Accessibility setting

Agpili iti lengguahe

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Mapan iti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

Umadanika ken Jehova

 KAPITULO 3

“Santo, Santo, Santo ni Jehova”

“Santo, Santo, Santo ni Jehova”

1, 2. Ania ti nasirmata ni propeta Isaias, ket ania ti isuro dayta kadatayo maipapan ken Jehova?

NAPALALO ti panagamanga ni Isaias iti nakitana nga eksena—maysa a sirmata manipud iti Dios. Kasla agpaypayso! Idi agangay, insurat ni Isaias a pudno a ‘nakitana ni Jehova’ iti nadayag a tronona. Ti gayadan ti kawes ni Jehova pinunnona ti nagdakkel a templo idiay Jerusalem.—Isaias 6:1, 2.

2 Nasdaaw met ni Isaias iti nangngegna—nakapigpigsa a kanta nga uray la nangyegyeg iti templo agingga kadagiti pundasionna. Kanta dayta dagiti serafin, espiritu a parsua a nakangatngato ti saadda. Inyikkisda ti makaabbukay a samiweng babaen ti simple a sasao a panangitan-ok: “Santo, santo, santo ni Jehova ti buybuyot. Ti pakabuklan ti intero a daga isu ti dayagna.” (Isaias 6:3, 4) Ti namitlo a panangikanta iti sao a “santo” impasimudaagna ti naisangsangayan a panangipaganetget, ken maikanatad dayta yantangay ni Jehova ti kasasantuan. (Apocalipsis 4:8) Naipaganetget iti intero a Biblia ti kinasanto ni Jehova. Inaig ti ginasut a bersikulo ti naganna iti sasao a “santo” ken “kinasanto.”

3. Kasano a dagiti biddut a panangmatmat iti kinasanto ni Jehova intuggodna dagiti adu nga umadayo iti Dios imbes nga umadanida kenkuana?

3 No kasta, nabatad a ti kinasantona ti maysa kadagiti kangrunaan a banag a kayat ni Jehova a matarusantayo maipapan kenkuana. Ngem adu itatta ti di umanamong iti dayta a kapanunotan. Dadduma ti sibibiddut a mangipapan a ti kinasanto ket nainaig iti panaginlilinteg wenno panaginsisingpet. Dagidiay nababa ti panagkitada iti bagida mabalin nga ad-adda a maamakda imbes a maay-ayoda iti kinasanto ti Dios. Nalabit ipapanda a dida pulos maikari nga umadani iti daytoy nasantuan a Dios. Gapuna, adu ti umadayo iti Dios gapu iti kinasantona. Nakalkaldaang dayta gapu ta ti kinasanto ti Dios ket pudno a nabileg a rason tapno umadanitayo kenkuana. Apay? Sakbay a  sungbatantayo dayta a saludsod, usigentayo no ania ti pudno a kinasanto.

Ania ti Kinasanto?

4, 5. (a) Ania ti kayat a sawen ti kinasanto, ken ania ti dina kayat a sawen? (b) Iti ania a dua a napateg a wagas a “naisina” ni Jehova?

4 Dina kayat a sawen a gapu ta santo ti Dios ket napangas, natangsit, wenno laisenna dagiti sabsabali. Imbes ketdi, kagurana ti kakasta a kababalin. (Proverbio 16:5; Santiago 4:6) No kasta, ania a talaga ti kayat a sawen ti sao a “santo”? Iti Biblikal a Hebreo, namunganay dayta a sao iti maysa a termino a kaipapananna “naisina.” Iti panagdayaw, agaplikar ti “santo” iti daydiay naisina manipud iti gagangay a pannakausar, wenno naibilang a sagrado. Ti kinasanto ipasimudaagna met ti kinadalus ken kinasin-aw. Kasano nga agaplikar ken Jehova daytoy a sao? Kayatna kadi a sawen a “naisina” kadagiti imperpekto a tattao, nga adayo ti riknana kadatayo?

