Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

AGRIINGKAYO! OKTUBRE 2012

 Nadisenio Kadi?

Dagiti Sensor ti Black Fire Beetle

Dagiti Sensor ti Black Fire Beetle

Kabuteng ti kaaduan nga animal ti uram iti kabakiran, ngem kaay-ayo dayta dagiti kita ti insekto a maawagan iti black fire beetle. Apay? Gapu ta dagiti kaur-uram a kayo ket maitutop a pagitloganda. Kadagita met a lugar, pumanaw dagiti agkaan kadakuada isu a natalgedda a mangan, agpaadu, ken agitlog. Ngem kasano nga ammo dagiti black fire beetle ti ayan dagiti uram iti bakir?

Dagiti infrared receptor ti black fire beetle

Usigem: Iti asideg dagiti makintengnga a sakana, adda dagiti sensor a maawagan iti pit organ a makadetek iti infrared radiation manipud iti uram iti kabakiran. Ti radiation papudotenna dagiti pit organ ti insekto isu a masurotanna ti ayan ti apuy.

Ngem saan la a dayta ti sensor a pangdetekda iti uram. No maur-uram dagiti paboritoda a kayo, marikna dagiti rungo wenno antenada ti uray nagbassit a kemikal nga aggapu iti uram. Sigun iti dadduma a managsirarak, mabalin nga usaren dagiti black fire beetle dagiti rungoda a pangdetek iti asuk tapno masarakanda ti maysa a maur-uram a kayo uray no nasurok a 800 metro ti kaadayona. Gapu kadagita nga abilidadda, agparang a madlaw ken masarakanda dagiti uram iti kabakiran uray iti kaadayo a nasurok nga 48 kilometro!

Ad-adalen dagiti managsirarak dagiti pit organ ken rungo dagiti black fire beetle tapno mapasayaatda dagiti alikamen a pangdetek iti infrared radiation ken uram. Dagiti kadawyan a high-resolution infrared sensor ket masapul a mapalamiisan pay. Makatulong ngarud dagita nga insekto tapno makaaramid dagiti sientista kadagiti nasaysayaat a sensor nga agandar uray din kasapulan a palamiisan. Gapu kadagiti rungo dayta nga insekto, natignay dagiti inheniero nga agaramid kadagiti sistema a pangdetek iti uram a mas sensitibo ken makailasin iti nagdumaan dagiti kemikal nga agtaud kadagiti uram iti kabakiran ken ti dadduma pay a kemikal.

Pagsidsiddaawan dagiti managsirarak ti naisalsalumina a pamay-an ti black fire beetle a mangbirok iti pagitloganna. “Kasano a naaddaan dagitoy nga insekto iti abilidad nga agbirok iti maitutop a pagitloganda?” insaludsod ni E. Richard Hoebeke, maysa nga eksperto iti kasta nga insekto iti Cornell University, idiay United States. “Talaga a nagbassit ti ammotayo maipapan kadagiti insekto nga addaan kadagiti sensitibo ken komplikado unay a sensor.”

Ania ti makunam? Ti kadi abilidad ti black fire beetle nga agdetek kadagiti uram iti kabakiran ket timmaud babaen iti ebolusion? Wenno nadisenio dayta?