Mapan iti linaonna

Mapan iti listaan dagiti linaonna

 KAPITULO 13

Amin Kadi a Selebrasion ket Mangparagsak iti Dios?

Amin Kadi a Selebrasion ket Mangparagsak iti Dios?

“Itultuloyyo a siguraduen no ania ti makaay-ayo iti Apo.”​—EFESO 5:10.

1. Ania ti masapul nga aramidentayo tapno sigurado a maragsakan ni Jehova iti panagdaydayawtayo, ken apay?

KINUNA ni Jesus: “Dagiti pudno nga agdaydayaw dayawenda ti Ama maitunos iti espiritu ken kinapudno, ta sapsapulen ti Ama dagiti kasta nga agdaydayaw kenkuana.” (Juan 4:23; 6:44) Tunggal maysa kadatayo ket rumbeng nga ‘itultuloyna a siguraduen no ania ti makaay-ayo iti Apo.’ (Efeso 5:10) Saan a kanayon a nalaka dayta. Ikagkagumaannatayo nga allilawen ni Satanas tapno aramidentayo dagiti saan a makaparagsak ken Jehova.​—Apocalipsis 12:9.

2. Ilawlawagmo ti napasamak iti asideg ti Bantay Sinai.

2 Kasano nga ikagkagumaannatayo nga allilawen ni Satanas? Ti maysa a pamay-an ket ti panangtikawna kadatayo maipapan iti naimbag ken dakes. Kitaem ti napasamak iti nasion ti Israel idi nagkampoda iti asideg ti Bantay Sinai. Simmang-at ni Moises iti bantay, ket ur-urayen dagiti tattao nga agsubli iti kampo. Kamaudiananna, naumadan nga agur-uray isu a nagpaaramidda ken Aaron iti didiosenda. Inyaramidan ida ni Aaron iti balitok nga idolo a sinan-urbon a baka. Kalpasanna, nangangay dagiti tattao iti piesta. Nagsasalada iti aglawlaw ti sinan-urbon a baka ken nagruknoyda iti dayta. Patienda nga iti panagruknoyda iti sinan-urbon a  baka, ni Jehova ti aktual a daydayawenda. Ngem saan nga umiso dayta gapu laeng ta imbilang dagiti tattao daytoy kas “piesta para ken Jehova.” Imbilang dayta ni Jehova kas idolatria, ket adu kadakuada ti natay. (Exodo 32:1-6, 10, 28) Ania ti masursurotayo? Dika agpaallilaw. ‘Dimo sagiden ti aniaman a narugit,’ ken agpaisuroka ken Jehova no ania ti naimbag ken dakes.​—Isaias 52:11; Ezekiel 44:23; Galacia 5:9.

3, 4. Apay a nasayaat nga ammuen dagiti nagtaudan ti adu a nalatak a selebrasion?

3 Idi adda ni Jesus ditoy daga, sinanayna dagiti apostolna nga agbalin nga ulidan iti nadalus a panagdaydayaw. Kalpasan ti ipapatayna, intultuloy dagiti apostol nga isuro dagiti prinsipio ni Jehova kadagiti baro nga adalan. Ngem kalpasan a natay dagiti apostol, inrugi dagiti ulbod a mannursuro nga iserrek iti kongregasion dagiti di umiso a kapanunotan agraman dagiti kaugalian ken selebrasion dagiti pagano. Sinukatanda pay ketdi ti nagan ti dadduma a selebrasion dagiti pagano tapno kasla selebrasion dayta dagiti Kristiano. (2 Tesalonica 2:7, 10; 2 Juan 6, 7) Adu kadagita a selebrasion ti nalatak pay laeng ita, ken itamtampokda pay laeng dagiti ulbod a pammati ken uray ti demonismo. *​—Apocalipsis 18:2-4, 23.