5 Saan a pulos. Kas “Daydiay Santo ti Israel,” dineskribir ni Jehova ti bagina nga agnanaed ‘iti tengnga’ ti ilina, nupay managbasolda. (Isaias 12:6; Oseas 11:9) No kasta, ti kinasantona ket saan a mangyadayo iti riknana kadatayo. Kasano ngarud a “naisina” ti Dios? Iti dua a napateg a wagas. Umuna, naisina kadagiti amin a parsua yantangay isu ti kakaisuna a Kangatuan. Naan-anay ken mangnibinibi ti kinasin-aw ken kinadalusna. (Salmo 40:5; 83:18) Maikadua, naan-anay a naisina ni Jehova manipud iti amin a kinakillo, ket makaliwliwa a panunoten dayta. Apay?

6. Apay a maliwliwatayo iti naan-anay a pannakaisina ni Jehova manipud iti kinakillo?

6 Agbibiagtayo iti lubong a gistay awanen ti masarakan a pudno a kinasanto. Amin a banag maipapan iti natauan a kagimongan a naisina iti Dios ket adda latta tulawna, namulitan iti basol ken kinaimperpekto. Kasapulan a makidangadangtayo amin iti basol nga adda kadatayo. Ken agpegpeggadtayo amin nga iturayannatayo ti basol no ditay agsalukag. (Roma 7:15-25; 1 Corinto 10:12) Awan kasta a pagpeggadan ni Jehova. Yantangay awan a pulos ti kinakillo kenkuana, nikaanoman saanto a matulawan  iti uray kabassitan a basol. Daytoy ti mangpasingked iti panangmatmattayo ken Jehova kas ti perpekto nga Ama, yantangay kaipapananna nga isu ket naan-anay a mapagtalkan. Saan a kas iti adu a managbasol a natauan nga amma, di pulos agbalin a nadangkes, garamugam, wenno abusado ni Jehova. Pulos a di agbalin a kasta gapu ta isu ket nasantuan. Adda pay ketdi dagiti gundaway a nagsapata ni Jehova babaen ti mismo a kinasantona, ket gapu iti dayta naan-anay a mapagtalkan dagiti sapatana. (Amos 4:2) Saan aya a makaliwliwa dayta?

7. Apay a maikuna a paset ti personalidad ni Jehova ti kinasanto?

7 Ti kinasanto ket paset ti personalidad ni Jehova. Ania ti kayat a sawen dayta? Kas panangyilustrar: Usigem ti sasao a “tao” ken “imperpekto.” Saanmo a mailadawan ti tao a dimo pampanunoten ti kinaimperpekto. Naigamer kadatayo ti kinaimperpekto ket dayta ti mangimpluensia iti amin nga aramidentayo. Ita, usigem ti dua a naiduma unay a sasao—“Jehova” ken “santo.” Nasantuan ni Jehova. Nadalus, nasin-aw, ken nalinteg amin a banag maipapan kenkuana. Ditay maam-ammo ti pudno a kinasiasino ni Jehova no ditay matarusan a naimbag daytoy nauneg a sao—“santo.”

“Ti Kinasanto Kukua ni Jehova”

8, 9. Ania ti mangipakita a tulongan ni Jehova ti imperpekto a tattao nga agbalin a nasantuan iti relatibo a wagas?

8 Yantangay ni Jehova ti personipikasion ti galad a kinasanto, siuumiso a kunaen nga isu ti gubuayan ti amin a kinasanto. Dina bukbukodan daytoy nagpateg a galad; sipaparabur nga iburayna dayta kadagiti dadduma. Agasem, idi nakisao ti Dios ken ni Moises babaen ti maysa nga anghel iti sumsumged a kayo, uray pay ti daga iti aglawlaw ket nagbalin a nasantuan gapu iti pannakainaigna ken Jehova!—Exodo 3:5.

