Ahị kaa ba ọmẹjẹ nya ịBayịbụụ jẹ rige-rige ẹ-ẹga nya ọhọhọ nya Ang Oriri nya Obyi nya Ọngọlahị, ọlẹ kịị wụrụ nya “ang oriri ịgọgọ” nya ọngọlahị la, Ang Oriri Ohyẹẹkpẹ nya Obyi nya Ọngọlahị bala ọ-họ kpa kpịtịya nya igu nya iJisọsị ịnyịnyị. (1 Ala ịKọrịntị 11:20) Ma iru nya ịhọhọ bala ang ịlẹ ká ịgba ịgbagba ịkịla myị ọnụ ju ẹ-ẹga nya ang oriri nya obyi nya ọngọlahị á kpụnịrọ ọmẹjẹ nya ịBayịbụụ ka.

Ang Odudu

 Ang ọlẹ kọ du kị ya ọhọhọ nya Ang Oriri nya Obyi nya Ọngọlahị yeji ri ọ-ka kpa kpịtịya nya iJisọsị bala ọ-ka mẹjẹ abwọlẹ ká iya ọlẹ ká iJisọsị kịla wọnụ nyahị ju myịhị lẹhị ịnyị. (ỊMatiyu 20:28; 1 Ala ịKọrịntị 11:24) Ang Oriri nya Obyi nya Ọngọlahị á ri ịhọhọ nya ịgba ịgbagba ịlẹ kị ka hu ọngịnyị nya ọngọ chịla-chịla nyọka la ahị ọwawa lee ọ-ka la ọhịnyọhị bwu ịhọbịrị nyamwụ ka. a ỊBayịbụụ mẹjẹ nyori ahị nyị ka la ọhịnyọhi bwu ọhọbịrị nyahị kẹnẹ-kẹnẹ bwula ọmyịmyị ọlala ẹ-ẹga nya iJisọsị ịnyị, ọ́ọ bwula ịhọhọ nya ịgba ịgbagba nyahị ka.—Ala iRom 3:25; 1 ịJọn 2:1, 2.

Ụka ịmanyị tị?

 IJisọsị da angịjụgbẹyị nyamwụ ehile nyị ri ang oriri nya obyi nya ọngọlahị nya ọ-họ kpa kpịtịya, ma ọ́ tị ya abwọlẹ kị ka họọ hyaahyaa kaka ba lee ụka ịmanyị tị ọlẹ kị ka họọ ka. (ILuku 22:19) Angịhyẹ me irya nyori nyị ka họọ ọya ọnyị myị ọnyị, angịkịla ya nya epwihi ọnyị myị ọnyị, ahyẹẹnụ ọnyị myị ọnyị lee ụka myị ụka ọlẹ kọ háa. b Ma, ịngịhyẹ tị lẹẹ kahị ka kụ ẹhị yẹ.

 IJisọsị ya Ang Oriri nya Obyi nya Ọngọlahị yeji ahyẹẹnụ nya Ang Oriri Ọchịpwụrụ nya ala iJuu, ọ tị gbu ahyẹẹnụ ọọwa-ọọwa. (ỊMatiyu 26:1, 2) Ang a họ pwoku ẹla ka. Ụpwụ Ịgọgọ chụ iya ọkịlaakịla nya iJisọsị ka pwoku ọnyị ọkpịlọ nya Ang Oriri Ọchịpwụrụ. (1 Ala ịKọrịntị 5:7, 8) Ị kaa họ ọhọhọ nya Ang Oriri Ọchịpwụrụ ọwẹ ụka ookpokpo ẹ-ẹpwụ nya ẹka. (Ehe Ọkpụkpụ 12:1-6; Ala iLivayị 23:5) Ịnyịnyị, Angịnyị nya ịKịrayịsị iloyi ọhọhẹ a kaa họ ọ-Họ Kpa Kpịtịya nya igu nya iJisọsị lẹ, c Alibeenu nya iJihova tị kaa ba ọgụ-ẹpẹtẹ o-bwu ịBayịbụụ ọwẹ jẹ ịnyịnyị.

Ụka bala ahyẹẹnụ

 Ọgụ-ẹpẹtẹ ọlẹ ká iJisọsị ya neeji á da ụbwọ nyọka jẹ jaabwọ kọ ka la hyaahyaa ka ba kem ka, ma ọ da ụbwọ nyọka jẹ́ ahyẹẹnụ bala ụka nya ọ-Họ Kpa Kpịtịya ọwẹ ịnyịnyị. Lụka onyogo, ị kaa wa ahyẹẹnụ bwu alobyi ene nya ẹnụ ọọwa, lẹ iJisọsị ya Ang Oriri nya Obyi ọwẹ yeji la ahyẹẹnụ nya Nisan 14, ẹka 33 C.E ịnyị. (ỊMatiyu 26:18-20, 26) Ahị kaa họ ọ-Họ Kpa Kpịtịya la ahyẹẹnu ọwẹ ẹ-ẹpwụ nya ẹka ọnyị myị ọnyị ịnyịnyị, ba ọhọhọ nya Angịnyị nya ỊKịrayịsị iloyi ọhọhẹ jẹ. d

