Mapan iti linaonna

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

Agriingkayo!  |  Disiembre 2012

Caucasus—Kabambantayan nga Aduan iti Lenguahe

Caucasus—Kabambantayan nga Aduan iti Lenguahe

IPAPANMO nga addaka iti kabambantayan a rehion a dandani kadkadakkel ti Espania. Nasdaawka ta nagadu gayam ti nagduduma a nasion sadiay, a tunggal maysa ket adda bukodna a lenguahe. Iti dadduma a lugar, dagiti agnanaed iti agaassideg a bario ket saan pay ketdi nga agkikinnaawatan iti pagsasao! Sigurado a nasdaaw met dagiti nagkauna nga eksperto iti geograpia ta dineskribir ti maysa kadakuada ti kasta a rehion—ti Caucasus—kas kabambantayan nga aduan iti lenguahe.

Ti Caucasus Mountains ket adda iti nagbaetan ti Black Sea ken Caspian Sea. Daytoy a rehion ti pagsasabtan dagiti kontinente ken sibilisasion isu a nabayagen ti pakasaritaanna ken nabaknang ti kulturana. Agdinamag dagiti agnanaed sadiay a nadayaw kadagiti natataengan, pagay-ayatda ti agsala, ken managpadagusda. Ngem ti pagsidsiddaawan unay ti adu nga agpaspasiar iti Caucasus ket ti nagadu nga agduduma a tribu ken lenguahe—kinaagpaysuanna,  ad-adu ti lenguahe sadiay ngem iti aniaman a kadkadakkelna a rehion iti Europa.

Nakaskasdaaw a Kinanadumaduma

Idi maikalima a siglo B.C.E., impadamag ti Griego a historiador a ni Herodotus: “Adu ken nadumaduma a kita ti nasion ti agnanaed iti Caucasus.” Idi agarup rugrugi ti umuna a siglo C.E., insurat ti sabali pay a Griego a historiador a ni Strabo nga adda 70 a tribu iti dayta a rehion. Adda bukod a lenguahe ti tunggal tribu ken nagnegosioda idiay Dioscurias, nga ayan itan ti moderno a siudad ti Sukhumi, iti Black Sea. Kalpasan ti sumagmamano a dekada, insurat ti maysa a Romano nga eskolar a ni Pliny a Laklakay a kasapulan dagiti Romano ti 130 a managipatarus tapno makapagnegosioda idiay Dioscurias.

Nasurok a 50 a tribu ti agnanaed pay laeng iti Caucasus. Tunggal maysa ket adda bukodna a kostumbre ken masansan nga adda pakabigbiganda a kawes, arte, ken arkitektura. Di kumurang a 37 a lokal a lenguahe ti adda sadiay—dadduma ti us-usaren ti minilion, idinto ta ti dadduma ket maus-usar laeng kadagiti partikular a bario. Ti Republic of Dagestan iti Russia, nga addaan iti 30 a lokal a tribu, ti lugar a kaaduan iti lenguahe iti dayta a rehion. Agingga ita, di pay nalawag kadagiti eksperto no kasano  ti panagkakanaig amin dagita a lenguahe ken no kasanoda a timmaud.

Dagiti Saksi ni Jehova a mangisursuro iti Biblia idiay Caucasus

Kayatmo kadi a makita no ania ti itsura dagiti lenguahe iti Caucasus? Ti www.jw.org, nga opisial a Web site dagiti Saksi ni Jehova ket mangipabpablaak iti nasurok nga 400 a lenguahe. Karaman kadagita ti dadduma a maus-usar iti Caucasus, ti nakaskasdaaw a rehion a maitutop a madeskribir kas kabambantayan nga aduan iti lenguahe.