4 Dagiti selebrasion ken piesta ket napateg a paset ti biag dagiti tattao ita iti intero a lubong. Ngem bayat nga itultuloymo nga ammuen ti panangmatmat ni Jehova iti bambanag, mabalin a maamirismo a masapul a balbaliwam ti kapanunotam maipapan iti dadduma a  selebrasion. Mabalin a saan a nalaka dayta ngem masiguradom a tulongannaka ni Jehova. Adalentayo dagiti nagtaudan ti dadduma a nalatak a selebrasion tapno maawatantayo ti panangmatmat ni Jehova kadagita.

ANIA TI NAGTAUDAN TI KRISMAS?

5. Ania ti ebidensia a saan a nayanak ni Jesus iti Disiembre 25?

5 Adu a lugar iti intero a lubong ti mangselselebrar iti Krismas iti Disiembre 25, ta ipagarup ti kaaduan a dayta ti petsa ti pannakayanak ni Jesus. Saan nga ibaga ti Biblia no ania nga aldaw wenno uray pay ti bulan ti pannakayanak ni Jesus, ngem adda ibagana no ania a paset ti tawen. Insurat ni Lucas nga idi nayanak ni Jesus idiay Betlehem, “adda dagiti agpaspastor nga um-umyan iti away,” nga agay-aywan iti arbanda. (Lucas 2:8-11) Iti bulan ti Disiembre, nalamiis, matutudo, ken agyelyelo iti Betlehem, isu nga awan dagiti pastor iti ruar a mangbantay kadagiti arbanda iti rabii. Ania ti maawatantayo iti daytoy? Nayanak ni Jesus iti tiempo a saan a nalamiis, saan nga iti Disiembre. Sigun iti ebidensia manipud iti Biblia ken iti historia, posible a nayanak ni Jesus bayat dagiti bulan a pagaammotayo itan a Septiembre ken Oktubre.

6, 7. (a) Kasano a nangrugi ti adu kadagiti nalatak a kaugalian bayat ti Krismas? (b) Ania koma ti rasontayo nga agregalo?

6 Kasano ngarud a nangrugi ti Krismas? Nagtaud dayta kadagiti piesta dagiti pagano, kas iti ang-angayen dagiti Romano a piesta ni Saturnalia, a selebrasion para ken Saturno a dios ti agrikultura. Kuna ti The Encyclopedia Americana: “Adu a nakaugalian a ragragsak iti Krismas ti natulad iti Saturnalia, maysa a piesta dagiti Romano a maramrambakan iti tengnga ti Disiembre. Kas pagarigan, daytoy a rambak ti namunganayan ti nalabor a piesta, panagririnnegalo, ken panangsindi kadagiti  kandela.” Maselselebraran met iti Disiembre 25 ti kasangay ti dios-init a ni Mitra iti Persia.

7 Nupay kasta, kaaduan ita a mangselselebrar iti Krismas saanda a pampanunoten a nagtaud dayta kadagiti pagano. Segseggaanda laeng ti Krismas kas tiempo ti panagkakadua ti pamilia, pannangan iti naimas, ken panagririnnegalo. Siempre, ay-ayatentayo dagiti kapamilia ken gagayyemtayo, ken kayat ni Jehova nga agririnnanud dagiti agserserbi kenkuana. Ibaga kadatayo ti 2 Corinto 9:7 nga “ay-ayaten ti Dios ti naragsak a mangted.”  Saan a kayat ni Jehova a kadagiti laeng espesial nga okasion nga agregalotayo. Mangmangted ti ili ni Jehova kadagiti regalo ken agkakaduada kas pamilia ken aggagayyem iti aniaman a tiempo iti tawen, a saanda a mangnamnama iti aniaman a subad. Mangtedda gapu ta ay-ayatenda ti padada a tao.​—Lucas 14:12-14.

