Ti Umuna a Samuel 17:1-58

  • Abaken ni David ni Goliat (1-58)

    • Kariten ni Goliat ti Israel (8-10)

    • Awaten ni David ti karit (32-37)

    • Lumaban ni David iti nagan ni Jehova (45-47)

17  Inummong dagiti Filisteo+ dagiti armadada* a makigubat. Naguummongda idiay Soco,+ a kukua ti Juda, ket nagkampoda iti nagbaetan ti Soco ken Azeka,+ idiay Efes-dammim.+  Naguummong da Saul ken dagiti soldado ti Israel ket nagkampoda iti Tanap* ti Elah.+ Nagsaganada a makigubat kadagiti Filisteo.  Adda dagiti Filisteo iti maysa a bantay ken adda met dagiti Israelita iti sabali a bantay, ket tanap ti nagbaetanda.  Idi kuan, rimmuar ti maysa a kampeon iti kampo dagiti Filisteo. Goliat+ ti naganna manipud iti Gat.+ Innem a kasiko ken sangadangan* ti katayagna.  Nakahelmet iti gambang ken nakasuot iti nagsasaip a kabal.* Ti kadagsen ti gambang a kabal+ ket 5,000 a siklo.*  Adda gambang a mangprotektar kadagiti gurongna ken nakabaklay iti gambang a pika.+  Ti kayo a putan ti pikana ket kas iti kadakkel ti pagpulipolan iti sinulid dagiti agab-abel,+ ken 600 a siklo* ti kadagsen ti landok a tadem ti pikana. Magmagna iti sangona ti paraawit iti kalasagna.  Nagtakder ni Goliat ket impukkawna iti ayan ti armada ti Israel:+ “Apay nga umaykayo makigubat? Siak ti kalaingan a mannakigubat a Filisteo. Dakayo nga ad-adipen ni Saul, mangpilikayo iti ibaonyo a lumaban kaniak.  No kabaelannak a labanan ken mapataynak, agbalinkaminto nga adipenyo. Ngem no siak ti mangabak ket mapatayko, dakayo ti agbalin nga ad-adipenmi.” 10  Intuloy ti Filisteo: “Karitek* ti armada ti Israel+ ita nga aldaw. Mangibaonkayo iti makiranget kaniak ket aglabankami!” 11  Idi nangngeg ni Saul ken ti intero nga Israel dagita nga imbaga ti Filisteo, napalalo ti buteng ken danagda. 12  Ni David ket anak ni Jesse a maysa nga Efrateo+ manipud Betlehem+ ti Juda. Walo ti annak+ ni Jesse+ ken lakayen idi agturay ni Saul. 13  Kumuykuyogen ken Saul iti paggugubatan ti tallo nga in-inauna nga annak ni Jesse.+ Ni Eliab+ ti inauna, ni Abinadab+ ti maikadua, ken ni Shammah+ ti maikatlo. 14  Ni David ti inaudi,+ ket kimmuyog ken Saul ti tallo nga in-inauna. 15  Bayat nga agserserbi ni David ken Saul, masansan nga agawid ni David tapno aywananna dagiti karnero+ ni tatangna idiay Betlehem. 16  Iti uneg ti 40 nga aldaw, binigat ken rinabii nga umasideg ti Filisteo ken agtakder iti sanguananda tapno mangkarit. 17  Naminsan, kinuna ni Jesse ken David nga anakna: “Pangngaasim ta alaem daytoy maysa nga efa* a kinirog a bukbukel ken dagitoy 10 a tinapay ket alistuam nga ipan kadagiti kakabsatmo idiay kampo. 18  Alaem pay dagitoy 10 a keso* ket itedmo iti panguluen ti rinibu a soldado. Ammuem met ti kasasaad dagiti kakabsatmo ken mangyawidka iti aniaman a pakakitaan a nasayaat ti situasionda.” 19  Kaduada idi ni Saul ken ti dadduma pay a soldado ti Israel iti Tanap* ti Elah+ a makigubgubat kadagiti Filisteo.+ 20  Kabigatanna, nasapa a bimmangon ni David ket impaaywanna iti sabali dagiti karnero, sa nagrubbuat ken napan iti nangibaonan ni Jesse. Idi nakadanon iti kampo, agpukpukkaw ti rumrummuar nga armada a dumarup a makigubat. 21  Nagpuesto dagiti soldado ti Israel a nakasango kadagiti Filisteo iti paggugubatan. 22  Dagus nga imbati ni David ti awitna iti parabantay kadagiti gargaret sa timmaray a napan iti paggugubatan. Idi nakadanon, dinamagna ti kasasaad dagiti kakabsatna.