Mapan iti linaonna

Mapan iti listaan dagiti linaonna

“Agkikitatayto Idiay Paraiso!”

“Agkikitatayto Idiay Paraiso!”

“Makikaduakanto kaniak idiay Paraiso.”​—LUC. 23:43.

KANTA: 145, 139

1, 2. Ania ti nagduduma a kapanunotan maipapan iti paraiso?

MAKAPALUA ti eksena. Bayat a pumampanaw iti istadium dagiti delegado ti sabali a pagilian kalpasan ti kombension idiay Seoul, Korea, naguummong dagiti lumugar a Saksi. Adu kadakuada ti agpaypayapay ken mangipukpukkaw, “Agkikitatayto idiay Paraiso!” Panagkunam, ania a paraiso ti tuktukoyenda?

2 Agduduma ti kapanunotan dagiti tattao maipapan iti paraiso. Adda dagiti mangibaga a pantasia laeng ti paraiso. Ibaga met ti dadduma a paraiso ti aniaman a pakariknaanda iti ragsak ken pannakapnek. Mabalin a marikna ti mabisbisin a tao a paraiso ti ayanna no adda iti okasion a nakaad-adu ti makan. Idi nakita ti maysa a bisita ti tanap a naaplagan iti sabsabong idi maika-19 a siglo, imbagana, “Wow, paraiso!” Ti nagan dayta a lugar agingga ita ket Paraiso, uray tinawen a maab-abbongan iti nasurok a 15 a metro a niebe. Para kenka, ania ti Paraiso? Padpadaanam kadi dayta?

3. Ania ti ibaga ti Biblia maipapan iti paraiso?

3 Agpada a dakamaten ti Biblia ti paraiso idi ken ti paraiso iti masanguanan. Iti rugi pay laeng ti Biblia, mabasan ti maipapan iti Paraiso. Iti Katoliko a Douay Version, a naipatarus manipud iti Latin, mabasa iti Genesis 2:8: “Idi damo, nangimula ti Dios iti paraiso ti ragsak: pinagyanna iti dayta [ni Adan] a pinarsuana.”  (Dakami ti nangyitaliko.) Iti Hebreo a manuskrito, nadakamat ti hardin ti Eden. Ti Eden kaipapananna ti “Kinaragsak,” ket talaga a nagpintas dayta a hardin. Nakaad-adu ti makan, nagpintas ti aglawlaw, ken makaparagsak ti makikadua iti adu nga animal.​—Gen. 1:29-31.

4. Apay a maibagatayo a paraiso ti hardin ti Eden?

4 Pa·raʹdei·sos ti Griego a termino a nakaipatarusan ti Hebreo a sao para iti “hardin.” Kuna ti Cyclopaedia da M’Clintock ken Strong maipapan iti pa·raʹdei·sos: “Maysa a nalawa a parke a naprotektaran ti natural a kinapintasna; addaan iti dadakkel a kayo nga adu kadagita ti agbunga, kasta met kadagiti nalitnaw a waig nga adu ti ugsa wenno karnero iti igidna​—dayta ti buya a mapanunot ti maysa nga agdaldaliasat a Griego no mangngegna dayta a sao.”​—Idilig ti Genesis 2:15, 16.

5, 6. Kasano a napukaw ti Paraiso, ket ania dagiti mabalin a maisaludsodtayo?

5 Pinagyan ti Dios da Adan ken Eva iti kasta a paraiso, ngem dida nagtalinaed iti dayta. Apay? Saanda a maikari ta nagsukirda iti Dios. Kas resultana, napukawda ken dagiti agbalinto nga annakda ti Paraiso. (Gen. 3:23, 24) Uray awan idin ti aggigian iti hardin, agparang a nagtalinaed dayta agingga iti Layus idi panawen ni Noe.

