misionero. Saan a kas ken lakayko, diak kayat idi ti agmisionero. Mas kayatko ti maaddaan iti balay ken agpamilia. Ngem nagbaliw dayta a kapanunotan idi naamirisko ti kinaganat ti panangikasaba iti naimbag a damag. Idi naggraduarkami iti Gilead, nakasaganaakon nga agmisionero. Idi aglugankamin iti barko a Queen Mary, nagpakada ni Worth Thornton, nga agtrabtrabaho iti opisina ni Brother Knorr. Kunana nga agserbikamto iti Bethel. Medio nadismayaak. Ngem idi addakamin iti Bethel, dagus met lang a naka-adjust-ak ken nasursurok nga ayaten ti Bethel. Nagduduma ti naited a trabahok. Nagustuak unay ti ag-receptionist. Ay-ayatek dagiti tattao, ket gapu iti trabahok kanayon a makaduak dagiti kakabsat a taga-Nigeria. Adu dagiti sumangpet a nakataptapok, nabambannog, makain-inum, ken mabisbisin. Pagragsakak nga ipaay dagiti kasapulanda. Sagrado a panagserbi amin dagita ken Jehova, ket dagita ti nangted kaniak iti pannakapnek ken ragsak.” Wen, nagballigikami iti tunggal trabaho a naited kadakami.

Iti maysa nga okasion ti pamiliami idiay Trinidad idi 1961, inyestoria ni Brother Brown dagiti makapagagar a kapadasanna idiay Africa. Imbagak met ti panagrang-ay ti Nigeria. Kinallabaynak ni Brother Brown sa imbagana ken Tatang: “Johnny, inabaknaka ni Woodworth ta nakadanon idiay Africa!” Insungbat ni Tatang: “Mayat, Worth! Itultuloymo!” Ad-adda a determinadoak a naan-anay a mangitungpal iti ministeriok gapu kadagita a pammaregta dagiti kakabsat nga eksperiensiado iti naespirituan.

Ni William “Bible” Brown ken ti asawana, ni Antonia, a nangparparegta kadakami

Idi 1962, pribilehiok ti umawat iti kanayonan a pannakasanay iti maika-37 a klase ti Gilead, nga agpaut iti 10 a bulan. Nageskuela met ti manangaywan idi iti sangay ti Nigeria a ni Brother Wilfred Gooch iti maika-38 a klase ket naibaon idiay England. Isu a  responsabilidadkon ti panangaywan iti sangay ti Nigeria. Tinuladko ni Brother Brown. Nagdaliasatak iti adu a paset ti Nigeria ket naam-ammok ken inayatko dagiti kakabsat. Uray no awananda iti adu a material a banag a tagtagiragsaken dagiti adda iti nabaknang a nasion, naragsak ken kontentoda, a mangipakita a ti makapnek a biag ket saan a nakadepende iti kuarta wenno material a sanikua. Iti laksid ti situasionda, makaparagsak ta nadalus, naurnos, ken desenteda a makigimong. No mapanda makikombension, adu kadakuada ti aglugan iti trak ken bolekaja * (awan didingna a lugan). Gagangay nga adda islogan dagitoy a lugan, a kas iti: “Babassit a tedted ti danum ti mangbukel iti dakkel a baybay.”

Agpaypayso dayta nga islogan! Napateg ti panagregget ti tunggal maysa, a pakairamanan ti panagreggetmi. Idi 1974, ti Nigeria ti immuna a nasion a nakadanon iti 100,000 nga agibumbunannag malaksid ti United States. Talaga a rimmang-ay ti trabaho!

Kabayatan daytoy a panagrang-ay, bimtak ti Gerra Sibil idiay Nigeria manipud 1967 agingga iti 1970. Sumagmamano a bulan nga awan ti komunikasion ti sangay kadagiti kakabsat idiay Biafra iti ballasiw ti Karayan Niger. Ngem masapul nga ikkanmi ida iti naespirituan a taraon. Kas nadakamat iti introduksion, namin-adu a binallasiwmi dayta a karayan iti tulong ti kararag ken panagtalekmi ken Jehova.

