Mapan iti linaonna

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

Ti Biblia—Ania ti Mensahena?

 SEKSION 13

Dagiti Naimbag nga Ari ken Dakes nga Ari

Dagiti Naimbag nga Ari ken Dakes nga Ari

Nabingay ti Israel. Bayat ti panaglabas ti tiempo, adu nga ari ti nangituray kadagiti Israelita, ket saan a matalek ti kaaduan kadakuada. Dinadael dagiti taga-Babilonia ti Jerusalem

KAS impadto ni Jehova, nabingay ti Israel kalpasan a tinallikudan ni Solomon ti pudno a panagdayaw. Simmukat kenkuana ti naulpit nga anakna a ni Rehoboam. Kas resulta, immalsa ti sangapulo a tribu ti Israel ket binuangayda ti makin-amianan a pagarian ti Israel. Dua a tribu ti nagtalinaed a nasungdo iti naarian a kaputotan ni David iti Jerusalem, ket binuangayda ti makin-abagatan a pagarian ti Juda.

Agpadpada a nariribuk ti pakasaritaan dagita a pagarian, a kangrunaanna a maigapu iti kinaawan pammati ken kinasukir dagiti ari. Nakarkaro ti rigat ti Israel ngem iti Juda, ta intandudo dagiti arina ti palso a panagdayaw sipud idi rugina. Iti laksid dagiti nakaskasdaaw nga aramid dagiti propeta a kas kada Elias ken Eliseo—nga agpada a nangpagungar kadagiti natay—intultuloy ti Israel ti dakes nga aramidna. Idi agangay, impalubos ti Dios a dadaelen ti Asiria ti makin-amianan a pagarian.

Nagpaut ti Juda iti nasurok la bassit a maysa a siglo no idilig iti Israel, ngem dinusa met ti Dios. Sumagmamano laeng nga ari ti Juda ti nangipangag kadagiti pakdaar dagiti mammadto ti Dios ken nangikagumaan a mangiturong iti nasion tapno agsubli ken Jehova. Ni Ari Josias, kas pagarigan, rinugianna nga inikkat ti palso a panagdayaw iti Juda ken tinarimaanna ti templo ni Jehova. Idi nasarakan ti orihinal a kopia ti Linteg ti Dios a naited ken Moises, kasta unay ti pannakatignay ni Josias isu a pinabilegna ti kampaniana a panagbalbaliw.

Ngem makapaladingit ta dagiti simmukat ken Ari Josias dida sinurot ti nasayaat nga ulidanna. Gapuna, pinalubosan ni Jehova ti nasion ti Babilonia a mangdadael iti Jerusalem ken iti templona. Dagiti nakalasat nakautiboda idiay Babilonia. Impakpakauna ti Dios nga agpaut iti 70 a tawen ti panangkautibo. Kabayatan dayta, nagtultuloy a langalang ti Juda—agingga idi napalubosan ti nasion nga agsubli iti Jerusalem, kas naikari.

Kaskasdi, awanen ti kaputotan ni David nga agari agingga iti panagturay ti naikari a Manangisalakan, ti naipadto a Mesias. Babaen kadagiti dakes nga aramid ti kaaduan nga ari a nagtugaw iti trono ni David idiay Jerusalem, impakitada a saan a kualipikado dagiti tattao nga agturay. Ti laeng Mesias ti pudpudno a kualipikado. Gapuna, kastoy ti kinuna ni Jehova iti maudi kadagiti ari a kaputotan ni David: “Uksotem ti korona. . . . Sigurado nga awanto ti agtagikua iti dayta agingga nga umay daydiay addaan iti legal a kalintegan, ket itedkonto dayta kenkuana.”—Ezequiel 21:26, 27.

—Naibasar iti 1 Ar-ari; 2 Ar-ari; 2 Cronicas kapitulo 10 agingga iti 36; Jeremias 25:8-11.