+ 23  Bayat a makisarsarita ni David kadakuada, rimmuar ti kampeon a ni Goliat,+ ti Filisteo manipud iti Gat. Naggapu iti ayan dagiti soldado a Filisteo ket inulitna manen dagiti dati nga ibagbagana,+ ket nangngeg ni David. 24  Idi nakita isuna ti amin a soldado ti Israel, nagtatarayda ta napalalo ti butengda.+ 25  Kinuna dagiti soldado ti Israel: “Makitkitayo kadi ti sumungsungad a lalaki? Umayna kariten* ti Israel.+ Asinoman a makapatay kenkuana, ikkanto ti ari iti dakkel a kinabaknang ken itednanto kenkuana ti balasangna.+ Saanto metten nga obligado ti pamilia ni amana a mangted iti aniaman kadagiti masapul nga ited dagiti Israelita iti ari.” 26  Sinaludsod ni David kadagiti lallaki a nakatakder iti asidegna: “Anianto ti gunggona ti makapatay iti dayta a Filisteo ken makaikkat iti pannakaibabain ti Israel? Ta asino dayta a di nakugit a Filisteo tapno karitenna* ti armada ti sibibiag a Dios?”+ 27  Inulit nga imbaga kenkuana dagiti tattao: “Kastoy ti gunggona ti makapatay kenkuana.” 28  Idi nangngeg ni Eliab+ nga inauna a kabsatna ti pannakisarita ni David kadagiti lallaki, inungtanna ket kinunana: “Apay nga addaka ditoy? Nangipaaywanam kadagiti sumagmamano a karnero idiay let-ang?+ Kaska la kalaingan. Adda la ketdi dakes a panggepmo. Kayatmo laeng a mabuya ti gubat.” 29  Insungbat ni David: “Ania aya ti inaramidko? Agsalsaludsodak met laeng!” 30  Pinanawan ni David ti kabsatna ket insaludsodna manen dayta iti sabali pay a tao.+ Kasta met laeng ti insungbatda kenkuana.+ 31  Adda dagiti nakangngeg iti imbaga ni David ket impadamagda dayta ken Saul isu a pinaayabanna. 32  Kinuna ni David ken Saul: “Ditay koma kabuteng dayta a Filisteo. Siak nga adipenmo ti sumango a makilaban kenkuana.”+ 33  Ngem kinuna ni Saul ken David: “Saanmo a kabaelan a labanan dayta a Filisteo, ta ubingka pay,+ idinto ta soldadon* sipud pay kinaubingna.” 34  Kinuna ni David ken Saul: “Daytoy adipenmo ti mangipaspastor iti arban ni amana, ket adda idi immay a leon+ a nangitaray iti karnero manipud iti pangen. Kasta met laeng ti inaramid ti maysa nga oso. 35  Kinamat ken kinabilko ida tapno masalbarko dagiti karnero iti ngiwatda. Idi darupendak, ginammatak ti barbasda* ket kinabilko ida agingga a natayda. 36  Agpada a pinatay ti adipenmo ti leon ken ti oso. Kasta met ti aramidek iti daytoy di nakugit a Filisteo, ta kinaritna* ti armada ti sibibiag a Dios.”+ 37  Kinuna pay ni David: “Ni Jehova ti nangisalakan kaniak iti kuko ti leon ken oso ket isalakannakto met iti ima daytoy a Filisteo.”+ Isu a kinuna ni Saul ken David: “Inka ngaruden, ket sapay koma ta adda kenka ni Jehova.” 38  Insuot ni Saul ken David dagiti badona a pakigubat. Inkabilna iti ulo ni David ti gambang a helmet, sana inkagay ti nagsasaip a kabal. 39  Imbarikes ni David ti espadana ket impadasna ti magna ngem dina kabaelan, ta saan a naruam kadagita. Kinuna ni David ken Saul: “Diak makakuti gapu kadagitoy, ta diak naruam.” Isu nga inikkat ni David dagita. 40  Innalana ti sarukodna ket nangpili iti lima a nalamuyot a bato iti waig.* Impisokna dagita iti bulsa ti us-usarenna a bag ti pastor sana iniggaman ti pallatibongna.+ Ket napanna inasitgan ti Filisteo. 41  Immasideg nga immasideg ti Filisteo ken David, a sarsarunuenna ti paraawit iti kalasagna. 