Gbanwee otú ọ ga-esi egosi

Họrọ asụsụ

Gaa na menu nke abụọ

Gaa n'ebe e dere isiokwu ndị dị na ya

Gaa n'Isiokwu

Ndịàmà Jehova

Igbo

ỤLỌ NCHE DISEMBA 2015

Pita Ọ̀ Bụ Poopu Mbụ?

Pita Ọ̀ Bụ Poopu Mbụ?

“A họpụtala Cardinal Jorge Mario Bergoglio, S.J. ka ọ bụrụ Poopu nke 265 na-anọchite anya Pita.”—VATICAN INFORMATION SERVICE, VATICAN CITY, MARCH 13, 2013.

“Ihe Bishọp nke Rome jiri bụrụ Onyisi nke Nzukọ Katọlik bụ maka na: Ọ nọchiri anya Pita dị asọ, Onye Kristi mere onyisi mbụ nke Nzukọ.”—KATIKIZIM NKE OKWUKWE NZUKỌ KATỌLIK N’ASỤSỤ IGBO, EASTER EDITION 1996.

“Ọ bụrụ na onye ọ bụla ekwuo . . . na Poopu anọchighị anya Pita dị́ nsọ n’okwu gbasara ịbụ onyeisi nke nzukọ, a ga-ewere onye ahụ ka onye na-ekweghị ekwe.”—KANSỤL VATIKAN NKE MBỤ, JULAỊ 18, 1870.

N’ỤWA niile, ọtụtụ nde ndị Katọlik weere ihe a Kansụl Vatikan nke Mbụ kpebiri ka ozizi chọọchị onye òtù ha ọ bụla ga-anabatarịrị. Ma ajụjụ bụ, ihe a ha kpebiri ọ̀ bụ ihe Akwụkwọ Nsọ kwuru? Ajụjụ ọzọkwa bụ, Poopu Francis ọ̀ nọchiri anya Pita onyeozi n’eziokwu? Pita ọ̀ bụdị poopu mbụ?

“N’ELU OKWUTE A KA M GA-ARỤKWASỊ NZUKỌ M”

Kansụl Vatikan nke Mbụ e nwere n’afọ 1870 gbakwasịrị ụkwụ n’otú ha si ghọta Matiu 16:16-19 na Jọn 21:15-17 kpebie ihe ahụ ha kpebiri. Ihe Jizọs na Pita kparịtara n’amaokwu Baịbụl ndị a nakwa n’amaokwu ndị ọzọ gosiri na e nwere ọrụ pụrụ iche Pita rụrụ n’ọgbakọ Ndị Kraịst n’oge ndịozi Jizọs. Mgbe mbụ Jizọs na Pita hụrụ, Jizọs gwara ya na ọ ga-emecha nwee àgwà ndị ga-egosi na o siri ike ka nkume. (Jọn 1:42) Ma, Kraịst ò kwuru na Pita ga-abụ onyeisi n’ọgbakọ ya?

Na Matiu 16:17, 18, Jizọs gwara Pita, sị: “Agwa m gị, ngị bụ Pita, [onye aha ya pụtara “Iberibe Nkume,”] n’elu okwute a ka m ga-arụkwasị nzukọ m.” * Ihe Jizọs na-ekwu ebe a ọ̀ bụ na a ga-arụkwasị “nzukọ” ya, ma ọ bụ ọgbakọ ya, n’elu otu nwoke a na-akpọ Pita? Ọ̀ pụtara na Pita ga-abụ onyeisi ndị ọzọ niile na-eso ụzọ Jizọs? Olee otú ndịozi ndị ọzọ nọ́ mgbe Jizọs kwuru ihe a si ghọta ihe o kwuru? Mgbe Jizọs kwuchara ihe ahụ, Oziọma Matiu, Mak, na Luk, kọọrọ anyị banyere oge dị iche iche ndị na-eso ụzọ Jizọs rụrịtara ụka gbasara onye kacha n’etiti ha. (Matiu 20:20-27; Mak 9:33-35; Luk 22:24-26) Ọ bụrụ na ihe ahụ Jizọs kwuru pụtara na Pita bụ onyeisi ndịozi ya, ma ọ bụ na ọ bụ ya kacha ha dum, hà ka ga na-arụrịta ụka gbasara onye kacha n’etiti ha?

Olee otú Pita n’onwe ya si ghọta ihe ahụ Jizọs kwuru? Ebe Pita bụ onye Izrel, ọ ga-abụ na ọ ma amụma dị iche iche kwuru gbasara “okwute” ma ọ bụ “okwute nnukwu isi ụlọ.” (Aịzaya 8:13, 14; 28:16; Zekaraya 3:9) Mgbe Pita na-edegara ndị kwere  ekwe ibe ya akwụkwọ ozi ma kwuo ihe otu n’ime amụma ndị ahụ kwuru, ọ kọwara na onye e buru n’amụma na ọ ga-abụ “nkume ntọala” bụ Onyenwe anyị Jizọs Kraịst, bụ́ Mesaya. Ọ bụ naanị Kraịst ka Pita kpọrọ n’asụsụ Grik, pe’tra (nke bụ́ otu mkpụrụ okwu ahụ Jizọs kwuru mgbe o kwuru ihe ahụ dị́ na Matiu 16:18).—1 Pita 2:4-8.

