Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

AGRIINGKAYO! DISIEMBRE 2012

Caucasus—Kabambantayan nga Aduan iti Lenguahe

Caucasus—Kabambantayan nga Aduan iti Lenguahe

IPAPANMO nga addaka iti kabambantayan a rehion a dandani kadkadakkel ti Espania. Nasdaawka ta nagadu gayam ti nagduduma a nasion sadiay, a tunggal maysa ket adda bukodna a lenguahe. Iti dadduma a lugar, dagiti agnanaed iti agaassideg a bario ket saan pay ketdi nga agkikinnaawatan iti pagsasao! Sigurado a nasdaaw met dagiti nagkauna nga eksperto iti geograpia ta dineskribir ti maysa kadakuada ti kasta a rehion—ti Caucasus—kas kabambantayan nga aduan iti lenguahe.

Ti Caucasus Mountains ket adda iti nagbaetan ti Black Sea ken Caspian Sea. Daytoy a rehion ti pagsasabtan dagiti kontinente ken sibilisasion isu a nabayagen ti pakasaritaanna ken nabaknang ti kulturana. Agdinamag dagiti agnanaed sadiay a nadayaw kadagiti natataengan, pagay-ayatda ti agsala, ken managpadagusda. Ngem ti pagsidsiddaawan unay ti adu nga agpaspasiar iti Caucasus ket ti nagadu nga agduduma a tribu ken lenguahe—kinaagpaysuanna,  ad-adu ti lenguahe sadiay ngem iti aniaman a kadkadakkelna a rehion iti Europa.

Nakaskasdaaw a Kinanadumaduma

Idi maikalima a siglo B.C.E., impadamag ti Griego a historiador a ni Herodotus: “Adu ken nadumaduma a kita ti nasion ti agnanaed iti Caucasus.” Idi agarup rugrugi ti umuna a siglo C.E., insurat ti sabali pay a Griego a historiador a ni Strabo nga adda 70 a tribu iti dayta a rehion. Adda bukod a lenguahe ti tunggal tribu ken nagnegosioda idiay Dioscurias, nga ayan itan ti moderno a siudad ti Sukhumi, iti Black Sea. Kalpasan ti sumagmamano a dekada, insurat ti maysa a Romano nga eskolar a ni Pliny a Laklakay a kasapulan dagiti Romano ti 130 a managipatarus tapno makapagnegosioda idiay Dioscurias.

Nasurok a 50 a tribu ti agnanaed pay laeng iti Caucasus. Tunggal maysa ket adda bukodna a kostumbre ken masansan nga adda pakabigbiganda a kawes, arte, ken arkitektura. Di kumurang a 37 a lokal a lenguahe ti adda sadiay—dadduma ti us-usaren ti minilion, idinto ta ti dadduma ket maus-usar laeng kadagiti partikular a bario. Ti Republic of Dagestan iti Russia, nga addaan iti 30 a lokal a tribu, ti lugar a kaaduan iti lenguahe iti dayta a rehion. Agingga ita, di pay nalawag kadagiti eksperto no kasano  ti panagkakanaig amin dagita a lenguahe ken no kasanoda a timmaud.

Dagiti Saksi ni Jehova a mangisursuro iti Biblia idiay Caucasus

Kayatmo kadi a makita no ania ti itsura dagiti lenguahe iti Caucasus? Ti www.jw.org, nga opisial a Web site dagiti Saksi ni Jehova ket mangipabpablaak iti nasurok nga 400 a lenguahe. Karaman kadagita ti dadduma a maus-usar iti Caucasus, ti nakaskasdaaw a rehion a maitutop a madeskribir kas kabambantayan nga aduan iti lenguahe.