Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

AGRIINGKAYO! NO. 1 2016

 NADISENIO KADI?

Ti Abilidad ti Lakí a Mangbaliwbaliw iti Kolorna

Ti Abilidad ti Lakí a Mangbaliwbaliw iti Kolorna

KABAELAN ti lakí wenno cuttlefish a baliwan ti kolorna ken ibagay ti itsurana iti aglawlawna nga uray la dandani saanen a mailasin. Sigun iti maysa a report, “pagaammo dagiti lakí nga addaan abilidad a mangbaliwbaliw iti itsura ti bagida ken maaramidda dayta iti dandani apagdarikmat.” Kasano?

Usigem: Mabaliwan ti lakí ti kolorna iti tulong ti chromatophore, maysa a naidumduma a kita ti selula nga adda iti baba ti kudilna. Naglaon dagiti chromatophore kadagiti sac (kasla bassit a bola ti itsurana) a napno kadagiti dekolor a pigment ken adda naikonektar a babassit a masel iti aglawlawda. No kasapulan nga ibagay ti lakí ti itsurana iti aglawlawna tapno saan a madlaw, mangipatulod ti utekna iti signal tapno bumassit, wenno ag-contract, dagiti masel a nakakonektar kadagiti sac. Iti kasta, maguyod dagiti sac ket lumawada ken ti pigment iti unegda, isu a dagus nga agbaliw ti kolor ken itsura ti lakí. Saan laeng nga us-usaren ti lakí dayta a talentona tapno saan a madlaw. Mabalin nga usarenna pay dayta tapno pagbilibenna ti kayatna nga asawaen ken nalabit tapno makikomunikar.

Nangaramid dagiti engineer ti University of Bristol, England iti artipisial a kudil ti lakí. Nangiselselda iti nagbukel a nangisit a goma iti nagbaetan dagiti babassit a device nga agandar a kas kadagiti masel ti lakí. No mapadalanan iti koriente dayta a kudil, dagiti nagbukel a nangisit a goma ket agdaplat ken lumawa gapu kadagiti device, isu a ngumisit ken agbaliw ti kolor ti artipisial a kudil.

Sigun ken Engineer Jonathan Rossiter, “nakalalaing ti nakaparsuaan a nangaramid kadagiti nalukneng” a masel ti lakí. Ti research maipapan iti dayta ket mabalin a makatulong iti panagaramid kadagiti bado nga agbaliw ti kolorna iti awan pay maysa a segundo. Kuna pay ni Rossiter a mabalin nga usaren dagiti tattao dagitoy a bado tapno saan ida a madlaw—wenno tapno laeng agpauso.

Ania ti makunam? Resulta kadi ti ebolusion ti abilidad ti lakí a mangbaliwbaliw iti kolorna? Wenno adda nangdisenio iti dayta?

Ammuem ti Ad-adu Pay