6 Mabalin a panunoten ti dadduma, ‘Addanto ngata lalaki, babai, wenno ubing nga agbiag iti Paraiso ditoy daga?’ Ania ti ipakita dagiti ebidensia? No namnamaem ti agbiag iti paraiso a kadua dagiti ay-ayatem, adda kadi natibker a rason a mangnamnamaka? Mailawlawagmo kadi no apay a sigurado nga addanto Paraiso?

DAGITI EBIDENSIA NGA ADDANTO PARAISO

7, 8. (a) Ania ti inkari ti Dios ken Abraham? (b) Ania ti mabalin a pinanunot ni Abraham mainaig iti inkari ti Dios?

7 Ti kasayaatan a pakabirokantayo iti sungbat ket iti libro nga impaisurat ti Namarsua maipapan iti orihinal a Paraiso. Alaentayo a pagarigan ti imbaga ni Jehova iti gayyemna a ni Abraham. Kunana a paaduenna ti annak ni Abraham a kas “kadagiti binukel ti darat nga adda iti aplaya.” Sa imbagana daytoy nakapatpateg a kari: “Babaen ti bin-im pudno unay a dagiti amin a nasion iti daga bendisionandanto ti bagbagida maigapu iti kinapudno nga immimdengka iti timekko.” (Gen. 22:17, 18) Inulit ti Dios dayta a kari iti anak ken apoko ni Abraham.​—Basaen ti Genesis 26:4; 28:14.

8 Awan ti mabasa iti Biblia a pinanunot ni Abraham a magunggonaanto dagiti tattao iti maysa a nailangitan a paraiso. Isu nga idi imbaga ti Dios a mabendisionan ti “amin a nasion iti daga,” pinanunot la ketdi ni Abraham dagiti bendision ditoy daga. Ti Dios ti nagkari, isu a kaipapananna ti nasaysayaat a kasasaad para iti “amin a nasion iti daga.” Adda pay kadi dagiti ebidensia iti Biblia a talaga nga addanto paraiso?

9, 10. Ania pay dagiti kari a pangibatayantayo a mangnamnama kadagiti umay a bendision?

9 Dinakamat ni David, maysa kadagiti kaputotan ni Abraham, ti tiempo iti masanguanan inton mapukawen dagiti “managaramid iti dakes” ken “agar-aramid iti kinakillo.” Ania ti resultana? “Daydiay nadangkes awanton.” (Sal. 37:1, 2, 10) Ngem “dagidiay naemma tagikuaendanto ti daga, ket pudno a maragsakandanto iti napalalo iti kinaruay ti talna.” Napaltiingan met ni David a mangisurat: “Dagiti nalinteg tagikuaendanto ti daga, ket agtaengdanto nga agnanayon iti dayta.” (Sal. 37:11, 29; 2 Sam. 23:2) Ania ngata ti epekto dagita a pammasiguro kadagiti mayat a mangaramid iti pagayatan ti Dios? Adda pangibatayanda a mangnamnama a no dagiti laengen nalinteg a tattao ti agbiagto ditoy daga, maisubli ti paraiso a kas iti hardin ti Eden.

 10 Idi agangay, kaaduan nga Israelita a mangibagbaga nga agserserbi ken Jehova ti timmallikud kenkuana ken iti pudno a panagdaydayaw. Impalubos ngarud ti Dios a sakupen dagiti Babilonio ti ilina, dadaelenda ti dagada, ken ipanawda ti adu kadakuada. (2 Cron. 36:15-21; Jer. 4:22-27) Ngem impakpakauna dagiti propeta ti Dios a kalpasan ti 70 a tawen, agsublinto ti ili ti Dios iti dagada. Natungpal dagita a padto. Ngem adda met kaipapanan dagita kadatayo. Bayat nga adalentayo ti dadduma kadagita, laglagipentayo ti pokustayo​—ti asidegen a paraiso ditoy daga.

