Mapan iti linaonna

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Saan a Mangukom Maibatay iti Makinruar a Langa

Saan a Mangukom Maibatay iti Makinruar a Langa

“Isardengyo ti manguk-ukom manipud iti makinruar a langa, no di ket mangukomkayo a buyogen ti nalinteg a panangukom.”​—JUAN 7:24.

KANTA: 142, 123

1. Ania ti impadto ni Isaias maipapan ken Jesus, ken apay a makaparegta daytoy?

LIWLIWAEN ken ikkannatayo ni Isaias iti namnama babaen ti padtona maipapan ken Apo Jesu-Kristo. Impadtona a “saanto a mangukom [ni Jesus] babaen iti aniaman a makita laeng dagiti matana, wenno uray mangtubngar sigun laeng iti banag a nangngeg dagiti lapayagna. Buyogen ti kinalinteg ukomennanto dagidiay nanumo.” (Isa. 11:3, 4) Apay a makaparegta daytoy? Gapu ta nakaro ti panangidumduma iti lubong a pagbibiagantayo. Tartarigagayantayo amin ti perpekto nga Ukom, a saannatayto a pulos ukomen maibatay iti makinruar a langatayo!

2. Ania ti imbilin ni Jesus nga aramidentayo, ken ania ti pagsasaritaantayo iti daytoy nga artikulo?

2 Inaldaw nga adda opiniontayo iti sabali a tattao. Ngem saantayo a perpekto a kas ken Jesus, isu a saan a perpekto dagiti opiniontayo. Nalakatayo a maimpluensiaan iti makitkitatayo. Ngem idi adda ni Jesus ditoy daga, imbilinna: “Isardengyo ti manguk-ukom manipud iti makinruar a langa, no di ket mangukomkayo a buyogen ti nalinteg a panangukom.” (Juan 7:24) Nalawag a kayat ni Jesus a tuladentayo isuna ket saantayo nga ukomen ti sabsabali maibatay iti makinruar a langada. Iti daytoy nga artikulo, pagsasaritaantayo  ti tallo a banag a masansan a mangimpluensia iti opinion dagiti tattao: puli, kinabaknang, ken edad. Adalentayo dagiti praktikal a pamay-an a matungpaltayo ti bilin ni Jesus kadagitoy a banag.

PANANGUKOM MAIBATAY ITI PULI

3, 4. (a) Ania a pasamak ti nangbalbaliw iti panangmatmat ni apostol Pedro kadagiti Gentil? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) (b) Ania a baro a kinapudno ti insuro ni Jehova ken ni Pedro?

3 Nadumaduma la ketdi ti pampanunoten ni apostol Pedro idi naibaon idiay Cesarea iti balay ti Gentil a ni Cornelio. (Ara. 10:17-29) Kas iti dadduma pay a Judio idi a tiempo, dimmakkel ni Pedro a mamati a narugit dagiti Gentil. Ngem adda dagiti kapadasanna a nangbalbaliw iti dayta. Kas pagarigan, kalkalpas idi a naaddaan ni Pedro iti maysa a sirmata. (Ara. 10:9-16) Ania ti nakitana? Adda kasla ules a napno iti narugit nga animal a naipababa iti sangona bayat a mangmangngegna daytoy a bilin: “Tumakderka, Pedro, pumartika ket manganka!” Nagkedked ni Pedro. Ngem kuna dayta a timek manipud langit: “Isardengmon nga awagan [a] natulawan ti bambanag a dinalusanen ti Dios.” Idi nakapuot ni Pedro, nariribukan no ania ti ibagbaga kenkuana dayta a timek. Eksakto met a simmangpet dagiti mensahero nga imbaon ni Cornelio. Idi naawat ni Pedro ti bilin ti nasantuan nga espiritu, kimmuyog kadagiti mensahero ket napanda iti balay ni Cornelio.