No ammotayo dagiti nagtaudan dagiti selebrasion, ammotayo no ania dagiti liklikantayo

8. Kayyanak kadi a maladaga ni Jesus idi rinegaluan dagiti astrologo? Ilawlawagmo.

8 Tapno adda pakaibatayan ti panagririnnegalo bayat ti Krismas, ibaga ti adu a tattao a nangted ti tallo a masirib a lallaki kadagiti regalo iti kayyanak a maladaga a ni Jesus idi adda iti kulongan ti animal. Agpayso nga adda dagiti lallaki a bimmisita ken Jesus ken nangted kadagiti regalo. Idi tiempo ti Biblia, kaugalian a maikkan iti regalo ti maysa a napateg a tao. (1 Ar-ari 10:1, 2, 10, 13) Ngem ammom kadi nga ibaga ti Biblia a dagita a lallaki ket astrologo, a mangan-annurot iti mahika ken saanda nga agdaydayaw ken Jehova? Maysa pay, bimmisitada ngem saan nga idi kayyanak a maladaga ni Jesus nga adda iti kulongan ti animal. Binisitada idi isu ket maysan nga “ubing” nga adda iti maysa a balay.​—Mateo 2:1, 2, 11.

ANIA TI KUNA TI BIBLIA MAIPAPAN KADAGITI BIRTHDAY?

9. Ania dagiti selebrasion ti birthday a nadakamat iti Biblia?

9 Naragsak ti aldaw ti pannakayanak ti maysa a maladaga. (Salmo 127:3) Ngem dina kayat a sawen a masapul a selebrarantayo dagiti birthday. Panunotem daytoy: Dua la a selebrasion ti birthday ti nadakamat iti Biblia​—ti birthday ti Faraon ti Egipto ken ti birthday ni Ari Herodes Antipas. (Basaen ti Genesis 40:20-22; Marcos 6:21-29.) Saan nga agserserbi ken Jehova dagita nga agtuturay. Kinapudnona, awan a pulos ti mabasatayo iti Biblia a  ti maysa nga agdaydayaw ken Jehova ket nagselebrar iti birthday.

10. Ania ti pangibilangan dagiti nagkauna a Kristiano iti panangselebrar iti birthday?

10 Kuna ti The World Book Encyclopedia nga imbilang dagiti nagkauna a Kristiano a “ti panangselebrar iti aldaw ti pannakayanak ti asinoman ket maysa a kostumbre dagiti pagano.” Dagiti di umiso a patpatien ti nakaibasaran dagita a kostumbre. Kas pagarigan, patien dagiti nagkauna a Griego nga adda espiritu a mangsalsalaknib iti tunggal tao sipud idi nayanak. Patienda met a dayta nga espiritu ket konektado iti maysa a dios a nayanak iti petsa ti pannakayanak dayta a tao. Malaksid kadagita a patpatien dagiti pagano, dagiti birthday ket konektado met iti astrolohia ken horoscope.

11. Ania ti kayat ni Jehova maipapan iti panagbalintayo a naparabur?

11 Patien ti adu a tattao a ti birthday-da ket espesial nga aldaw tapno maiparikna kadakuada ti apresasion ken ayat. Ngem mabalin nga ipakitatayo ti ayat iti pamilia ken gagayyemtayo iti intero a makatawen, saan nga iti maysa la nga espesipiko nga aldaw. Kayat ni Jehova a kanayon nga agbalintayo a naimbag ken managparabur. (Basaen ti Aramid 20:35.) Kada aldaw, saan laeng nga iti aldaw ti pannakayanaktayo nga agyamantayo iti insagutna a biagtayo.​—Salmo 8:3, 4; 36:9.

