Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

AGRIINGKAYO! NO. 5 2016

 TULONG PARA ITI PAMILIA | PANANGPADAKKEL ITI ANNAK

Panangisuro iti Anakmo Maipapan iti Seks

Panangisuro iti Anakmo Maipapan iti Seks

TI PROBLEMA

Sumagmamano la a dekada ti napalabas, adda idi gundaway dagiti nagannak nga isuda ti umuna a makisarita iti anakda maipapan iti seks. Ken mabalinda nga in-inut a mailawlawag ti bambanag depende iti edad ken kasapulan ti anakda.

Nagbaliw daytan. “Adun ti makita dagiti annak a material nga adda pakainaiganna iti seks uray ubbingda pay, ken kumarkaro ti seksual a linaon dagiti mabuya ken mabasa a para ubbing,” kuna ti libro a The Lolita Effect. Pagimbagan kadi wenno pagdaksan dagiti ubbing dayta?

TI MASAPUL A MAAMMUAM

Nagwaras dagiti bulgar a bambanag. Insurat ni Deborah Roffman iti librona a Talk to Me First a “dagiti panagsasarita, patalastas, pelikula, libro, liriko ti kanta, pabuya iti TV, teks, games, billboard, ken iskrin ti selpon ken kompiuter ket namurumoran kadagiti seksual a ladawan ken sasao. Napno pay dagita kadagiti banag nga adda iparipiripna a seksual a mensahe. Gapuna, di mapupuotan nga ipapan ti adu [a tin-edyer ken uray ubbing] a ti seks la ketdi . . . ti talaga a kapatgan.”

Adda basol ti estratehia ti panaglako. Dagiti advertiser ken aglaklako ket agiruar ken aglako kadagiti seksi a bado a para ubbing. Isu a masursuro dagiti annak, uray ubbingda pay, ti nalabes a panangipateg iti itsurada. “Ammo dagiti aglaklako a kayat dagiti ubbing nga akseptaren ida dagiti padada nga ubbing, isu a gundawayanda dayta,” kuna ti libro a So Sexy So Soon. Amin dagitoy a makagargari a ladawan ken produkto ket saan a nairanta tapno maguyugoy dagiti ubbing a makiseks” no di ket “tapno gumatangda.”

Saan nga umanay ti impormasion. Adda nagdumaan ti pannakaammo no kasano nga agandar ti maysa a lugan ken ti panagbalin a responsable a drayber. Kasta met, agduma ti addaan iti pannakaammo maipapan iti seks ken ti panangusar iti dayta a pannakaammo tapno makaaramid iti nasayaat a desision.

Konklusion: Iti panawentayo, ad-adda a masapul a tulongam ti anakmo a mangsanay iti “pannakabalin ti pannakaawatda” tapno ‘mailasinda ti umiso ken di umiso.’—Hebreo 5:14.

 TI MABALINMO NGA ARAMIDEN

Makisaritaka. Uray no saankayo a komportable, responsabilidadmo a kasarita ti anakmo maipapan iti seks. Akseptarem dayta.—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 22:6.

Apagbiit la ti pannakisaritam. Imbes a maminsan laeng ken napaut ti pannakisaritam, gundawayam dagiti gagangay a tungtonganyo, nalabit bayat nga agbibiahekayo a dua wenno ar-aramidenyo ti maysa a trabaho iti balay. Tapno maibaga ti anakmo ti riknana, agdamagka kadagiti saludsod a mangiruar iti kapanunotanna. Kas pagarigan, imbes nga ibagam, “Kayatmo ti kasta a makagargari a ladawan?” isaludsodmo ketdi, “Panagkunam, apay ngata nga agusar dagiti agipatpatalastas kadagiti kasta a ladawan iti panaglakoda?” Kalpasan a sumungbat ti anakmo, mabalinmo nga isaludsod, “Ania ti panagriknam iti dayta?”—Prinsipio ti Biblia: Deuteronomio 6:6, 7.

Ibagaymo iti edad. Mabalinen nga isuro iti anak nga agtawen iti 3-4 ti umiso a nagan ti tunggal sex organ ken no kasanona a maprotektaran ti bagina kadagiti seksual a mananggundaway. Bayat a dumakdakkel, mabalin a maisuro kenkuana dagiti kangrunaan nga impormasion maipapan iti reproduksion. No tin-edyeren, masapul a maawatannan a nalaing dagiti pisikal ken moral nga aspeto maipapan iti seks.

Isurom dagiti nasayaat a prinsipio. Bayat nga ubing pay ti anakmo, isuromon ti kinapateg ti respeto ken panagbalin a napudno. Ket inton mapagsaritaan ti maipapan iti seks, dagitanton ti pangrugiam. Maysa pay, silalawag nga ibagam dagiti prinsipiom. Kas pagarigan, no ibilangmo a dakes ti pannakiseks a di pay nagkasar, ibagam. Ken ilawlawagmo no apay a dakes ken makadangran dayta. “Dagiti tin-edyer a mangibagbaga nga ammoda a kagura dagiti nagannakda ti pannakiseks dagiti tin-edyer ket basbassit ti posibilidadna a makiseksda,” kuna ti libro a Beyond the Big Talk.

Mapagwadanka koma. Makita koma iti panagbiagmo dagiti prinsipio nga isursurom. Kas pagarigan, agkatawaka kadi kadagiti green joke? Makagargari kadi ti panagbadbadom? Agal-alembongka kadi? Gapu kadagita, mabalin a madadael dagiti moral a prinsipio nga ikagkagumaam nga isuro kadagiti annakmo.—Prinsipio ti Biblia: Roma 2:21.

Pagbalinem a positibo. Ti seks ket regalo ti Dios, ken paggapuan dayta ti dakkel a ragsak no aramiden dayta iti umiso a kasasaad—no addan ti asawam. (Proverbio 5:18, 19) Ibagam iti anakmo a dumtengto ti tiempo a mabalinna a tagiragsaken dayta a regalo, a dina mapasaran ti saem ken panagdanag a resulta ti pannakiseks a di pay nagkasar.—1 Timoteo 1:18, 19.