9 Agbalin aya a nasantuan dagiti imperpekto a tattao iti tulong ni Jehova? Wen, iti relatibo a wagas. Impaayan ti Dios ti ilina nga Israel iti namnama nga agbalin a “maysa a nasantuan a nasion.” (Exodo 19:6) Pinaraburanna dayta a nasion iti sistema ti panagdayaw a nasantuan, nadalus, ken nasin-aw. Gapuna, maulit-ulit  a nadakamat ti kinasanto iti Linteg Mosaiko. Kinapudnona, adda balitok a plata nga isuot idi ti nangato a padi iti sango ti turbantena, a makita ti isuamin bayat a rumimatrimat dayta iti lawag. Naikitikit iti dayta ti sasao a: “Ti kinasanto kukua ni Jehova.” (Exodo 28:36) Gapuna, adda nangato nga estandarte ti kinadalus ken kinasin-aw a mangisalumina idi iti panagdayawda ken, kinapudnona, iti wagas ti panagbiagda. Kinuna ni Jehova kadakuada: “Rebbeng nga agbalinkayo a nasantuan, agsipud ta siak ni Jehova a Diosyo nasantuanak.” (Levitico 19:2) No salimetmetan idi dagiti Israelita ti patigmaan ti Dios agingga iti mabalinan ti imperpekto a tattao, nasantuanda iti relatibo a wagas.

10. No maipapan iti kinasanto, ania ti nagdumaan ti nagkauna nga Israel ken dagiti kabangibang a nasion?

10 Naiduma unay daytoy a pannakaipaganetget ti kinasanto no idilig iti panagdayaw dagiti nasion iti aglikmut ti Israel. Dagidiay a pagano a nasion dinaydayawda dagiti didios a pinarparbo ken palso, dagiti didios a nailadawan kas naranggas, garamugam, ken imoral. Pulos a saanda a nasantuan. Nagbalin a di nasantuan dagiti umili gapu iti panagdayawda iti kakasta a didios. Gapuna, binallaagan ni Jehova dagiti adipenna nga agtalinaedda a naisina kadagiti pagano a managdaydayaw ken kadagiti narugit a narelihiosuan nga aramidda.—Levitico 18:24-28; 1 Ar-ari 11:1, 2.

11. Kasano nga agminar ti kinasanto ti nailangitan nga organisasion ni Jehova (a) kadagiti anghel? (b) kadagiti serafin? (c) ken ni Jesus?

11 Uray pay kadagiti kasayaatan a kasasaad, ti pinili ni Jehova a nasion ti nagkauna nga Israel ket bassit laeng ti mayanninawna a kinasanto ti nailangitan nga organisasion ti Dios. Dagiti minilion nga espiritu a parsua a sisusungdo nga agserserbi iti Dios ket nadakamat kas ti “nasantuan a linaklaksa[na].” (Deuteronomio 33:2; Judas 14) Naan-anay nga iyanninawda ti naraniag ken nasin-aw a daeg ti kinasanto ti Dios. Ken lagipem dagiti serafin a nasirmata ni Isaias. Ti linaon ti kantada iparipiripna a napateg ti akem dagitoy a mannakabalin nga espiritu a parsua tapno maipakaammo iti intero nga uniberso ti kinasanto ni Jehova. Ngem adda maysa nga espiritu a parsua a kangatuan amin kadagitoy—ti bugbugtong nga Anak ti Dios. Ni Jesus ti kangrunaan a  mangyanninaw iti kinasanto ni Jehova. Mayanatup a naawagan kas “Daydiay Santo ti Dios.”—Juan 6:68, 69.

Nasantuan a Nagan, Nasantuan nga Espiritu

12, 13. (a) Apay a maitutop a madeskribir kas nasantuan ti nagan ti Dios? (b) Apay a masapul a masantipikar ti nagan ti Dios?

12 Ti ngay mismo a nagan ti Dios? Kas nakitatayo iti Kapitulo 1, saan laeng a titulo wenno awag dayta a nagan. Irepresentarna ni Jehova a Dios, a saklawenna amin a galadna. Gapuna, kuna ti Biblia kadatayo a “ti naganna nasantuan.” (Isaias 57:15) Impataw ti Linteg Mosaiko ti dusa nga ipapatay kadagiti mangtabbaaw iti nagan ti Dios. (Levitico 24:16) Ken imutektekam no ania ti impangpangruna nga inkararag ni Jesus: “Amami nga adda iti langlangit, masantipikar koma ti naganmo.” (Mateo 6:9) Ti panangsantipikar iti maysa a banag kaipapananna ti panangilasin kas sagrado ken panangraem iti dayta, nga itandudo dayta kas nasantuan. Ngem apay a kasapulan a masantipikar ti mismo a nagan ti Dios idinto ta siguden a nasin-aw?

