Mapan iti linaonna

NADISENIO KADI?

Ti Abilidad ti Kudil ti Pilot Whale nga Agdalus a Bukbukodna

Dakkel a problema para kadagiti opereytor ti barko dagiti barnacle (kasla babassit a tirem) ken dadduma pay nga organismo iti danum a kumpet iti sirok dagiti barko. Maaw-awagan dayta iti biofouling. Gapu iti dayta, bumuntog dagiti barko ket makausarda iti ad-adu a gasolina ken masapul a saanda a mausar iti tunggal dua a tawen tapno maipadalus. Nakabirok dagiti sientista iti solusion iti nakaparsuaan.

Panunotem: Ipakita dagiti panagadal nga adda abilidad ti kudil ti atiddog ti pigarna a pilot whale (Globicephala melas) nga agdalus a bukbukodna. Nakalupkopan dayta iti babassit a siksik a maawagan iti nanoridge, a nagbabassit unay nga uray la saan a makakapet dagiti larvae ti barnacle. Ti nagbabaetan dagitoy a siksik ket addaan iti gel a mangatakar kadagiti lumot ken bakteria. Mangiruar ti balyena iti baro a gel tunggal agsukat iti kudil.

Plano dagiti sientista a tuladen ti sistema ti panagdalus a bukbukod ti balyena para iti sirok dagiti barko. Idi, maikabkabil dagiti pintura a manglapped iti panagkapet dagiti organismo. Ngem ti kakasta a pintura a kaaduan a maus-usar ket naipariten itay nabiit gapu ta makadadael ti epektona kadagiti parsua iti baybay. Ti solusion dagiti managsirarak (researcher) ket kalupkopan ti sirok dagiti barko iti metal nga iskrin nga addaan kadagiti lussok a mangiruar iti kemikal a natalged nga usaren. Pumuskol ti kemikal ken agbalin a napigket a gel no mabasa iti danum ti baybay, nga agbalin a kudil a mangkalupkop iti intero a sirok ti barko. Inton agangay, agikkat daytoy a kudil nga agarup 0.7 a milimetro [0.03 in.] ti kapuskolna, ket maipasurot ti aniaman nga organismo a mabalin a dimket iti dayta. Kalpasanna, adda manen mairuar a baro a gel a mangkalupkop iti sirok ti barko.

Bumuntog dagiti barko gapu kadagiti barnacle a narigat a maikkat

Ipakita dagiti panageksperimento iti laboratorio a mabalin a dakkel ti maitulong daytoy tapno maksayan ti panagkapet iti barko dagiti barnacle ken dadduma pay nga organismo. Gapu iti dayta, dakkel ti mainut dagiti kompania ti barko. Dakkel ngamin ti magastos iti pannakaisanglad dagiti barko tapno madalusan.

Panagkunam? Resulta kadi ti ebolusion ti abilidad ti kudil ti pilot whale nga agdalus a bukbukodna? Wenno adda nangdisenio iti dayta?