11. Kasano a natungpal ti Isaias 11:6-9, ngem ania pay a saludsod ti masungbatan?

11 Basaen ti Isaias 11:6-9. Impadto ti Dios babaen ken Isaias nga inton makasubli ti ilina iti dagada, saandanto a problemaen ti narigat ken delikado a kasasaad; wenno agbuteng a darupen ida dagiti animal wenno naranggas a tattao. Natalgedto dagiti ubbing ken nataengan. Saan kadi nga ipalagip dayta kenka dagiti kasasaad idi iti hardin ti Eden? (Isa. 51:3) Ibaga met laeng dayta a padto a ti intero a daga​—saan laeng a ti nasion ti Israel—​ket “mapnonto iti pannakaammo ken Jehova kas iti dandanum abbonganda ti mismo a baybay.” Kaano a mapasamak dayta?

12. (a) Ania dagiti bendision a napadasan dagiti nagsubli nga Israelita? (b) Ania ti mangipakita nga adda pay sabali a kaitungpalan ti Isaias 35:5-10?

12 Basaen ti Isaias 35:5-10. Impaganetget pay ni Isaias a dagiti agsubli nga Israelita ket saanto a dangran dagiti animal wenno tattao. Adunto ti maapitda gapu ta adu ti danum, a kas idi iti hardin ti Eden. (Gen. 2:10-14; Jer. 31:12) Dayta laeng kadi ti kaitungpalanna? Awan ti ebidensia a simimilagro nga immimbag dagiti nagsubli nga Israelita. Kas pagarigan, saan a naisubli ti panagkita dagiti bulsek. Isu nga ipampamatmat ti Dios a mapasamak iti masanguanan ti literal a pannakapaimbag.

13, 14. Kasano a natungpal ti Isaias 65:21-23 kadagiti nagsubli a Judio, ngem ania a paset ti padto ti saan pay a natungpal? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.)

13 Basaen ti Isaias 65:21-23. Idi nagsubli dagiti Judio, awan ti sinangpetanda a komportable a balay wenno namulaan a taltalon ken kaubasan. Ngem nagbaliw dayta idi binendisionan ida ti Dios. Sigurado a nakaragragsakda a nangbangon kadagiti balay a nagyananda! Mabalinda ti agmula ken kanenda ti bunga dagita.

14 Kitaentayo ti maysa a napateg a detalye dayta a padto. Addanto kadi ti tiempo a ti biagtayo ket kas kapaut ti “al-aldaw ti maysa a kayo”? Adda dagiti kayo nga agbiag iti rinibu a tawen. Masapul a nasalun-at dagiti tattao tapno makapagbiagda iti kasta a kapaut. No agbiagton dagiti tattao iti kasasaad nga impadto ni Isaias, kasla dayta iti arapaap a natungpal, maysa a paraiso! Ket matungpalto dayta a padto!

Kasano a matungpal ti inkari ni Jesus maipapan iti Paraiso? (Kitaen ti parapo 15, 16)

15. Ania dagiti bendision a nadakamat iti padto iti libro nga Isaias?

15 Panunotenyo no kasano a tumukoy iti masanguanan a paraiso dagiti kari a napagsasaritaantayo: Bendisionanto ti Dios dagiti tattao iti intero a daga. Awanton ti mangdangran a dakes a tattao wenno animal. Umimbagton dagiti bulsek, tuleng, ken pilay. Agibangonto dagiti tattao iti bukodda a balay ken agmuladanto iti nasustansia a taraon. Napapautton ti biagda ngem kadagiti kayo. Wen, adda dagiti ebidensia iti Biblia a mapasamakto dagita iti masanguanan. Ngem baka ibaga ti dadduma a sobra ti pannakaawattayo kadagita a padto. Ania ti isungbatmo? Ania ti natibker a pammaneknekmo nga agbalinto a paraiso ti daga? Nangted iti natibker a pammaneknek ti katan-okan pay laeng a tao a nagbiag.

 AGBIAGKANTO ITI PARAISO!