13 Naatakar ken namulitan ti nasantuan a nagan ti Dios babaen kadagiti kinaulbod ken pammardaya. Idiay Eden, nagulbod ni Satanas maipapan ken Jehova ket imparipiripna a nakillo a Soberano ti Dios. (Genesis 3:1-5) Sipud idin, ni Satanas—ti agturay iti daytoy di nasantuan a lubong—siniguradona nga agraira dagiti kinaulbod maipapan iti Dios. (Juan 8:44; 12:31; Apocalipsis 12:9) Dagiti relihion inladawanda a diktador, di maseknan, wenno nadangkok ti Dios. Kunada a supsuportaranna dagiti nadara a panaggugubatda. Masansan nga ibagada a naiparparna, wenno gapuanan ti ebolusion, dagiti nakaskasdaaw a parsua ti Dios. Wen, napalalo ti panangpadakesda iti nagan ti Dios. Masapul a masantipikar; masapul a maisubli ti kaikarianna a dayag. Segseggaantayo ti pannakasantipikar ti naganna ken pannakaalangon ti kinasoberanona, ket maragsakantayo a maaddaan iti aniaman a paset iti dayta a naindaklan a panggep.

14. Apay a maawagan a santo ti espiritu ti Dios, ken apay a nadagsen unay a banag ti panangtabbaaw iti nasantuan nga espiritu?

14 Adda pay sabali a banag a nainaig unay ken Jehova a gistay  kanayon a maawagan a santo—ti espiritu, wenno aktibo a puersana. (Genesis 1:2) Us-usaren ni Jehova daytoy di masarkedan a puersa a mangibanag kadagiti panggepna. Nasantuan, nasin-aw, ken nadalus ti panangibanag ti Dios iti amin nga aramidna, isu a maikanatad a maawagan ti aktibo a puersana kas nasantuan nga espiritu, wenno espiritu ti kinasanto. (Lucas 11:13; Roma 1:4) Maibilang a di mapakawan a basol ti panangtabbaaw iti nasantuan nga espiritu, a pakairamanan ti inggagara a panangsupiat kadagiti panggep ni Jehova.—Marcos 3:29.

No Apay a ti Kinasanto ni Jehova Tignayennatayo nga Umadani Kenkuana

15. Apay a ti nadiosan a panagbuteng ket maitutop a reaksion iti kinasanto ni Jehova, ket ania ti ramanen ti kasta a panagbuteng?

15 No kasta, saan a narigat a tarusan no apay a pinagnaig ti Biblia ti kinasanto ti Dios ken ti nadiosan a panagbuteng ti tao. Kas pagarigan, mabasatayo iti Salmo 99:3: “Idayawda koma ti naganmo. Naindaklan ken nakaam-amak, nasantuan dayta.” Ngem daytoy a panagbuteng ket saan a pannakaaliaw. Imbes ketdi, pannakarikna dayta iti nadayaw a panagamanga, ti katan-okan a kita ti panagraem. Maitutop ti kasta a panagrikna, yantangay adayo a naiduma kadatayo ti kinasanto ti Dios. Rumimrimat ti kinadalus ken kinadayagna. Kaskasdi, saan koma a dayta ti mangyadayo kadatayo. Imbes ketdi, ti umiso a panangmatmat iti kinasanto ti Dios isu ti ad-adda a mangyadani kadatayo kenkuana. Apay?

No kasano a maatrakartayo iti kinapintas, maatrakartay met iti kinasanto

16. (a) Kasano a nainaig ti kinasanto iti kinapintas? Mangted iti pagarigan. (b) Kasano a dagiti pannakailadawan ni Jehova iti sirmata ipaganetgetda ti kinadalus, kinasin-aw, ken lawag?

