Mapan iti linaonna

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

Agriingkayo!  |  Disiembre 2012

Burboran a Baka

Burboran a Baka

ALISTO la a mailasin ti highland cow wenno highlander a baka gapu kadagiti kurbado a sarana, atiddog a bangs-na, ken napuskol a burborna a kimmebkeb iti nabaked a bagina.

Ti napigsa a highlander—a maysa kadagiti kabayaganen a kita ti baka—ket ginasut a tawenen nga agnanaed kadagiti isla ken kabambantayan ti Scotland nga addaan iti nakaro a paniempo. Idi un-unana, adda dua a klase ti highlander—dagiti daddadakkel ken nalabaga ti burborda nga agar-arab kadagiti nasulinek a kabambantayan, ken dagiti babbabassit a kadawyanna a nangisit a masarakan kadagiti isla iti laud ti pagilian. Ngem ita, ti highlander ket maibilangen kas maysa a kita ti baka, a ti kolorna ket mabalin a nalabaga, nangisit, kayumanggi, duyaw, ken medio puraw.

Napateg ti atiddog a bangs daytoy a baka, nupay nakakatkatawa a kitaen. No tiempo ti lam-ek, dayta ti mangsalaknib kenkuana iti angin, tudo, ken niebe. No kalgaw, dayta ti mangprotektar kenkuana kadagiti agtatayab nga insekto a mabalin a mangpataud iti impeksion.

Idi un-unana, no rumabiin, dagita ket ipan dagiti agtartaraken kadakuada iti nakabite a pagaponan tapno masalaknibanda iti dakes a paniempo ken kadagiti lobo.

Naidumduma a Burbor

Saan a kas kadagiti dadduma a baka, nagsukot ti burbor ti highlander a baka. Atiddog ti sugabba a makinruar a burborna a dumanon no dadduma iti 33 a sentimetro. Nalanit dayta isu a di maslep ti tudo ken niebe. Nalamuyot ken nabengbeng ti makin-uneg a burborna a mangpaimeng kenkuana.

 Kinuna ni Jim a nabayagen nga agtartaraken iti highlander a baka: “Nakarigrigat ti panang-shampoo kadakuada ta dandani saanda a pulos mabasa!” Gapu iti nabengbeng a burborda, makapagbiag ken makapagpaaduda iti matutudo ken makapaketter ti anginna a kabambantayan a di pagbiagan ti dadduma a kita ti baka.

No nakabarbara ken natikag ti kalgaw, agregreg ti makinruar a burborna. No tiempon ti lam-ek, agtubo manen dayta.

Napateg a Sanikua

No dagiti mula ket dadaelen dagiti karnero ta kanenda dagiti ramut ken saringit, saan a kasta ti aramiden dagiti baka a pakairamanan ti highlander. Kinapudnona, makatulong ti highlander tapno rumaber ti karuotan a pagarabanda. Kasano? Yantangay atiddog ken natibker ti sarada ken narakab ti subsobda, maikkatda dagiti balang a mula a di kayat a sagiden ti dadduma a kita ti baka. Gapu iti dayta, agsaringit manen dagiti ruot ken kaykayo.

Adda pay dakkel a pagsayaatan ti nabengbeng a nagsukot a burbor ti highlander. Dina kasapulan ti maysa pay a katuon ti taba tapno maimengan, isu a basbassit ti taba ken kolesterol ti karnena ken ad-adu pay ti protina ken iron dayta no idilig iti dadduma a baka. Daytoy a baka ket saan a kasapulan a mapakan iti nangina a feeds isu a primera-klase ti karnena!

Pakdaar

Nabayagen nga asideg kadagiti tattao ti pagnanaedan dagiti highlander. Dagita ket iyap-apon idi dagiti nagkauna a taga-Scotland iti sirok ti balayda. Gapu iti kaaddada sadiay, maimengan ti ngato a pagnanaedan ti pamilia.

Nupay kaaduanna a naamo ken natulnog dagiti matartaraken a baka, adda dagiti tiempo a napeggad ti dadduma a highlander. Kas pagarigan, mabalin nga agresibo ti ina a baka gapu iti napalalo a panangyalikakana iti urbonna. Kasta met, masapul nga agannad ti maysa a tao no magna iti aglawlaw ti sangapangen a highlander ken liklikanna ti magna iti nagtetengngaanda.

Gapu kadagiti bentaha ti panagtaraken iti highlander, adun ti agtartaraken iti dayta iti intero a lubong. Umad-adu dayta iti amianan a kas iti Alaska ken Scandinavia, ken uray iti 3,000 a metro ti kangatona nga Andes Mountains. Ngem makapagbiag met dayta kadagiti nabarbara a lugar.

Nalatak ti Scotland gapu kadagiti checkered a kawes, pagattumeng a panglalaki a palda, ken pagtokar a bagpipe wenno gaita agraman kadagiti makaay-ayo ken naisalsalumina a highlander a baka. Adda met kadi burboran a baka iti lugaryo?