4 No nagdesision ni Pedro sigun laeng iti makinruar a langa, saan koma a pulos simrek iti balay ni Cornelio. Saan idi a sumsumrek dagiti Judio iti balay dagiti Gentil. Apay a napan ni Pedro uray nairamut kenkuana ti kasta a panangidumduma? Naparegta ngamin iti nakitana a sirmata ken iti pammasiguro ti nasantuan nga espiritu. Idi nangngegna ti estoria ni Cornelio, natignay a nangibaga: “Iti kinapudnona makitak a ti Dios saan a mangidumduma, no di ket iti tunggal nasion anamonganna ti tao nga agbuteng kenkuana ken agaramid iti kinalinteg.” (Ara. 10:34, 35) Makaparagsak ken Pedro daytoy a baro a pannakaawat maipapan iti di panangidumduma! Anianto ngata ti epekto daytoy a kinapudno iti amin a Kristiano?

5. (a) Ania ti kayat ni Jehova a maawatan ti amin a Kristiano? (b) Uray ammotayon ti kinapudno, ania ti mabalin nga adda latta iti pusotayo?

5 Babaen ken Pedro, tultulongan ni Jehova ti amin a Kristiano tapno maawatanda nga Isu ket saan a mangidumduma. Saan a napateg kenkuana ti puli, nasion, tribu, wenno lengguahe. Awatenna ti asinoman a lalaki wenno babai nga agbuteng kenkuana ken mangaramid iti umiso. (Gal. 3:26-28; Apoc. 7:9, 10) Sigurado a bigbigem a pudno daytoy. Ngem kasanon no dimmakkelka iti pagilian wenno pamilia a nakaro ti panangidumduma? Baka iti panagkunam ket dika mangidumduma, ngem mabalin nga adda latta dayta a rikna iti pusom. Uray no ni Pedro ti nangipakaammo a di mangidumduma ni Jehova, nangipakita latta iti panangidumduma idi agangay. (Gal. 2:11-14) Kasanotayo a mayaplikar ti imbaga ni Jesus nga isardengtayo ti mangukom maibatay iti makinruar a langa?

6. (a) Ania ti makatulong tapno maparuttayo iti pusotayo ti aniaman a panangidumduma? (b) Ania ti ipakita ti report ti maysa a panglakayen?

6 Masapul a sukimatentayo a naimbag ti bagitayo babaen ti Sao ti Dios tapno makitatayo no adda aniaman a panangidumduma iti panunot wenno pusotayo. (Sal. 119:105) Mabalin a kasapulantayo pay ti tulong ti dadduma a makadlaw nga adda panangidumdumatayo, uray no saantayo a makita dayta iti bagitayo. (Gal. 2:11, 14) Mabalin a nairamut kadatayo dagitoy a kababalin nga uray la saantayon a madlaw dagita. Alaentayo a pagarigan ti maysa a panglakayen a nagreport iti sangay maipapan iti nasingpet nga  agassawa nga adda iti amin-tiempo a panagserbi. Ibilang ti adu a tattao a nababa ti puli ti asawa a lalaki. Nalawag a saan a nadlaw ti panglakayen nga idumdumana daytoy a puli. Iti reportna, adu ti nagsasayaat nga imbagana maipapan iti asawa a lalaki; ngem kastoy ti konklusionna: “Uray no [kastoy ti pulina], makatulong ti kababalin ken panagbiagna tapno maawatan ti dadduma a no [kastoy ti pulim] dina kayat a sawen a nadugyot wenno nababa ti panagbiagmo, a gagangay iti adu a naggapu iti [daytoy] a puli.” Maawatam kadi ti punto? Aniaman ti responsabilidadtayo, masapul a sukimatentayo a naimbag ti bagitayo ken awatentayo ti tulong tapno makitatayo no adda panangidumduma iti pusotayo. Ania pay ti aramidentayo?