16, 17. Iti ania a situasion a dinakamat ni Jesus ti maipapan iti Paraiso?

16 Awan basol ni Jesus, ngem nasentensiaan a matay ken nailansa iti kayo. Nakalansa met iti agsumbangirna ti dua a kriminal a Judio. Sakbay a natay, binigbig ti maysa a kriminal nga ari ni Jesus ket kiniddawna: “Jesus, laglagipennak inton makagtengka iti pagariam.” (Luc. 23:39-42) Ti sungbat ni Jesus a mabasa iti Lucas 23:43 apektaranna ti masanguanam. Kastoy ti sao por sao a panangipatarus ti dadduma a moderno nga eskolar iti dayta a teksto: “Pudno ibagak kenka, ita nga aldaw makikaduakanto kaniak idiay Paraiso.” Paliiwenyo ti sao nga “ita nga aldaw.” Ania ti kayat a sawen ni Jesus? Agduduma ti kapanunotan dagiti tattao.

17 Iti adu a moderno a lengguahe, maus-usar ti comma tapno nalawag ti kaipapanan ti maysa a sentensia. Ngem kadagiti nagkauna a Griego a manuskrito, saan a kanayon a mausar dagiti puntuasion. Gapuna, ti saludsod ket: Ibagbaga kadi ni Jesus, “Ibagak kenka, ita nga aldaw makikaduakanto kaniak idiay Paraiso”? Wenno, “Ibagak kenka ita nga aldaw, makikaduakanto kaniak idiay Paraiso”? Mabalin a mangikabil dagiti agipatpatarus iti comma depende iti pannakaawatda iti imbaga ni Jesus, ket agpada a makitam dagita a pamay-an ti pannakaipatarus kadagiti popular a bersion ti Biblia.

18, 19. Kasano a mailawlawagtayo ti kaipapanan ti imbaga ni Jesus?

18 Ngem laglagipenyo a sakbay dayta, imbaga ni Jesus kadagiti pasurotna: “Ti Anak ti tao addanto iti puso ti daga iti tallo nga aldaw ken tallo a rabii.” Kinunana pay: “Ti Anak ti tao naikeddeng a maliputan iti im-ima dagiti tattao, ket papatayendanto, ket iti maikatlo nga aldaw maibangonto.” (Mat. 12:40; 16:21; 17:22, 23; Mar. 10:34) Inreport ni apostol Pedro a talaga a napasamak daytoy. (Ara. 10:39, 40) Saan ngarud a napan ni Jesus iti Paraiso iti mismo nga aldaw ti ipapatayna ken ti kriminal. Adda ni Jesus iti “Hades,” wenno tanem, iti sumagmamano nga aldaw, agingga a pinagungar ti Dios.​—Ara. 2:31, 32. *

19 Maawatantayo ngarud a kastoy ti panangirugi ni Jesus iti karina iti kriminal: “Pudno ibagak kenka ita nga aldaw.” Gagangay a maus-usar ti kasta a pamay-an ti panagsasao uray idi tiempo ni Moises. Kinunana: “Dagitoy a sasao nga ibilbilinko kenka ita nga aldaw addadanto ita pusom.”​—Deut. 6:6; 7:11; 8:1, 19; 30:15.

20. Ania ti mangsuporta iti pannakaawattayo maipapan iti imbaga ni Jesus?

20 Kuna ti maysa a managipatarus iti Biblia a taga-Middle East maipapan iti sungbat ni Jesus: “Ti sasao nga ‘ita nga aldaw’ ti maipagpaganetget ditoy, isu a kastoy ti rumbeng a pannakabasana, ‘Pudno ibagak kenka ita nga aldaw, makikaduakanto kaniak idiay Paraiso.’ Imbaga ni Jesus ti karina iti dayta nga aldaw a matungpalto iti masanguanan. Gagangay idi ti kasta a panagsasao iti makindaya nga Asia a mangipakita a naibaga ti kari iti maysa nga aldaw ken sigurado a matungpal.” Isu a kastoy ti panangipatarus ti Syriac a bersion idi maikalima a siglo iti sungbat ni Jesus: “Amen, ibagak kenka ita nga aldaw a kaduakanto idiay Hardin ti Eden.” Maparegtatayo koma amin iti dayta a kari.

