Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

TI PAGWANAWANAN NO. 1 2016

Ammoyo Kadi?

Ammoyo Kadi?

Idi panawen ti Biblia, kasano ti pannakaaramid ken pannakausar dagiti lukot?

Dagiti lalat a lukot ti Ester a libro ti Biblia, idi 1700’s

Iti Ebanghelio ni Lucas, mabasatayo nga inukrad ni Jesus ti lukot ti libro nga Isaias, binasana, sa linukotna manen. Iti maudi a paset ti Ebanghelio ni Juan, adda met insuratna maipapan iti maysa a lukot, ket imbagana a saan a naisurat iti dayta a lukot ti amin a pagilasinan nga inaramid ni Jesus.—Lucas 4:16-20; Juan 20:30; 21:25.

Kasano ti pannakaaramid dagiti lukot? Dagiti material a kas iti lalat ti animal wenno papiro ket mapagsisilpo babaen ti pigket tapno makaaramid iti atiddog a lukot. Kalpasanna, mailukot dayta iti ababa a kayo a ti nasuratan a pasetna ti makin-uneg. No atiddog ti lukot, maikkan iti ababa a kayo ti makinkannawan ken makinkannigid nga ungtona. Usaren ti agbasa ti maysa a kayo a pangukrad iti lukot, sa panglukotna met ti sabali a kayo agingga a makitana ti sapsapulenna. Naisurat dagiti sasao iti lukot iti pamay-an a makaaramid kadagiti agaabay a kolum.

“Adda pagsayaatanna nga atiddog ti lukot [masansan a mapan a 10 a metro (33 ft)] tapno malaonna ti maysa a libro ket bassit laeng ti pagbalinanna no malukot,” kuna ti The Anchor Bible Dictionary. Kas pagarigan, natantia a 9.5 a metro ti kaatiddog ti lukot a mabalin a pakaisuratan ti Ebanghelio ni Lucas. No dadduma, maputdan ti makinngato ken makimbaba a pingir ti lukot, makiskisan iti nakersang a bato tapno lumamuyot sa matinaan.

Siasino dagiti “panguluen a papadi” a naibaga iti Kristiano a Griego a Kasuratan, wenno Baro a Tulag?

Idi rugrugi ti pakasaritaan dagiti papadi nga Israelita, maysa laeng a lalaki ti nagserbi kas nangato a padi, nga idi damo ket tungpal-biag a responsabilidad. (Numeros 35:25) Ni Aaron ti immuna a nagserbi kas nangato a padi. Kalpasanna, kaaduanna a maipasan dayta a responsabilidad iti inauna nga anak a lalaki ti agdama a nangato a padi. (Exodo 29:9) Adu kadagiti lallaki a naggapu iti pamilia ni Aaron ti nagserbi kas papadi, ngem bassit laeng kadakuada ti nagbalin a nangato a padi.

Idi sabalin a nasion ti nangituray iti Israel, apointaran ken ikkaten dagiti agtuturay a saan nga Israelita dagiti Judio a nangato a padi kaanoman a kayatda. Ngem agparang a dagiti kabbaro a maapointaran ket dandani kanayon nga aggapu kadagiti napili a mabigbigbig a pamilia, a kaaduanna ket manipud iti linia ni Aaron. Nalawag a ti sasao a “panguluen a papadi” ket tumukoy kadagiti kangrunaan a papadi. Mabalin a karaman kadagiti panguluen a papadi dagiti pangulo ti 24 a benneg ti kinapadi; dagiti prominente a miembro dagiti pamilia ti nangato a padi; ken dagiti naikkat a nangato a papadi a kas ken Anas.—1 Cronicas 24:1-19; Mateo 2:4; Marcos 8:31; Aramid 4:6.

Ammuem ti Ad-adu Pay

Adda Kadi Makaammo No Siasino a Talaga ti Nangisurat iti Biblia?

Bigbigen dagiti mannurat iti Biblia a ti Dios ti autor ken nangiwanwan kadakuada. Kasanotayo a patien dagiti naisurat?