42  Idi nakitana ni David, napalalo ti pananguyawna ta maysa laeng nga ubing a lumabbaga ti kudilna ken naguapo.+ 43  Isu a kinuna ti Filisteo ken David: “Maysaak aya nga aso,+ ta pang-or ti intugotmo a sumango kaniak?” Ket inlunodna ni David iti nagan dagiti diosna. 44  Kinuna ti Filisteo ken David: “Sige, umasidegka, ta ipakanko ti bangkaymo kadagiti billit iti tangatang ken kadagiti narungsot nga animal.” 45  Kinuna ni David iti Filisteo: “Umayka kaniak nga addaan iti espada ken dua a pika,+ ngem umayak kenka iti nagan ni Jehova a panguluen dagiti armada,+ ti Dios ti armada ti Israel a karkaritem.*+ 46  Ita nga aldaw, iyawatnakanto ni Jehova iti imak,+ ken patayenkanto ken putdek ta ulom; ket iti daytoy nga aldaw, dagiti bangkay iti kampo dagiti Filisteo ket ipakankonto kadagiti billit iti tangatang ken kadagiti narungsot nga animal. Maammuanto dagiti tattao iti intero a daga nga adda Dios ti Israel.+ 47  Maammuanto met ti amin nga adda ditoy* a saan a kasapulan ni Jehova ti espada wenno pika iti panangisalakanna.+ Ni Jehova ti mangikeddeng no asino ti mangabak iti gubat*+ ket iyawatnakayto amin iti imami.”+ 48  Intultuloy ti Filisteo ti immasideg ken David, ngem pinaspasan ni David ti nagtaray a simmabat iti Filisteo. 49  Nangkaut ni David iti bato iti bulsa ti bagna ket impallatibongna. Napuntaan ti muging ti Filisteo ket limmumlom ti bato iti mugingna sa napakleb.+ 50  Inabak ni David ti Filisteo babaen ti pallatibong ken maysa a bato; naparmek ken napatayna ti Filisteo uray awan iggemna nga espada.+ 51  Nagtartaray ni David sa nagtakder iti rabawna. Iniggamanna ti espada ti Filisteo+ ket inasutna dayta sa siniguradona a matay babaen ti panangputedna iti ulona. Idi nakita dagiti Filisteo a natayen ti pagtangtangsitda a mannakigubat, nagtatarayda.+ 52  Agpukpukkaw dagiti soldado ti Israel ken Juda a nangkamat kadagiti Filisteo manipud iti tanap+ agingga kadagiti ruangan ti Ekron,+ ket agkaiwara ti bangkay dagiti napapatay a Filisteo iti dalan manipud Saaraim+ agingga idiay Gat ken Ekron. 53  Idi nagsublin dagiti Israelita manipud iti nadara a panangkamatda kadagiti Filisteo, innalada ti amin a sanikua dagiti Filisteo kadagiti kampoda. 54  Innala ni David ti ulo ti Filisteo ket inyawidna idiay Jerusalem, ngem inkabilna iti toldana dagiti armas ti Filisteo.+ 55  Idi makita ni Saul ti panangsabat ni David iti Filisteo, dinamagna ken Abner+ a pangulo ti armada: “Makin-anak iti daytoy nga ubing,+ Abner?” Insungbat ni Abner: “Kinaagpaysuanna, O ari, diak ammo!” 56  Kinuna ti ari: “Ammuem no asino ti makin-anak.” 57  Apaman a nagsubli ni David manipud iti panangpatayna iti Filisteo, kinuyog ni Abner a mapan ken Saul, nga iggem ni David ti ulo ti Filisteo.+ 58  Dinamag kenkuana ni Saul: “Makin-anak kenka, barok?” ket insungbat ni David: “Anaknak ti adipenmo a ni Jesse+ a Betlehemita.”+

Footnotes

Lit., “kampoda.”
Wenno “Kapatagan.”
Ti katayagna ket agarup 2.9 m (9 ft 5.75 in.). Kitaem ti App. B14.
Kasla siksik ti ikan ti itsurana.
Agarup 57 kg. Kitaem ti App. B14.
Agarup 6.84 kg. Kitaem ti App. B14.
Wenno “Umsiek.”
Agarup 22 L. Kitaem ti App. B14.
Lit., “gatas.”
Wenno “Kapatagan.”
Wenno “umsien.”
Wenno “umsienna.”
Wenno “makigubgubaten.”
Wenno “pangada.”
Wenno “inumsina.”
Karayan a maaddaan laeng iti danum no panagtutudo.
Wenno “um-umsiem.”
Lit., “iti daytoy a kongregasion.”
Lit., “kukua ni Jehova ti gubat.”