Mapan iti linaonna

Mapan iti segundario a pagpilian

Mapan iti listaan dagiti linaonna

Dagiti Saksi ni Jehova

Iloko

Agtalinaedka iti Ayat ti Dios

 KAPITULO 9

Adaywam ti Pannakiabig

Adaywam ti Pannakiabig

“Papatayenyo, ngarud, dagiti kameng ti bagiyo nga adda iti rabaw ti daga no maipapan iti pannakiabig, kinarugit, panaggartem iti sekso, makapasakit a tarigagay, ken kinaagum, a dayta ket idolatria.”—COLOSAS 3:5.

1, 2. Kasano nga impamuspusan ni Balaam nga isagmak ti ili ti Dios?

NAPAN ti mangngalap iti kaay-ayona a pagbanniitan. Adda maysa a kita ti lames a kayatna a tiliwen. Inappananna ti banniit sana inwayat. Madamdama pay, agbilloken ti banniit. Makaisem ta ammona nga umiso ti impakatna nga appan.

2 Idi tawen 1473 K.K.P., adda appan a napanunot nga ipakat ti maysa a lalaki nga agnagan Balaam. Ti ili ti Dios, a nagpakarso iti Tanap ti Moab iti beddeng ti Naikari a Daga, ti kayatna nga appanan. Imbilang ni Balaam ti bagina a mammadto ni Jehova, ngem iti kinapudnona, isu ket maysa a naagum a tao a natangdanan a mangilunod iti Israel. Ngem gapu iti ibaballaet ni Jehova, binendisionan ketdi ni Balaam ti Israel. Gapu ta kayatna a magun-od ti gunggonana, napanunotna a nalabit maipamuspusanna a ti Dios a mismo ti mangilunod iti ilina no laeng koma masulisogda nga agaramid iti nadagsen a basol. Tapno maibanagna dayta, impakat ni Balaam ti appanna—dagiti makagargari nga agkabannuag a babbai ti Moab.—Numeros 22:1-7; 31:15, 16; Apocalipsis 2:14.

3. Kasano kaballigi ti pamuspusan ni Balaam?

3 Nagkurri kadi dayta nga appan? Wen. Rinibu a lallaki iti Israel ti kimmagat iti appan. Naaddaanda iti “imoral a relasion iti annak a babbai ti Moab.” Nagdaydayawda pay iti didiosen ti Moab, agraman iti makarimon a Baal ti Peor, a dios ti  kinabunga, wenno sekso. Nagbanaganna, 24,000 nga Israelita ti napapatay iti mismo a beddeng ti Naikari a Daga. Anian a nagsaem ti nagtungpalanda!—Numeros 25:1-9.

4. Apay a natnag iti imoralidad ti rinibu nga Israelita?

4 Ania ti nangituggod iti dayta a didigra? Nagbalin a dakes ti puso ti adu kadagiti Israelita gapu iti iyaadayoda ken Jehova, ti mismo a Dios a nangaon kadakuada idiay Egipto, nangtaraon kadakuada idiay let-ang, ken sitatalged a nangiturong kadakuada iti naikari a daga. (Hebreo 3:12) Mainaig iti dayta a pasamak, insurat ni apostol Pablo: “Ditay met iyugali ti pannakiabig, a kas iti sumagmamano kadakuada a nakiabig, tapno laeng mapasag, duapulo ket tallo a ribu kadakuada iti maysa nga aldaw.” *1 Corinto 10: 8.

5, 6. Apay a napateg kadatayo ita ti salaysay maipapan iti basol ti Israel idiay Tanap ti Moab?

5 Adu a napateg a leksion iti salaysay a nailanad iti Numeros ti masursuro dagiti adipen ti Dios ita, a sitatakder iti beddeng ti nasaysayaat nga amang a Naikari a Daga. (1 Corinto 10:11) Kas pagarigan, ti panaggartem ti lubong iti sekso ket umasping kadagiti nagkauna a Moabita, isuna laeng ta nasaksaknap  ita. Kanayonanna, tinawen a rinibu a Kristiano ti maipalpalab-og iti imoralidad—ti isu met laeng nga appan a nakaawisan dagiti Israelita. (2 Corinto 2:11) Kas ken Zimri, a nagdursok a nangisangpet iti Midianita iti pakarso ti Israel sana inserrek iti mismo a toldana, adda dagiti makitimtimpuyog kadagiti adipen ti Dios ita a dakes ti impluensiada iti uneg ti kongregasion.—Numeros 25:6, 14; Judas 4.