Dagiti pudno a Kristiano ket mangmangted iti sabsabali gapu ta ay-ayatenda ida

12. Kasano a nasaysayaat ti aldaw ti ipapataytayo ngem iti aldaw ti pannakayanaktayo?

12 Kuna ti Eclesiastes 7:1: “Nasaysayaat ti naimbag a nagan ngem ti dekalidad a lana, ken nasaysayaat ti aldaw ti ipapatay ngem ti aldaw ti pannakayanak.” Kasano a nasaysayaat ti aldaw ti ipapataytayo ngem iti aldaw ti pannakayanaktayo? Idi nayanaktayo, awan pay ti  nasayaat wenno dakes a naaramidantayo. Ngem bayat nga usarentayo ti biagtayo nga agserbi ken Jehova ken agaramidtayo iti nasayaat iti sabsabali, mangar-aramidtayo iti “naimbag a nagan,” wenno reputasion, ket laglagipennatayo ni Jehova uray no mataytayo. (Job 14:14, 15) Saan a selselebraran ti ili ni Jehova ti mismo a birthday-da wenno ti birthday ni Jesus. Kinapudnona, ti laeng imbilin ni Jesus a selebrarantayo ket ti Memorial wenno ti Pananglaglagip iti ipapatayna.​—Lucas 22:17-20; Hebreo 1:3, 4.

 DAGITI NAGTAUDAN TI EASTER

13, 14. Ania ti nakaikonektaran ti panangselebrar iti Easter?

13 Patien ti adu a tattao a no selebraranda ti Easter, selselebraranda ti panagungar ni Jesus. Ngem kinaagpaysuanna, ti Easter ket konektado ken Eostre, ti daydayawen dagiti pagano nga Anglo-Saxon a diosa ti parbangon ken primavera (spring). Ilawlawag ti The Dictionary of Mythology a ni Eostre ket diosa met ti kinabunga. Dadduma a kostumbre iti Easter ket konektado iti dayta. Kas pagarigan, dagiti itlog “ket nalatak a simbolo ti baro a biag ken panagungar,” kuna ti Encyclopædia Britannica. Dagiti met koneho ket nabayagen a maus-usar a simbolo ti kinabunga iti panagdaydayaw dagiti pagano. Nalawag a ti Easter ket saan a konektado iti panagungar ni Jesus.

14 No makitkita ni Jehova nga ilaok dagiti tattao dagiti ulbod a narelihiosuan a kostumbre iti panagungar ti Anakna, maragsakan ngata? Siempre, saan. (2 Corinto 6:17, 18) Kinapudnona, saan a pulos nga imbaga ni Jehova a selebrarantayo ti panagungar ni Jesus.

ANIA TI HALLOWEEN?

15. Ania ti nagtaudan ti Halloween?

15 Ti Halloween, a maawagan met iti All Hallows’ Eve wenno ti bisperas ti Todos Los Santos (Piesta Dagiti Sasanto), ket konektado kadagiti mangkukulam, di katatauan, ken al-alia. Saan a kabbaro daytoy a selebrasion. Iti kabus a kaasitgan iti Nobiembre 1, sinelebraran dagiti nagkauna a Celts iti Britain ken Ireland ti piesta ti Samhain. Patienda a bayat dayta a piesta, dagiti espiritu dagiti natay ket agsubli ditoy daga. Mangiruar wenno mangyatang dagiti tattao iti taraon ken inumen tapno saan ida a dangran dagiti espiritu. No agisuot ita dagiti  ubbing iti kostium a pang-halloween ken mapanda iti binalaybalay a mangibaga iti “Trick or treat” (dumawatda iti kendi ket mamutbutengda no saan ida a maikkan), dida maamiris a tultuladenda daytoy a nagkauna a dinedemonio a kostumbre.

DAGITI KASAR A MANGPARAGSAK ITI DIOS

16, 17. Ania ti rumbeng a panunotentayo no mangar-aramidtayo iti plano para iti kasar?

16 Ti kasar ket naragsak nga okasion. Adu ken nadumaduma ti pannakaselebrar dagiti kasar iti intero a lubong. Gagangay a saan a pampanunoten dagiti tattao no nagtaudan dagiti kostumbre iti kasar, isu a mabalin a dida ammo a ti dadduma a kostumbre ket nagtaud iti narelihiosuan a patpatien dagiti pagano. Ngem ti Kristiano nga agnobio nga agplamplano nga agkasar siguraduenda a mangparagsak ken Jehova ti kasarda. No ammuenda dagiti nagtaudan dagiti kostumbre iti kasar, makaaramidda kadagiti nasayaat a desision.​—Marcos 10:6-9.