16 Ti maysa a rason, inaig ti Biblia ti kinasanto iti kinapintas. Iti Isaias 63:15, nadeskribir ti langit kas ‘nasantuan ken napintas a nangato a pagyanan’ ti Dios. Maatrakartayo iti kinapintas. Kas pagarigan, kitaem ti ladawan iti panid 33. Dika aya maay-ayo iti dayta a buya? Apay a makaay-ayo unay dayta? Kitaem ti kinalitnaw ti danum. Sigurado a nadalus met ti angin, yantangay asul ti tangatang ken kasla rumimatrimat ti lawag. Ita, no mabaliwan  dayta a buya—mapno ti karayan iti basura, masurat-suratan dagiti kayo ken bato, mapno ti angin iti napuskol nga asuk—saantayon a maay-ayo iti dayta; adaywantayo. Natural laeng nga inaigtayo ti kinapintas iti kinadalus, kinasin-aw, ken lawag. Dagitoy met laeng a sasao ti mausar a pangdeskribir iti kinasanto ni Jehova. Di pakasdaawan a makayawantayo kadagiti pannakailadawan ni Jehova iti sirmata! Nakaranraniag, agrimatrimat a kas kadagiti saniata, narangrang a kas iti apuy wenno kadagiti kasin-awan ken karaniagan a napapateg a metal—kasta ti kinapintas ti nasantuan a Diostayo.—Ezequiel 1:25-28; Apocalipsis 4:2, 3.

17, 18. (a) Idi damo, ania ti epektona ken ni Isaias ti nasirmatana? (b) Kasano nga inusar ni Jehova ti serafin a mangliwliwa ken Isaias, ket ania ti kaipapanan ti inaramid ti serafin?

17 Nupay kasta, rumbeng kadi a mariknatayo a nababbabatayo ngem iti Dios gapu iti kinasantona? Siempre, kasta nga agpayso. Total, talaga a nababbabatayo ngem ni Jehova. Saan pay ketdi nga umanay ti kasta a sasao a mangiladawan iti kinabassittayo unay no idilig kenkuana. Rumbeng kadi a mayadayotayo kenkuana gapu iti dayta a pannakaammo? Usigem ti reaksion ni Isaias idi nangngegna ti panangiwaragawag dagiti serafin iti kinasanto ni Jehova. “Kinunak: ‘Asiak pay! Ta arigko ti napagulimek, agsipud ta maysaak a lalaki a narugit dagiti bibigna, ken agnanaedak iti tengnga ti maysa nga ili a narugit dagiti bibigna; ta dagiti matak nakitada ti mismo nga Ari, ni Jehova ti buybuyot!’” (Isaias 6:5) Wen, ti mangnibinibi a kinasanto ni Jehova impalagipna ti kinamanagbasol ken kinaimperpekto ni Isaias. Idi damo, nalpay ti rikna dayta a matalek a tao. Ngem saan a binaybay-an ni Jehova iti dayta a kasasaad.

18 Adda serafin a dagus a nangliwliwa iti propeta. Kasano? Timmayab iti altar dayta a mannakabalin nga espiritu, nangala iti beggang sadiay, sana insagid ti beggang kadagiti bibig ni Isaias. Kasla ad-adda a naut-ot dayta imbes a mangpabang-ar. Ngem laglagipem a maysa daytoy a sirmata, a napnuan iti simboliko a kaipapanan. Kas matalek a Judio, pagaammo ni Isaias nga adda idi dagiti inaldaw a daton iti altar ti templo tapno  pangabbong kadagiti basol. Ket siaayat nga impalagip ti serafin iti propeta a nupay pudno nga imperpekto, “a narugit dagiti bibigna,” kaskasdi a mabalinna ti maaddaan iti nadalus a takder iti imatang ti Dios. * Sidadaan ni Jehova a nangibilang a nasantuan iti imperpekto ken managbasol a tao—uray iti relatibo laeng a wagas.—Isaias 6:6, 7.