6 Maamirismo kadi nga addaka iti kasasaad a kas iti daydi napasamak iti Tanap ti Moab? Masirsirmatam kadin ti gunggonam, ti baro a lubong a nabayagen nga ur-urayem? No kasta, ikagumaam ngarud ti agtalinaed iti ayat ti Dios babaen ti panangipangagmo iti daytoy a bilin: “Adaywanyo ti pannakiabig.”—1 Corinto 6:18.

Tanap ti Moab

ANIA TI PANNAKIABIG?

7, 8. Ania ti “pannakiabig,” ken kasano nga agaplikar kadagiti mannakiabig ti pagsasao a no ania ti imula ti maysa a tao isunto met ti apitenna?

7 Kas naaramat iti Biblia, ti “pannakiabig” (Griego, por·neiʹa) tuktukoyenna ti amin a maiparit a seksual a relasion iti ruar ti Nainkasuratan a panagasawa. Iramanna ti pannakikamalala, prostitusion, ken panagnaig ti dua a saan nga agassawa, kasta met ti sekso babaen ti ngiwat ken kerret ken ti dinederrep a panangay-ayam ti maysa a tao iti mabagbagi ti saanna nga asawa. Iramanna met dagiti kasta nga aramid iti nagbaetan dagiti homoseksual ken uray ti pannakinaig iti animal. *

8 Nalawag ti kuna ti Biblia: Dagiti mannakiabig ket mailaksid iti kongregasion Kristiano ken saan a maikari nga agbiag iti agnanayon. (1 Corinto 6:9; Apocalipsis 22:15) Maysa pay, dangdangranda laeng ti bagida uray pay itan. Saan idan a talken dagiti dadduma, mapukaw ti panagraemda iti bagida, madadael ti relasionda iti asawada, matutuok ti konsiensiada, masikoganda, makaalada iti sakit, ken baka matayda pay. (Galacia  6:7, 8) Anian a kinamaag ti agaramid iti banag a nagsaem ti pagtungpalanna! Nakalkaldaang ta saan a pampanunoten dayta ti adu no aramidenda ti umuna a di umiso nga addang—a masansan nga adda pakainaiganna iti pornograpia.

PORNOGRAPIA—UMUNA NGA ADDANG

9. Agpayso kadi nga awan ti pagdaksan ti pornograpia, kas kuna ti dadduma? Ilawlawagmo.

9 Iti adu a pagilian, gagangayen ti pornograpia kadagiti pagiwarnak, kanta, ken iti telebision, ken agraraira dayta iti Internet. * Agpayso kadi nga awan ti pagdaksan dayta, kas kuna ti dadduma? Saan! Dagidiay agbuybuya iti pornograpia masansan a mayugalida ti masturbasion ken makapatanorda iti “nakababain a panaggartem iti sekso,” a nalabit agtungpal iti pannakaadikto iti sekso, dinederrep a tarigagay, nakaro a riri iti nagbaetan ti agassawa, ken panagsina pay ketdi. * (Roma 1:24-27; Efeso 4:19) Kuna ti maysa a managsirarak a ti pannakaadikto iti sekso ket mayarig iti kanser a “dumakkel a dumakkel ken agramramaram, manmano nga agpukaw, ken nagrigat nga agasan ken umimbag.”

Nainsiriban ti panagusar iti Internet iti laeng paset ti pagtaengan a nawaya a makita

10. Kasanotay a mayaplikar ti prinsipio a masarakan iti Santiago 1:14, 15? (Kitaem met ti kahon a “ No Kasano a Naaddaanak iti Bileg nga Agbalin a Nadalus iti Moral.”)

10 Usigem ti Santiago 1:14, 15, a pakabasaantayo kadagitoy a sasao: “Tunggal maysa masuot babaen ti pananggargari ken panangsulbog ti bukodna a derrep. Kalpasanna ti derrep, inton nayinawen, mangipasngay iti basol; kalpasanna, ti basol, inton naibanagen, mangpatanor iti ipapatay.” No ngarud sumrek iti panunotmo ti dakes a tarigagay, iwaksim a dagus! Kas pagarigan, no di inggagara a makakitaka kadagiti erotiko a ladawan, ibaw-ingmo a dagus ti panagkitam, wenno patayem ti kompiuter, wenno baliwam ti estasion ti telebision. Aramidem  ti amin tapno saannaka a maiturayan ti imoral a tarigagay!—Mateo 5:29, 30.