17 Dadduma a kostumbre iti kasar ket ‘mangpasuerte’ kano iti kakaskasar. (Isaias 65:11) Kas pagarigan, iti dadduma a lugar, mangiwaris dagiti tattao iti bagas wenno aniaman a kas iti dayta iti agkasar. Patienda a mangyeg dayta iti kinaragsak, napaut a biag, ken annak para iti agassawa, ken salaknibanna ida iti dakes. Ngem saan a pulos nga annuroten dagiti Kristiano ti aniaman a kostumbre a konektado iti ulbod a relihion.​—Basaen ti 2 Corinto 6:14-18.

18. Ania ti dadduma pay a prinsipio ti Biblia nga agaplikar kadagiti kasar?

18 Kayat ti Kristiano nga agnobio a ti kasarda ket naragsak ken nadayaw nga okasion ken mangparagsak iti amin a makikasar. Dagiti bisita iti kasar dagiti Kristiano  ket saan nga agbitla a mangted iti mensahe a makapasakit, mangiparipirip maipapan iti seks, wenno mangpabain iti kakaskasar wenno sabsabali. (Proverbio 26:18, 19; Lucas 6:31; 10:27) Ti kasar dagiti Kristiano ket saan a ‘mangiparammag iti sanikua a pagbiag ti maysa.’ (1 Juan 2:16) No iplamplanoyo ti kasaryo, siguraduenyo a no lagipenyonto dayta, naragsakkayonto.​—Kitaen ti Endnote 28.

DAGITI NAGTAUDAN TI PANAG-TOAST

19, 20. Ania dagiti nagtaudan ti panag-toast?

19 Ti panag-toast ket gagangay a maar-aramid kadagiti kasar ken dadduma pay nga okasion. Kabayatan dayta, adda tao a mangkiddaw a nasayaatto koma ti kasasaadda bayat nga ingato ti dadduma dagiti basoda. Ania ti rumbeng a panangmatmat dagiti Kristiano maipapan iti panag-toast?

20 Kuna ti International Handbook on Alcohol and Culture a ti panag-toast ket nalabit nagtaud iti kostumbre dagiti nagkauna a pagano “a panangidaton iti sagrado a likido kadagiti diosda.” Naaramid dayta kas “kasukat ti maysa a kiddaw, kararag a magupgop iti sasao nga ‘umatiddog koma ti biagmo!’ wenno ‘kanayon koma a nasalun-atka!’” Idi un-unana, kaugalian dagiti tattao nga ingato dagiti kopada tapno kiddawenda ti pamendision dagiti didiosenda. Ngem saan a kasta ti pamay-an ni Jehova a mangipaay kadagiti bendision.​—Juan 14:6; 16:23.

“DAKAYO A MANGAY-AYAT KEN JEHOVA, GURAENYO TI DAKES”

21. Ania ti dadduma a klase ti selebrasion a masapul a liklikan dagiti Kristiano?

21 No pampanunotem ti makiraman wenno saan iti aniaman a selebrasion, panunotem dagiti kababalin ken  ugali nga itamtampokna. Kas pagarigan, iti dadduma a selebrasion ken karnabal, adda dagiti mabuya a salsala a mangriing iti seksual a rikna, sobra ti panagiinum, ken adda pay ketdi dagiti immoral a maaramid. Mabalin nga iparegta dagita a selebrasion ti estilo ti panagbiag dagiti bakla ken tomboy wenno ti nasionalismo. No makiramantayo kadagita a klase ti selebrasion, talaga kadi a gurguraentayo dagiti kagura ni Jehova?​—Salmo 1:1, 2; 97:10; 119:37.