19. Nupay imperpektotayo, kasano a posible nga agbalintayo a nasantuan iti relatibo a wagas?

19 Kasta met laeng itatta. Amin dagidiay naidaton iti altar idiay Jerusalem inyanniniwanda laeng ti banag a dakdakkel—ti perpekto a daton nga impaay ni Jesu-Kristo idi 33 K.P. (Hebreo 9:11-14) Mapakawantayo no pudno a pagbabawyantay dagiti basoltayo, ilintegtay ti di umiso a danatayo, ken iparangarangtayo ti pammati iti dayta a daton. (1 Juan 2:2) Matagiragsaktay met ti nadalus a takder iti imatang ti Dios. Gapuna, palagipannatayo ni apostol Pedro: “Adda a naisurat: ‘Masapul a nasantuankayo, agsipud ta nasantuanak.’” (1 Pedro 1:16) Imutektekanyo ta saan a kinuna ni Jehova a masapul a kas koma  kenkuana ti kinasantotayo. Pulos a dina namnamaen ti imposible kadatayo. (Salmo 103:13, 14) Imbes ketdi, kuna ni Jehova nga agbalintayo a nasantuan agsipud ta isu ket nasantuan. “Kas annak a dungdungnguen,” ikagumaantayo a tuladen ti Dios iti inggat’ kabaelantayo kas imperpekto a tattao. (Efeso 5:1) Gapuna, ti panagbalin a nasantuan ket agtultuloy a proseso. Bayat a rumangrang-aytayo iti naespirituan, ikagumaantayo nga ‘an-anayen ti kinasanto’ iti tunggal aldaw.—2 Corinto 7:1.

20. (a) Apay a napateg a matarusantayo a makapagbalintay a nadalus iti imatang ti nasantuan a Diostayo? (b) Ania ti epektona ken Isaias idi naammuanna a naabbonganen dagiti basolna?

20 Ni Jehova kaay-ayona ti nalinteg ken nasin-aw. Kagurana ti basol. (Habakuk 1:13) Ngem dinatay kagura. No la ketdi ta tuladentayo ti panangmatmatna iti basol—a guraentayo ti dakes, ayatentayo ti naimbag—ken ikagumaantayo a suroten dagiti perpekto nga addang ni Jesus, pakawanen ni Jehova dagiti basoltayo. (Amos 5:15; 1 Pedro 2:21) No matarusantayo a makapagbalintay a nadalus iti imatang ti nasantuan a Diostayo, dakkel unay ti epektona. Laglagipem nga idi damo, ti kinasanto ni Jehova impalagipna ken Isaias ti mismo a kinarugitna. Inyikkisna: “Asiak pay!” Ngem idi natarusanna a naabbonganen dagiti basolna, nagbalbaliw ti panangmatmatna. Idi dinamag ni Jehova no siasino ti agboluntario a mangaramid iti maysa nga annongen, dagus a simmungbat ni Isaias, uray dina pay ammo no ania ti nairaman iti dayta. Impukkawna: “Adtoyak! Ibaonnak.”—Isaias 6:5-8.

21. Apay a makapagtalektayo a mapatanortayo ti galad a kinasanto?

21 Naparsuatayo a kaladladawan ti nasantuan a Dios, ket naikkantayo kadagiti nasayaat a moral a galad ken abilidad a mangtarus kadagiti naespirituan a banag. (Genesis 1:26) Addaantayo amin iti potensial nga agbalin a nasantuan. Bayat nga itultuloytayo a patanoren ti kinasanto, maragsakan a tumulong ni Jehova. Ad-addanto a mayadanitayo iti nasantuan a Diostayo. Maysa pay, bayat nga usigentayo dagiti galad ni Jehova kadagiti sumaganad a kapitulo, makitatayto nga adu dagiti nabileg a rason no apay nga umadanitayo kenkuana!

^ par. 18 Maikanatad ti sasao a “narugit dagiti bibigna,” tangay dagiti bibig ti masansan a piguratibo a maus-usar iti Biblia a mangirepresentar iti panagsao wenno lenguahe. Iti amin nga imperpekto a tattao, adu kadagiti basoltayo ti maigapu iti panagsasaotayo.—Proverbio 10:19; Santiago 3:2, 6.