11. Iti panangparmektayo kadagiti dakes a tarigagay, kasanotay a maipakita ti panagtalektayo ken Jehova?

11 Adda naimbag a rason a kastoy ti balakad Daydiay ad-adda a makaam-ammo kadatayo: “Papatayenyo, ngarud, dagiti kameng ti bagiyo nga adda iti rabaw ti daga no maipapan iti pannakiabig, kinarugit, panaggartem iti sekso, makapasakit a tarigagay, ken kinaagum, a dayta ket idolatria.” (Colosas 3:5) Pudno, mabalin a narigat nga aramiden dayta. Ngem laglagipem nga addaantayo iti naayat ken naanus a nailangitan nga Ama a pagpatulongantayo. (Salmo 68:19) No kasta, umadanika a dagus kenkuana no sumrek iti panunotmo ti dakes a tarigagay. Agkararagka a dumawat iti “pannakabalin a nalablabes  ngem ti gagangay,” ken pilitem ti isipmo a mangpanunot kadagiti sabali a banag.—2 Corinto 4:7; 1 Corinto 9:27; kitaem ti kahon a “ Kasanok a Maisardeng ti Dakes nga Aramid?

12. Ania ti ‘pusotayo,’ ken apay a masapul a saluadantay dayta?

12 Insurat ti masirib a tao a ni Solomon: “Ad-adda ngem iti isuamin a sabali pay a maaluadan, saluadam ta pusom, ta aggubuay iti dayta dagiti ubbog ti biag.” (Proverbio 4:23) Ti ‘pusotayo’ ket isu ti makin-uneg a kinataotayo, no aniatayo a talaga iti imatang ti Dios. Maysa pay, ti panangtingiting ti Dios iti ‘pusotayo’—saan a ti panagkita kadatayo dagiti sabsabali—ti mangikeddeng no maikaritayo wenno saan nga agbiag iti agnanayon. Kasta laeng ti kasimplena, ngem serioso dayta. Ni matalek a Job nakitulag kadagiti matana a pulos a dina matmatan a sidederrep ti maysa a babai. (Job 31:1) Anian a nagsayaat nga ulidan para kadatayo! Kasta met laeng ti panagpampanunot ti maysa a salmista idi inkararagna: “Iliklikmo dagiti matak manipud panangkita iti awan pategna.”—Salmo 119:37.

TI NAGBIDDUTAN NI DINA

13. Siasino ni Dina, ken apay a di nainsiriban ti panangpilina kadagiti gagayyemna?

13 Kas naadaltayo iti Kapitulo 3, mabalin a napigsa ti impluensia kadatayo dagiti gagayyemtayo agpaay man iti pagimbagan wenno pagdaksantayo. (Proverbio 13:20; 1 Corinto 15: 33) Usigem ti napasamak ken Dina, ti balasang ti patriarka a ni Jacob. (Genesis 34:1) Nupay nasayaat ti pannakapadakkelna, di nainsiriban a nakigayyem ni Dina kadagiti babbai ti Canaan. Kas kadagiti Moabita, nagdindinamag nga imoral dagiti Canaanita. (Levitico 18:6-25) Iti imatang dagiti lallaki ti Canaan, a pakairamanan ni Siquem—“ti kadadayawan” iti sangakabbalayan ni amana—kasla nalaka laeng a magargari ni Dina.—Genesis 34:18, 19.

14. Kasano a nangituggod iti trahedia ti panangpili ni Dina kadagiti gagayyemna?

14 Mabalin nga awan iti panunot ni Dina ti makidenna idi  makitana ni Siquem. Ngem iti biang ni Siquem, inaramidna laeng ti nalabit imbilang ti kaaduan a Canaanita a normal no mariing ti seksual a tarigagayda. Uray no nagkedked ni Dina idi ginargari ni Siquem a makidenna, awan ti naaramidanna idi isu ket ‘kinaidda’ ken ‘pinilit’ ni Siquem. Agparang a “nagayat” ni Siquem ken Dina idi agangay, ngem saannan a maibabawi pay ti inaramidna ken Dina. (Genesis 34:1-4) Ket saan laeng a ni Dina ti nagsagaba gapu iti dayta. Dagiti gagayyemna ti nakaigapuan dagiti pasamak a nakaibabainan ken nakaum-umsian ti intero a pamiliana.—Genesis 34:7, 25-31; Galacia 6:7, 8.