7. Kasano a maipakitatayo a lukluktantayo ti pusotayo?

7 No luktantayo ti pusotayo, ipalpalubostayo a suktan ti ayat ti panangidumduma. (2 Cor. 6:11-13) Kaykayatmo kadi ti makikadua kadagidiay kapadam laeng iti puli, nasion, tribu, wenno lengguahe? No kasta, agpalawaka. Apay a saanmo nga awisen dagiti sabali ti pulina tapno makaduam ida a mangasaba wenno imbitaram ida iti balaymo para iti pannangan wenno panaglalangen? (Ara. 16:14, 15) No aramidem dayta, pumpunnuem ti pusom iti ayat ket awanen ti pagyanan ti panangidumduma. Ngem adda pay dadduma a kasasaad a mabalin nga ukomentayo ti sabsabali maibatay iti makinruar a langada. Sumaruno a pagsasaritaantayo ti material a kinabaknang.

PANANGUKOM MAIBATAY ITI KINABAKNANG WENNO KINAPANGLAW

8. Sigun iti Levitico 19:15, kasano a maapektaran ti panangukomtayo gapu iti kinabaknang wenno kinapanglaw?

Ti sabali pay a mabalin a mangapektar iti panangmatmattayo iti dadduma ket ti material a kinabaknang. Kuna ti Levitico 19:15: “Dika tratuen ti nanumo buyogen ti panangidumduma, ket dika paboran ti kinatao daydiay naindaklan. Rebbeng nga ukomem ti katimpuyogmo buyogen ti kinahustisia.” Ngem kasano a maapektaran ti panangmatmattayo iti maysa a tao gapu iti kinabaknang wenno kinapanglawna?

9. Ania a makapaladingit a kinapudno ti insurat ni Solomon, ken ania ti masursurotayo iti dayta?

Tinignay ti nasantuan nga espiritu ni Solomon nga isuratna ti makapaladingit a kinapudno maipapan kadagiti imperpekto a tattao. Kunana iti Proverbio 14:20: “Daydiay bassitan iti sanikua puntiria ti pananggura uray ti padana a tao, ngem adu ti gagayyem ti nabaknang a tao.” Ania ti isuro kadatayo daytoy a proverbio? No saantayo nga agannad, mabalin a dagiti baknang a kakabsat ti pilientayo a gagayyem ket liklikantayon dagiti napanglaw a kakabsat. Apay a delikado a rukodentayo ti pateg ti sabsabali maibatay laeng iti material a kinabaknangda?

10. Ania a problema ti dinakamat ni Santiago?

10 No tratuentayo ti sabsabali maibatay iti material a kinabaknangda, mangpatpataudtayo iti panaglalasin iti kongregasion. Impakdaar ni adalan a Santiago a daytoy ti namaglalasin iti dadduma a kongregasion idi umuna a siglo. (Basaen ti Santiago 2:1-4.) Masapul a ditay palubosan nga apektaran daytoy a panagpampanunot ti kongregasiontayo. Kasano a malabanantayo ti kasta a panangtrato a maibatay iti makinruar a langa?

11. Adda kadi ti epekto ti sanikua ti maysa a tao iti relasionna ken Jehova? Ilawlawagmo.

11 Matmatantayo koma dagiti kakabsattayo sigun iti panangmatmat kadakuada ni Jehova. Ipatpateg ni Jehova ti maysa a tao saan a gapu ta nabaknang wenno napanglaw. Ti relasiontayo ken Jehova ket saan a nakadepende iti kaadu wenno kabassit ti material a sanikuatayo. Agpayso nga imbaga ni Jesus a “nakarigrigatto a banag iti maysa a nabaknang a tao ti iseserrek iti pagarian ti langlangit,” ngem dina imbaga nga imposible dayta.  (Mat. 19:23) Iti sabali a bangir, imbaga met ni Jesus: “Naragsakkayo a napanglaw, agsipud ta kukuayo ti pagarian ti Dios.” (Luc. 6:20) Ngem saanna a kayat a sawen a ti amin a napanglaw ti nangnangruna a mabendisionan ken dumngeg iti pannursuro ni Jesus. Adu a napanglaw ti saan a dimngeg kenkuana. Ania ti punto? Saantayo a maibaga ti kasasaad ti relasion ti maysa a tao ken Jehova babaen ti sanikuana.