Sibibiag pay iti memoriak dagidiay a delikado a panagdaliasat. Nagpeggad ti biagmi gapu kadagiti agresibo a soldado, sakit, ken dadduma pay a kasasaad. Nakabutbuteng ti lumasat kadagiti managsuspetsa a soldado ti gobierno ngem mas nakabutbuteng ti lumasat kadagiti barikada ti Biafra. Iti maysa a rabii, binallasiwko ti napegges a Karayan Niger babaen ti bassit a bangka manipud Asaba agingga idiay Onitsha, sa napanko pinaregta dagiti manangaywan idiay Enugu. Iti maysa met a panagbiahemi, pinaregtami dagiti panglakayen idiay Aba bayat ti naibilin a saan a panagusar iti silaw iti rabii. Iti Port Harcourt, dagus a lineppasmi ti gimong babaen ti kararag gapu ta nakastrek dagiti soldado ti gobierno iti barikada ti Biafra iti ruar ti ili.

Gapu kadagitoy a gimong, naipasigurado kadagiti kakabsat ti naayat a pannakaseknan ni Jehova ken nabalakadanda maipapan iti neutralidad ken panagkaykaysa. Napagballigian dagiti kakabsat dayta a nakaam-amak a riribuk. Impakitada ti ayat a nabilbileg ngem iti panaggiginnura dagiti tribu, ken pinagtalinaedda ti Nakristianuan a panagkaykaysada. Talaga a pribilehio ti makikadua kadakuada iti dayta a tiempo ti pannakasuot!

Idi 1969, ni Brother Milton G. Henschel ti tserman iti “Peace on Earth” nga International Assembly idiay Yankee Stadium, New York, ket adu ti nasursurok kas assistant-na. Naintiempuan dayta gapu ta inangaymi idi 1970 ti “Men of Goodwill” nga International Assembly idiay Lagos, Nigeria. Uray no kalkalpas idi ti gerra sibil, nagballigi daytoy gapu iti bendision ni Jehova. Nakallalagip dayta ta 17 a lengguahe ti nausar ken 121,128 ti immatender. Nasaksian da Brother Knorr ken Henschel ken dagiti bisita a naglugan kadagiti narentaan nga eroplano a naggapu idiay United States ken England ti maysa kadagiti kaaduan a panagbautisar sipud idi Pentecostes​—3,775 a baro nga ad-adalan! Ti itutulongko a mangorganisar iti dayta nga asamblea ket isu siguron ti kaokupaduan a tiempo iti biagko. Nakaskasdaaw dayta a bigla a panagadu ti agibumbunannag!

Ti “Men of Goodwill” nga International Assembly ket inatenderan ti 121,128 iti 17 a nagduduma a lengguahe, a pakairamanan ti Ibo

Kabayatan ti nasurok a 30 a tawenko idiay Nigeria, sagpaminsan a nagserbiak kas agdaldaliasat a manangaywan ken kas manangaywan iti sona iti West Africa. Naapresiar dagiti misionero ti personal nga interes ken pammaregta a naawatda! Maysa a pribilehio nga ipasigurado kadakuada a saanda a maliplipatan! Iti daytoy a trabaho, nasursurok a ti personal nga interes kadagiti tattao ti tulbek tapno rumang-ay ken agtalinaed a nabileg ken agkaykaysa ti organisasion ni Jehova.

 Napagballigianmi dagiti problema a resulta ti gerra sibil ken sakit babaen laeng iti tulong ni Jehova. Kanayon a nariknami ti bendision ni Jehova. Inkomento ni Oris:

“Namin-adu a nagsakitkami iti malaria. Naminsan, awan puot ni Worth a naitaray iti ospital idiay Lagos. Naibaga kaniak a baka dina malasatan dayta, ngem agyamanak ta nalasatanna! Idi nakapuot, inkasabana ti Pagarian ti Dios iti nars a nangbantay kenkuana. Di nagbayag, binisitami ken Worth ti nars, ni Mr. Nwambiwe. Gapu ta interesado iti Biblia, inawatna ti kinapudno ket idi agangay, nagbalin a panglakayen idiay Aba. Adu met ti natulongak nga agbalin a matalek nga adipen ni Jehova, uray dagiti napeklan a Muslim. Nakaragragsakkami ta naam-ammo ken inayatmi dagiti taga-Nigeria, ti kultura, kostumbre, ken lengguaheda.”