15, 16. Kasanotay a magun-odan ti pudno a sirib? (Kitaem met ti kahon a “ Dagiti Teksto a Nasken nga Utoben.”)

15 Sa la nakasursuro ni Dina iti napateg a leksion kalpasan ti nasaem a kapadasanna. Iti biang dagidiay mangay-ayat ken natulnog kenni Jehova, saandan nga urayen nga adda dakes a mapasamak kadakuada sadanto agnakem. Gapu ta ipangpangagda ti Dios, ‘makipagpagnada kadagiti masirib a tattao.’  (Proverbio 13:20a) Iti kasta maawatanda ti “intero a turongen ti naimbag” ket maliklikanda dagiti parikut ken ti pannakaisagmak iti riribuk.—Proverbio 2:6-9; Salmo 1:1-3.

16 Ti nadiosan a sirib ket magun-odan dagiti amin nga agtarigagay ken agpaidalan iti dayta babaen ti kanayon a panagkararag ken regular a panagadal iti Sao ti Dios ken kadagiti publikasion nga ipapaay ti klase matalek nga adipen. (Mateo 24:45;  Santiago 1:5) Nasken met ti kinapakumbaba, a mayanninaw iti madadaan a panangipangag iti Nainkasuratan a balakad. (2 Ar-ari 22:18, 19) Kas pagarigan, ibagatayon nga aklonen ti maysa a Kristiano a nagulib ken napeggad ti pusona. (Jeremias 17:9) Ngem no maipabigbig kenkuana a di umiso ti ar-aramidenna, sipapakumbaba ngata nga awatenna ti espesipiko, naayat a balakad ken tulong?

17. Mangdakamatka iti situasion a nalabit rumsua iti uneg ti pamilia, ken ilawlawagmo no kasano a makirinnason ti maysa nga ama iti balasangna.

17 Usigem daytoy a situasion. Saan a palubosan ti maysa nga ama ti balasangna a rummuar a kadua ti maysa nga agtutubo a Kristiano a lalaki a duduada laeng. Kuna ti balasang: “Tatang, awan kadi ti panagtalekyo kaniak? Awan ti dakes nga aramidenmi!” Mabalin nga ay-ayatenna ni Jehova ken nasayaat ti motibona, ngem ‘magmagna kadi iti [nadiosan a] kinasirib’? ‘Ad-adaywanna kadi ti pannakiabig’? Wenno simamaag nga ‘agtaltalek iti bukodna a puso’? (Proverbio 28:26) Nalabit adda dagiti mapanunotmo a dadduma pay a prinsipio a makatulong iti kasta nga ama ken iti balasangna a mangtingiting iti dayta a banag.—Kitaem ti Proverbio 22:3; Mateo 6:13; 26:41.

LINIKLIKAN NI JOSE TI PANNAKIABIG

18, 19. Ania a sulisog ti nakaipasanguan ni Jose, ken kasanona a sinaranget dayta?

18 Ni Jose a kabsat ni Dina iti ama ket maysa a nasayaat nga agtutubo a mangay-ayat iti Dios ken nangliklik iti pannakiabig. (Genesis 30:20-24) Ubing pay ni Jose idi nakitana a mismo dagiti nakas-ang a bunga ti biddut ti kabsatna. Awan duadua a ti pananglaglagip ni Jose iti napasaran ti kabsatna, ken kasta met ti tarigagayna nga agtalinaed iti ayat ti Dios, ti nangsalaknib kenkuana idiay Egipto idi isu ket “inaldaw-aldaw” a ginargari ti asawa ni apona. Ngem gapu ta maysa la nga adipen, dina mabalin ti basta agikkat iti trabahona ken pumanaw lattan! Nasken a nainsiriban ken situtured a sanguenna ti kasasaad. Inaramidna dayta babaen ti maulit-ulit  a panagkedkedna iti asawa ni Potifar agingga nga intarayanna idi kamaudiananna.—Genesis 39:7-12.