22. Ania ti makatulong iti maysa a Kristiano nga agdesision no makiraman wenno saan iti maysa a selebrasion?

22 Masapul a saan a pulos a makiraman dagiti Kristiano iti aniaman a selebrasion a mangibabain iti Dios. Insurat ni apostol Pablo: “Mangmangan wenno umin-inum wenno aniaman ti ar-aramidenyo, aramidenyo ti amin a banag a pakaidayawan ti Dios.” (1 Corinto 10:31; kitaen ti Endnote 29.) Siempre, saan nga amin a selebrasion ket konektado iti immoralidad, ulbod a relihion, wenno nasionalismo. No awan dagiti prinsipio ti Biblia a masalungasing iti maysa a selebrasion, masapul a datayo a mismo ti agdesision no makiramantayo wenno saan. Kayattayo met nga ikabilangan no kasano a maapektaran ti sabsabali gapu iti desisiontayo.

IDAYDAYAWYO NI JEHOVA ITI SAO KEN ARAMID

23, 24. Kasanotayo nga ilawlawag kadagiti saan a Saksi a kapamiliatayo ti desisiontayo maipapan iti maysa a selebrasion?

23 Nalabit insardengmon ti makipaset kadagiti selebrasion a mangibabain ken Jehova. Ngem mabalin a panunoten ti dadduma a saan a Saksi ni Jehova a kapamiliam a kaipapanan dayta a dimo kayat idan wenno dimo kayaten ti makikadua kadakuada. Mabalin nga ibilangda a dagiti laeng selebrasion ti tiempo a makapagkakaduakayo  nga agkakapamilia. Ania ngarud ti aramidem? Adu ti pamay-an a maipanamnamam nga ay-ayatem latta ida ken napategda kenka. (Proverbio 11:25; Eclesiastes 3:12, 13) Nalabit awisem ida a makikadua kenka iti dadduma nga okasion.

24 No kayat a maammuan dagiti kabagiam no apay nga adda dagiti saanmon a selselebraran, mabalin nga agkitaka iti impormasion kadagiti publikasiontayo ken iti jw.org/ilo a makatulong kenka a mangilawlawag kadagiti rasonmo. Saanmo nga iparikna kadakuada a kayatmo a mangabak ti argumentom wenno dimo piliten ida a mamati iti patpatiem. Ipaawatmo iti pamiliam nga adu ti inkabilangam sakbay a nagdesisionka. Agtalinaedka a kalmado, ken ‘kanayon koma a makaay-ayo ti sasaom, ken natemplaan iti asin.’​—Colosas 4:6.

25, 26. Kasano a matulongan dagiti nagannak ti annakda a mangipateg kadagiti pagalagadan ni Jehova?

25 Napateg a nalawag a maawatantayo amin dagiti rason nga adda dagiti selebrasion a ditay pakipaspasetan. (Hebreo 5:14) Ti panggeptayo ket paragsaken ni Jehova. No datayo ket nagannak, masapul nga iwayaantayo a tulongan dagiti annaktayo a mangtarus ken mangipateg kadagiti prinsipio ti Biblia. No napaypayso kadakuada ni Jehova, kayatdanto met a paragsaken isuna.​—Isaias 48:17, 18; 1 Pedro 3:15.

26 Maragsakan ni Jehova a makakita nga ikagkagumaantayo ti agdaydayaw kenkuana iti nadalus ken mapagtalkan a pamay-an. (Juan 4:23) Ngem ipagarup ti adu a tattao a saan a talaga a makapagbalin ti maysa a mapagtalkan iti daytoy di mapagtalkan a lubong. Agpayso kadi dayta? Adalentayo dayta iti sumaganad a kapitulo.

^ par. 3 Adda dagiti mabirokam nga impormasion maipapan kadagiti espesipiko a selebrasion iti Watch Tower Publications Index, iti Giya iti Panagsukimat Para Kadagiti Saksi ni Jehova, ken iti jw.org/ilo.