12. Ania ti imbilin ti Kasuratan kadagiti nabaknang ken napanglaw?

12 Bendision kadatayo ti kaadda ti adu a kakabsattayo, nabaknangda man wenno napanglaw, a mangay-ayat ken agserserbi ken Jehova iti amin a pusoda. Ibilin ti Kasuratan kadagiti nabaknang nga “isadagda ti namnamada, saan nga iti pagduaduaan a kinabaknang, no di ket iti Dios.” (Basaen ti 1 Timoteo 6:17-19.) Kasta met, iparegta ti Sao ti Dios nga agannad koma ti amin nga adipenna, nabaknang man wenno napanglaw, tapno saanda nga ayaten ti kuarta. (1 Tim. 6:9, 10) Wen, no matmatantayo dagiti kakabsattayo sigun iti panangmatmat kadakuada ni Jehova, saantayo a tratuen ida maibatay laeng iti material nga adda wenno awan kadakuada. Ngem ti ngay edad ti maysa a tao? Nasayaat kadi a dayta ti pangibatayantayo iti panangtratotayo kenkuana? Kitaentayo.

PANANGUKOM MAIBATAY ITI EDAD

13. Ania ti isuro kadatayo ti Kasuratan maipapan iti panangrespeto kadagiti nataengan?

13 Masansan nga ibilin ti Kasuratan nga ipakitatayo ti umiso a panangrespeto kadagiti nataengan. Kuna ti Levitico 19:32: “Iti sanguanan ti ubanan rebbeng a tumakderka, ket masapul nga ipakitaam ti konsiderasion ti kinatao ti maysa a lakay, ket masapul nga agbutengka iti Diosmo.” Ibaga met kadatayo ti Proverbio 16:31 a “ti kinaubanan ket korona ti kinapintas no masarakan dayta iti dalan ti kinalinteg.” Imparegta met ni Pablo ken Timoteo a saanna a kritikaren ti maysa a laklakay a kabsat no di ket ibilangna kas ama. (1 Tim. 5:1, 2) Nupay adda autoridad ni Timoteo kadagita a laklakay a kakabsat, masapul a naasi ken narespeto kadakuada.

14. Kaano nga umiso a mangtedtayo iti balakad wenno disiplina iti maysa a natataengan ngem datayo?

14 Ngem agingga kaano nga iyaplikartayo dayta a prinsipio? Kas pagarigan, baybay-antayo latta kadin ti maysa a nataengan no igaggagarana ti agbasol wenno supsuportaranna ti maysa a banag a di makaay-ayo ken Jehova? Saan a mangukom ni Jehova maibatay iti makinruar a langa ken saanna a palabsen ti inggagara a basol gapu laeng ta nataengan ti nakabasol. Laglagipentayo ti prinsipio iti Isaias 65:20: “No maipapan iti managbasol, nupay sangagasut a tawen ti edadna isu mailunodto.” Makita met dayta a prinsipio iti sirmata ni Ezequiel. (Ezeq. 9:5-7) Gapuna, ti koma kanayon a kapatgan kadatayo ket ti panagraem iti Kadaanan iti Al-aldaw, ni Jehova a Dios. (Dan. 7:9, 10, 13, 14) No silalagiptayo iti dayta, saantayo nga agamak a mangilinteg iti tao a kasapulanna ti mabalakadan, aniaman ti edadna.​—Gal. 6:1.

Resrespetuem kadi dagiti ub-ubing a kakabsat a lallaki? (Kitaen ti parapo 15)

15. Ania ti masursurotayo ken apostol Pablo maipapan iti panangrespeto kadagiti ub-ubing a kakabsat?

15 Dagiti met ngay ub-ubing a kakabsat iti kongregasion? Kasano a maipakitatayo ti respeto kadakuada? Insurat ni apostol Pablo ken ni Timoteo: “Awan koma a pulos ti asinoman a tao a mangumsi iti kinaagtutubom. Iti kasupadina, kadagidiay matalek agbalinka a pagulidanan iti panagsao, iti kababalin, iti ayat, iti pammati, iti kinadalus.” (1 Tim. 4:12) Idi insurat dagitoy ni Pablo, mabalin nga agtawenen ni Timoteo iti nasurok laeng a 30. Ngem impabaklay kenkuana ni Pablo dagiti nadagsen a responsabilidad. Aniaman ti rason ni Pablo a nangbalakad, nalawag ti  punto: Saantayo koma a tagtagibassiten dagiti ub-ubing a kakabsat gapu laeng iti edadda. Laglagipentayo koma nga uray ni Apo Jesus ket nasurok laeng a 30 ti tawenna bayat ti intero a ministeriona ditoy daga.