 Ịlẹhị lẹ, Nisan 14, 33 C.E. ri ẹnụ nya ịFụrayịdee, ma ẹka ogugu nya ahyẹẹnụ ọwẹ ka pwoku ahyẹẹnụ ọkịla nya epwihi ẹ-ẹpwụ nya ẹka ọnyọnyọọnyị myị́. Ahị kaa jẹ́ ahyẹẹnụ ọlẹ ká Nisan 14 ka pwoku ẹ-ẹpwụ nya ẹka ọnyị myị́ ọnyị bwula ọ-ba ụgbẹyị ọlẹ ká alụka nya iJisọsị kaa kpa jẹ́ ọkọkọ nyọka ba ịkalẹnda nya ala iJuu ọlụka ọlẹẹlẹẹ jẹ. e

Ịkaa bala ere

 Nyọka họ ọhụhụ onyeewe nya Ang Oriri nya Obyi nya Ọngọlahị, iJisọsị kpa ịkaa ọmịrịị-mịrị-ka bala ere ịlẹ kị hi bwu Ang Oriri Ọchịpwụrụ họọ. (ỊMatiyu 26:26-28) Nyọka ba ọgụ-ẹpẹtẹ nya iJisọsị jẹ, ahị kaa kpa ịkaa ọmịrịị-mịrị-ka lee ọlẹ kị ya ịngịngịhyẹ ju ka bala ere ọlẹ kị ya ang da ka họọ ịnyịnyị, e-ere ịlịpyọ gẹnẹ-gẹnẹ lee ịlẹ kị kịla ang ju myọrị-myọrị ka.

 Ala ịgba ịgbagba ịhyẹ kaa kpa ịkaa ọmịrịị-mịrị lee ọlẹ kị ya ịjọnwa ju, ma ẹ-ẹpwụ nya ịBayịbụụ ịjọnwa ku ọmwakpa nya ọhọbịrị bala ang ọmama. (ILuku 12:1; 1 Ala ịKọrịntị 5:6-8; Ala ịGaletiya 5:7-9) Lẹ, ịkaa ọlẹ kị́ ya ịjọnwa ju ka kẹnẹ-kẹnẹ à ka jẹ́-ẹ ku ọmwakpa nya ugbinyịrọ nya ịKịrayịsị ọlẹ kọ la ọhọbịrị ka lẹ. (1 iPita 2:22) Ọhọhọ ọkịla ọlẹ ká iBayịbụụ myị ju ka ri ọlẹ kịị kpa enyi nya gbe nya ekeji họọ ọkọkọ nya ere. Ịchọọchị ịhẹ kaa họ ịnyị chajị nya ẹla o-bwu ịBayịbụụ ka ọlẹ kịị myị ju nyori ọngịnyị nya Ohe nyị chịla ọ-ka nwa ere nyọọngịrị ka—1 iTimoti 5:23.

Ang o-ku ọmwakpa ịnyị, ị-inyịro bala ịwọ ọlam-ọlam ka

 Ịkaa ọmịrịị-mịrị-ka bala ere ọlẹ ká iJisọsị ya ha angịnyị ụka nya ọ-họ kpa kpịtịya ri ang o-ku ọmwakpa nya ịnyịrọ bala ịwọ nya ịKịrayịsị ịnyị. IJisọsị á họ ụkụrwọ ẹbyịbyị bwula ọ-ya ịkaa bala ere ka ri ịnyịrọ bala ịwọ nyamwụ ọlam-ọlam jaabwọ ká angịhyẹ me irya ka. Kụ ẹhị yẹ ang dudu ọlẹ kahị ya ịnyị bwu ụpwụ ịgọgọ wẹẹ.

•   Kori ká iJisọsị á byi angịjugbẹyị nyamwụ nyị nwa ịwọ nyamwụ mẹ lẹ aalẹ, ọ mẹjẹ nyori iJisọsị wẹẹ byaa nyị bịrị ehile nya Ohe Oluhye ọlẹ kọ da ya ọngọngọhẹ nyị ri ịwọ kaka lẹ. (Ọmwụ Ọdada 9:4; Ụkụrwọ nya Alẹrụ 15:28, 29) Ọ́ ka jẹ́-ẹ lịnyị ka, iJisọsị á jẹ́-ẹ byi angịkịla nyị bịrị ehile Ohe ọlẹ kọ da u-uhye nya ịwọ ẹnẹnẹhẹ ka.—ỊJọn 8:28,29.