Daytoy pay ti leksion: Tapno agballigitayo nga agserbi iti sabali a pagilian, masapul a sursuruentayo nga ayaten dagiti kakabsattayo uray naiduma ti kulturada.

DAGITI BARO NGA ANNONGEN

Kalpasan ti panagserbimi iti Bethel idiay Nigeria, nakaawatkami idi 1987 iti baro nga annongen kas misionero iti nagpintas nga isla ti St. Lucia idiay Caribbean. Nakaay-ayat unay dayta nga annongen, ngem adda dagiti baro a karit. Idiay Africa, ti problema ket adu ti assawa ti maysa a lalaki. Ngem ditoy St. Lucia, agkabbalay dagiti di pay nagkasar. Tinignay ti nabileg a Sao ti Dios ti adu kadagiti iyad-adalanmi iti Biblia a mangaramid iti kasapulan a panagbalbaliw.

Saan a nagbalbaliw ti ayatko ken Oris iti 68 a tawen a panagasawami

Idi kumapkapuykamin gapu iti edadmi, siaayat nga inyalisnakami idi 2005 ti Bagi a Manarawidwid iti sangalubongan a hedkuarter idiay Brooklyn, New York, U.S.A. Inaldaw a pagyamyamanak ni Jehova gapu ken Oris. Idi 2015, inabak ti kabusor a ni patay, ket diak mailadawan ti lidayko. Nakasaysayaat a partner; nadungngo ken maay-ayat nga asawa. Saan a nagbalbaliw ti ayatko kenkuana iti 68 a tawen a panagkaduami. Naammuanmi a ti tulbek ti kinaragsak, agpadpada iti panagasawa ken iti kongregasion, ket ti panagraem iti kinaulo, sibubulos a panangpakawan, panagtalinaed a napakumbaba, ken panangipakita iti bunga ti espiritu.

No mapaay wenno maupaykami, agtalekkami ken Jehova a tulongannakami tapno makapagtultuloykami nga agserbi kenkuana. Bayat nga agpapailintegkami, kanayon a makitami a sumayaat ti bambanag—ket umay pay laeng ti kasayaatan!​—Isa. 60:17; 2 Cor. 13:11.

Idiay Trinidad and Tobago, binendisionan ni Jehova ti trabaho dagiti nagannakko ken ti dadduma pay​—isu nga iti kaudian a report—​9,892 ti timmipon iti pudno a panagdaydayaw. Idiay Aruba, adu a kakabsat ti nagregget a mangpatibker iti dati a kongregasionko. Adda itan 14 a narang-ay a kongregasion iti dayta nga isla. Idiay Nigeria, 381,398 ti bilang itan dagiti agibumbunannag. Iti met isla ti St. Lucia, 783 itan ti sumupsuporta iti Pagarian ni Jehova.

Nasurok itan a 90 ti tawenko. Kuna ti Salmo 92:14 maipapan kadagiti naimula iti balay ni Jehova: “Uray inton nataengandan, agtultuloyda a rumangpaya; agtalinaedda latta a nakired ken napigsa.” Agyamyamanak unay ta nausarko ti biagko nga agserbi ken Jehova. Ti nabaknang a naespirituan a tawidko ti nangparegta kaniak a naan-anay nga agserbi ken Jehova. Gapu iti napudno nga ayat ni Jehova, ‘rimmangpayaak kadagiti paraangan ti Diosko.’​—Sal. 92:13.

^ par. 18 Kitaen ti Awake! a Marso 8, 1972, p. 24-26.