19 Utobem daytoy: No pinaggarteman ni Jose ti babai wenno dinardarepdepna ti makikaidda kenkuana, nasalimetmetanna ngata ti kinatarnawna? Nalabit saan. Saan a nagay-ayam iti panunot ni Jose ti kasta a kinadakes no di ket impategna ti relasionna ken Jehova, kas ipasimudaag ti sasaona iti asawa ni Potifar. Kinunana: ‘Ti apok saanna a pulos impaidam kaniak ti aniaman malaksid kenka, agsipud ta asawanaka. Gapuna kasano koma a maaramidko daytoy dakkel a kinadakes ket pudno nga agbasolak a maikaniwas iti Dios?’—Genesis 39:8, 9.

20. Mainaig ken Jose, kasano nga immaniobra ni Jehova dagiti bambanag?

20 Panunotem laengen no kasano karagsak ni Jehova a nakaimatang iti panangsalimetmet ni Jose iti kinatarnawna iti inaldaw nupay adayo iti pamiliana. (Proverbio 27:11) Idi agangay, immaniobra ni Jehova dagiti bambanag a nagresulta saan laeng nga iti pannakawayawaya ni Jose iti pagbaludan no di ket iti panagbalinna pay a primero ministro ken administrador ti taraon ti Egipto! (Genesis 41:39-49) Pudno unay ti kuna ti Salmo 97:10: “O dakayo a managayat ken Jehova, guraenyo ti dakes. Saluadanna dagiti kararua dagidiay nasungdona; iti ima dagidiay nadangkes ispalenna ida”!

21. Kasano nga impakita ti maysa nga agtutubo a kabsat idiay Africa ti kinaturedna a nangsaranget iti sulisog?

21 Kasta met ita, ipakpakita dagiti adu nga adipen ti Dios a ‘kagurada ti dakes, ket ay-ayatenda  ti naimbag.’ (Amos 5:15) Iti maysa a pagilian idiay Africa, malagip ti maysa nga agtutubo a kabsat a lalaki nga adda kaklasena a babai a situtured a nangidiaya a makikaidda kenkuana no la ket ta tulonganna kabayatan ti eksamenda iti matematika. “Pinagkedkedak a dagus ti diayana,” kuna ti kabsat. “Gapu ta sinalimetmetak ti kinatarnawko, nasaluadak ti dignidadko ken ti panagraemko iti bagik, a napatpateg nga amang ngem iti balitok ken pirak.” Pudno, mabalin a mangyeg ti basol iti ‘temporario a ragsak,’ ngem masansan a nakaro a saem ti itden dagiti kasta nga apagkanito a ragsak. (Hebreo 11:25) Maysa pay, awan ti kaimudingan dagita no idilig iti manayon a ragsak nga itden ti panagtulnog ken Jehova.—Proverbio 10:22.

AWATEM TI TULONG NGA AGGAPU ITI DIOS TI ASI

22, 23. (a) No makaaramid ti maysa a Kristiano iti nadagsen a basol, apay a dina kayat a sawen nga awanen ti namnama ti kasasaadna? (b) Ania a tulong ti magun-odan ti tao a nakabasol?

22 Gapu ta imperpektotayo, ikagkagumaantayo amin a parmeken dagiti nainlasagan a tarigagay ken aramiden ti umiso iti imatang ti Dios. (Roma 7:21-25) Ammo daytoy ni Jehova, ta ‘malagipna a tapoktayo.’ (Salmo 103:14) Ngem no dadduma, mabalin a makaaramid ti maysa a Kristiano iti nadagsen a basol. Kayatna kadi a sawen nga awanen ti namnama ti kasasaadna? Saan! Pudno a mabalin nga apitenna ti napait a bunga ti basolna, kas ken Ari David. Nupay kasta, kanayon a ‘sisasagana a pakawanen’ ti Dios dagidiay agbabawi ken ‘sipapanayag a mangipudno’ kadagiti basolda.—Salmo 86:5; Santiago 5:16; Proverbio 28:13.

23 Kanayonanna, siaayat nga impaayan ti Dios ti kongregasion Kristiano kadagiti “sagut a tattao”—dagiti nataengan a naespirituan a pastor a kualipikado ken sidadaan a tumulong. (Efeso 4:8, 12; Santiago 5:14, 15) Kalatda a tulongan ti nakabasol a mangisubli iti nasayaat a relasionna iti Dios ken ‘gumun-od iti puso’ tapno dinan uliten ti nagbasolanna.—Proverbio 15:32.