21. Ania a pribilehio ti saan a naited iti kriminal, ken apay?

21 Saan nga ammo dayta a matmatayen a kriminal a nakitulag ni Jesus kadagiti matalek nga apostolna a makikaduadanto kenkuana iti nailangitan a Pagarian. (Luc. 22:29) Maysa pay, saan a nabautisaran ti kriminal.  (Juan 3: 3-6, 12) Maawatantayo ngarud a naindagaan a paraiso ti inkari ni Jesus. Sumagmamano a tawen kalpasanna, insalaysay ni apostol Pablo ti sirmata maipapan iti tao a “narabsut a naipan idiay paraiso.” (2 Cor. 12:1-4) Saan a kas iti matmatayen a kriminal, napili ni Pablo ken ti dadduma pay a matalek nga apostol a mapan idiay langit tapno makipagturay ken Kristo iti Pagarian. Ngem ti tuktukoyen latta ni Pablo ket ti mapasamakto pay laeng​—maysa a “paraiso” iti masanguanan. * Ditoy kadi daga dayta? Addakanto ngata sadiay?

NO ANIA TI MANAMNAMAM

22, 23. Ania ti manamnamam?

22 Laglagipem nga impakpakauna ni David ti tiempo inton “dagiti nalinteg tagikuaendanto ti daga.” (Sal. 37:29; 2 Ped. 3:13) Tuktukoyen ni David ti tiempo inton agbiag dagiti tattao ditoy daga maitunos iti nalinteg a pagalagadan ti Dios. Kuna ti padto iti Isaias 65:22: “Kas iti al-aldaw ti maysa a kayo kastanto ti al-aldaw ti ilik.” Ipakita dayta nga agbiagto dagiti tattao iti rinibu a tawen. Patiem kadi dayta? Wen, agsipud ta ibaga ti Apocalipsis 21:1-4 nga aywananto ti Dios dagiti tattao. Maysa kadagiti bendision nga inkarina ket awanton ti matay a tao nga agserserbi iti Dios iti nalinteg a baro a lubongna.

23 Nalawag ti ibagbaga ti Biblia maipapan iti Paraiso. Napukaw dayta idi nagrebelde da Adan ken Eva idiay Eden, ngem maisublinto met laeng. Inkari ti Dios a bendisionannanto dagiti tattao ditoy daga. Iti panangiwanwan ti Dios, imbaga ni David a tagikuaento dagiti naemma ti daga ken agnanayonto nga agbiagda iti dayta. Dagiti padto iti libro ti Isaias paggagarennatayo a mangpadaan kadagiti makaparagsak a kasasaad iti masanguanan. Kaano a mapasamak dayta? Inton matungpalen ti inkari ni Jesus iti Judio a kriminal. Mabalinmonto ti agbiag iti dayta a Paraiso. Iti dayta a tiempo, pumaysonton ti imbaga dagiti delegado idiay Korea: “Agkikitatayto idiay Paraiso!”

^ par. 18 Insurat ni Propesor C. Marvin Pate: “Sigun iti tradision, ti sao nga ‘ita nga aldaw’ ket natarusan a kaipapananna ti 24 nga oras. Daytoy a pannakatarus ket nalawag a saan a maitunos iti sursuro ti Biblia a mangipakita nga immuna nga ‘immulog’ ni Jesus iti hades kalpasan ti ipapatayna (Mat. 12:40; Ara. 2:31; Roma 10:7) sa immuli idiay langit.”

^ par. 21 Kitaen ti “Salsaludsod Dagiti Agbasbasa” iti daytoy a ruar.