16, 17. (a) Kasano a tingitingen dagiti panglakayen no kualipikado a mairekomenda ti maysa a kabsat kas ministerial nga adipen wenno panglakayen? (b) Kasano a mabalin a maikontra iti Kasuratan dagiti kultura wenno personal nga opinion?

16 Tagtagibassiten kadi ti kulturayo dagiti ub-ubing a lallaki? No wen, mabalin nga agpangadua dagiti panglakayen ti kongregasion a mangirekomenda kadagiti kualipikado nga ub-ubing a kakabsat nga agserbi kas ministerial nga adipen wenno panglakayen. Laglagipen koma ti amin a panglakayen a saan a nangted ti Kasuratan iti kababaan nga edad ti mairekomenda a ministerial nga adipen wenno panglakayen. (1 Tim. 3:1-10, 12, 13; Tito 1:5-9) No mangaramid ti panglakayen iti paglintegan a naibatay iti kultura, saanna a sursuroten ti Kasuratan. Masapul a matingiting ti kualipikasion dagiti agtutubo saan a maibatay iti personal nga opinion wenno kultura no di ket maibatay iti pagalagadan ti Sao ti Dios.​—2 Tim. 3:16, 17.

17 Usigentayo no kasano a malapdan ti pannakairekomenda dagiti kualipikado a kakabsat a lallaki gapu kadagita a di nainkasuratan a panangmatmat a naibatay iti kultura. Iti maysa a pagilian, naitalek iti kualipikado a ministerial nga adipen dagiti nadagsen a responsabilidad. Nupay immanamong dagiti panglakayen a kakongregasionna a naragpatna dagiti Nainkasuratan a kualipikasion ti maysa a panglakayen, saanda nga inrekomenda. Impapilit ti dadduma a nataengan a panglakayen nga ubing unay ti langa ti kabsat nga agbalin a panglakayen. Makapaladingit ta saan a nairekomenda ti kabsat gapu laeng iti langana. Nupay maysa laeng daytoy a kapadasan, ipakita dagiti report a kasta ti panagpampanunot ti adu a kakabsat iti nadumaduma a paset ti lubong. Nakapatpateg a ti Kasuratan ti pagibatayantayo imbes a ti kultura wenno ti bukodtayo nga opinion! Dayta laeng ti pamay-an a makapagtulnogtayo ken Jesus ken maisardengtayo ti mangukom maibatay iti makinruar a langa.

MANGUKOM MAIBATAY ITI NALINTEG A PANANGUKOM

18, 19. Ania ti aramidentayo tapno matuladtayo ti panangmatmat ni Jehova iti sabsabali?

18 Uray imperpektotayo, masursurotayo a tuladen ti di mangidumduma a panangmatmat ni Jehova iti sabsabali. (Ara. 10:34, 35) Ngem kasapulantayo ti agtultuloy a panagregget ken ti kanayon a pammalagip ti Sao ti Dios. No iyaplikartayo dagitoy a pammalagip, ad-adda a matungpaltayo ti bilin ni Jesus nga isardengtayo ti mangukom maibatay iti makinruar a langa.​—Juan 7:24.

19 Dandanin ukomen ti Aritayo a ni Jesu-Kristo ti intero a sangatauan, saan a maibatay iti makita dagiti matana wenno mangngeg dagiti lapayagna, no di ket maibatay iti nalinteg a panangukom. (Isa. 11:3, 4) Sigurado a nagsayaatto dayta!