•   Ó ri ịwọ nya iJisọsị ọlam-ọlam ká alẹrụ á nwa lẹ, ọ́ ka myịmyị-ị ya nyị ku ọmwakpa nya ịwọ nyamwụ ọlẹ kọ “wẹẹ ka ya yẹ hụrụ” kaka, ọọwa mẹjẹ nyori ịya ọkịlaakịla nyamwụ juwa ịlahị nya ụka ọwẹ wẹẹ.—ỊMatiyu 26:28

•   Ịya ọkịlaakịla nya iJisọsị á tị ri “ịya ọ-họ ma họ ịnyịnyịịnyị” ka. (Ala iHiburu 9:25, 26) Lẹ, kori ká ịkaa bala ere á yẹ kaka ri ịnyịrọ bala ịwọ nya iJisọsị ọlam-ọlam ụka nya Ang Oriri nya Obyi nya Ọngọlahị lẹ aalẹ, angị ri ang oriri ọwẹ wẹẹ ma iya ọkịlaakịla nya iJisọsị họ lẹ.

•   IJisọsị ya: “Anụ́-ụ ri ang oriri . . . ọlẹ ịnyịnyịịnyị, nya o-juwa kpa kpịtịya nyam mẹ,” ọ́ ya nyi “ma iya ọkịlaakịla nyam họ” ka.—1 Ala ịKọrịntị 11:24.

 Ọmẹjẹ nya angị myị nyori iJisọsị nyị yẹ ịkaa bala ere kaka ri ịnyịrọ bala ịwọ nyịlọmwụ ọlam-ọlam kpụnịrọ omyi ẹla nya ịgba nya ịBayịbụụ ịhyẹ. Ọ-chụ pwokwịta, ẹ-ẹpwụ nya iru nya ịBayịbụụ ịhyẹ ịlẹ kị yẹda, ị da ká iJisọsị ya ẹla u-uhye nya ere nyori: “Ịwọ nyam à lẹẹ lẹ.” (ỊMatiyu 26:28) Ma, ị ka jẹ́-ẹ yẹ omyi ẹla nya iJisọsị ọwẹ da ka ri: “Ọlẹ à ku ọmwakpa nya ịwọ nyam lẹ.” f Jaabwọ kọ́ ri ọhọhọ nya iJisọsị, ọ kaa mẹ ang jẹ la oja ịkpịta bwula ọ-hu ang ọhẹ ka ri ang ọkịla.—ỊMatiyu 13:34, 35.

Oowo a tị ka ri ang oriri ọwẹ?

 Angịnyị pyịnyẹng nyahị ahị alibeenu nya iJihova à kaa ri ikaa bala ọ-nwa ere ụka nya ọhụhụ nya Ang Oriri nya Obyi nya Ọngọlahị lẹ. Ịyẹ tị du kọ lịnyị?

 Ịwọ nya iJisọsị ọlẹ kọ ya yẹ hụrụ wụrụ ụgbeyị nya “iro ọnwanwa onyeewe” da ọlẹ kọ ku ọmwakpa nya iro ọlẹ ká iJihova nwa bala ẹpwụma nya ala Isirẹlụ. (Ala iHiburu 8:10-13) Angịlẹ kị ri alẹpwụ nya iro ọnwanwa onyeewe ọwẹ kem a kaa ri ịkaa bala ọ-nwa ere nya ọ-họ kpa kpịtiya lẹ. A-angịnyị nya ịKịrayịsị wuu a kaa ri ịkaa bala ọ-nwa ere ọwẹ ka, ma “angịlẹ wuu ká Ohe Oluhye be eko wụrụ” ụ-ụgbẹyị ọdatị kẹnẹ-kẹnẹ ịnyị. (Ala iHiburu 9:15; iLuku 22:20) Angịịwa ka ri angị kpeji e-epwoohe ta ịKịrayịsị, ịBayịbụụ tị ya nyori angịnyị ụnọ ohu da iwo ine kụrụ ine (144,000) kẹnẹ-kẹnẹ nya-a la iwe-ahụrụ ọọwa lẹ.—ILuku 22:28-30; Ọwụrụụ-wụrụ 5:9, 10; 14:1, 3.

 Datị hi ogu “ịkpịlọ ichiche” ịlẹ kị be ẹkọ wụrụ nyọka kpeji ta ịKịrayịsị, iru nyahị la ẹhị ọrịrị nyọka ri ụpa nya “iru angịnyị lụmẹ-lụmẹ” kị ri ogu ịkpịlọ ịtụka ịlẹ kị ka la ọhịhị ọmyịmyị-ka am odehe. (ILuku 12:32; Ọwụrụụ-wụrụ 7:9, 10) Ahị angị la ẹhi ọrịrị nyọka hịhị am odehe aa ri ịkaa bala ọ-nwa ere nya ọ-họ kpa kpịtịya ka, ahị tị kaa yẹ julaa họ ọ-họ kpa kpịṭiya nyoka ji Ohe obe u-uhye nya ịya ọkịlaakịla nya iJisọsị wọnụ nyahị ju.—1 ịJọn 2:2.