 ‘PANANGGUN-OD ITI PUSO’

24, 25. (a) Kasano nga impakita ti agtutubo a lalaki a nadeskribir iti Proverbio 7:6-23 nga isu ket “awanan puso”? (b) Kasanotayo a ‘makagun-od iti puso’?

24 Nadakamat iti Biblia ti maipapan kadagiti tattao nga “awanan puso” ken ti maipapan kadagidiay “gumunggun-od iti puso.” (Proverbio 7:7) Gapu ta saan pay a nataengan iti naespirituan ken nabiit pay nga agserserbi iti Dios, mabalin a kurang ti pannakaawat ti tao nga “awanan puso” ken saanna pay a matingiting a naimbag dagiti bambanag. Kas iti agtutubo a lalaki a nadeskribir iti Proverbio 7:6-23, mabalin a nalaka a matnag iti nadagsen a basol. Nupay kasta, daydiay “gumunggun-od iti puso” sipapasnek a sukimatenna ti makin-uneg a kinataona babaen ti regular ken nabuyogan iti kararag a panagadal iti Sao ti Dios. Iti baet ti kinaimperpektona, ikagumaanna nga itunos ti pampanunot, tarigagay, rikrikna, ken kalatna iti biag iti pagayatan ti Dios. Iti kasta, “ay-ayatenna ti bukodna a kararua,” wenno ar-aramidenna ti pagsayaatanna, ken “makasarak iti naimbag.”—Proverbio 19:8.

25 Isaludsodmo iti bagim: ‘Naan-anay kadi a kombinsidoak nga umiso dagiti pagalagadan ti Dios? Talaga kadi a patiek a pagimbagak ti panangsurot kadagita a pagalagadan?’ (Salmo 19:7-10; Isaias 48:17, 18) No adda uray sangkabassit a panagduaduam, ikagumaam a risuten dayta. Utobem a naimbag dagiti pagbanagan ti pananglabsing kadagiti linteg ti Dios. Maysa pay, ‘nanamem ken kitaem a ni Jehova naimbag’ babaen ti panagbiag a mayannurot iti kinapudno ken babaen ti panangpampanunot kadagiti banag a pudno, nalinteg, nadalus, makaay-ayo, ken nadayaw. (Salmo 34:8; Filipos 4:8, 9) Masiguradom a no ad-adda nga aramidem ti kasta, ad-adda met a rumayray ti panagayatmo iti Dios, ti panagayatmo kadagiti banag a makaay-ayo kenkuana, ken ti panangguram kadagiti banag a kagurana. Gagangay laeng a tao ni Jose. Ngem nabaelanna nga ‘adaywan ti pannakiabig’ gapu ta nagpasukog ken Jehova iti las-ud ti adu a tawen tapno maay-ayona ti Dios. Sapay koma ta kastaka met.—Isaias 64:8.

26. Ania a napateg a topiko ti sumaganad a mausig?

 26 Ti Namarsua inikkanna dagiti tattao kadagiti mabagbagi, saan a kas ay-ayam a pagraragsakan laeng, no di ket tapno maaddaanda iti annak ken mananam ti agassawa ti imnas ti ayan-ayatda. (Proverbio 5:18) Masalaysay kadagiti sumaganad a dua a kapitulo ti panangmatmat ti Dios iti panagasawa.

^ par. 4 Nalawag a ti bilang a nadakamat iti Numeros iramanna dagiti “pannakaulo dagiti umili” a pinapatay dagiti ukom, a nalabit agdagup iti 1,000 a lallaki, ken dagidiay pinapatay ni Jehova a mismo.—Numeros 25:4, 5.

^ par. 7 Maipanggep iti kaipapanan ti kinarugit ken nalulok a kababalin, kitaem ti “Salsaludsod Dagiti Agbasbasa” iti Hulio 15, 2006 a Pagwanawanan, nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.

^ par. 9 Ti sao a “pornograpia” a naaramat ditoy tuktukoyenna ti aniaman nga erotiko a material a nairanta a mangparasuk iti agbuybuya, agbasbasa, wenno dumdumngeg iti dayta. Ti pornograpia iramanna ti makagargari a ladawan wenno ti pannakaiparang dagiti nakarimrimon a panagdenna ti dua wenno ad-adu pay a tattao.

^ par. 9 Nasalaysay ti masturbasion iti artikulo iti Apendise a “Maisardengmo ti Masturbasion.”