Pọl onyeozi bụ onye ọzọ ji obi ya niile soo ụzọ Jizọs. Pọl ò kweere na Jizọs kwuru na Pita bụ onyeisi ọgbakọ ya? Pọl ma na Pita abụghị obere mmadụ n’ọgbakọ Ndị Kraịst n’oge ndịozi Jizọs. O dere na Pita so ná ndị “a na-asọpụrụ dịka ógìdì.” Pọl ma na e nwere ihe karịrị otu “ógìdì.” (Ndị Galeshia 2:9) Ihe ọzọkwa bụ na a sị na Jizọs họpụtara Pita ka ọ bụrụ onyeisi ọgbakọ ya, olee ihe mere na ọ bụghị naanị ya ka ndị kwere ekwe ibe ya na-asọpụrụ dị ka ogidi, kama, ha ana-asọpụrụ ya na ndị ọzọ dị ka ogidi?

O nwere otu oge Pita mesoro ndị mmadụ ihe otú na-ekwesịghị ekwesị. Pọl dere otú o si medaa obi gwa Pita okwu hoo haa. Ọ sịrị: “Agwara m ya okwu n’ihu n’ihina ihe o mere adịghị mma.” (Ndị Galeshia 2:11-14) Pọl echeghị na Kraịst wukwasịrị nzukọ ya, ma ọ bụ ọgbakọ ya, n’elu Pita ma ọ bụkwanụ mmadụ ọ bụla ọzọ n’ezughị okè. Kama, o kweere na ọ bụ n’elu Jizọs Kraịst, bụ́ ntọala, ka e wukwasịrị ọgbakọ Kraịst. Pọl kwuru na “okwute ahụ bụ Kristi.”—1 Ndị Kọrịnt 3:9-11; 10:4.

“NGỊ BỤ PITA . . .”

Jizọs gwara Pita, sị: “Ngị bụ Pita, n’elu okwute a ka m ga-arụkwasị nzukọ m.” Olee ihe ihe a Jizọs kwuru pụtara? Tupu anyị aghọta ihe ọ pụtara, anyị kwesịrị ịmata ihe ha na-ekwu tupu ya ekwuo ya. Gịnị ka Jizọs na Pita nọ na-ekwu? Jizọs ka jụchara ndị na-eso ụzọ ya, sị: “Onye ka ụnụ na-ekwu na m bụ?” Pita egbughị oge zaa ya, sị: “Ị bụ Kristi, nwa nke Chukwu dị ndụ.” Jizọs jara Pita mma maka ihe a ọ zara. Ọ gwaziri Pita na ya ga-ewukwasị “nzukọ” ya, ma ọ bụ ọgbakọ ya, n’elu “okwute” nke kadị sie ike, ya bụ, Jizọs n’onwe ya, onye Pita kwuru ihe gosiri na o nwere okwukwe na ya.—Matiu 16:15-18.

Jizọs gwara Pita, sị: “Ngị bụ Pita, n’elu okwute a ka m ga-arụkwasị nzukọ m.” Olee ihe ihe a Jizọs kwuru pụtara?

 Ọtụtụ ndị a na-akpọ “Ndị Nna Chọọchị” n’oge ochie dekwara na ọ bụ Kraịst bụ okwute ahụ e kwuru gbasara ya na Matiu 16:18. Dị ka ihe atụ, n’ihe dị ka n’afọ 450, Augustine dere, sị: “Onyenwe anyị sịrị: ‘N’elu okwute a ka m ga-arụkwasị nzukọ m,’ n’ihi na Pita gwara ya, sị: ‘Ị bụ Kristi, nwa nke Chukwu dị ndụ.’ Ihe ọ pụtara bụ na ọ bụ n’elu okwute a Pita kwuru na o kweere na ya, ka Kristi ga-arụkwasị nzukọ ya.” Augustine kwuru ugboro ugboro na “Kristi bụ okwute ahụ (ma ọ bụ Petra).”

Ọ bụrụ ugbu a ka Augustine na ndị ọzọ kwuru ihe a, ndị Katọlik ga-ewere ha ka ndị na-ekweghị ekwe. Onye Swizaland aha ya bụ Ulrich Luz, bụ́ ọkà mmụta n’ihe banyere okpukpe, kwudịrị na a sị na ọ bụ n’oge Kansụl Vatikan e nwere n’afọ 1870 ka ndị ọkà mmụta Baịbụl taa kwuru na Pita abụghị okwute ahụ Jizọs kwuru okwu ya, ndị kansụl ahụ ga-ewere ha ka ndị na-ekweghị ekwe.

POOPU Ọ̀ NỌCHIRI ANYA PITA?

O nweghị onye a na-akpọ “poopu” n’oge Pita onyeozi. Nke bụ́ eziokwu bụ na ọtụtụ ndị bishọp na-abụghị ndị Rom kpọgidere onwe ha poopu ruo n’agbata afọ 801 na afọ 900. Ọ na-esikwa ike ịhụ onye ọ bụ naanị ya ka a na-akpọ poopu n’ihi ọkwa o nwere na chọọchị ruo ihe dị ka n’afọ 1060. Ihe ọzọkwa bụ na o nweghị onye ọ bụla n’ime ndị mbụ soro ụzọ Kraịst chere na Pita bụ onyeisi nzukọ Kraịst otú ahụ ụfọdụ na-ekwu, ma ya fọzie iche na o nwere onye nọchiri ya. Ọ bụ ya mere onye Jamanị aha ya bụ Martin Hengel, bụ́ ọkà mmụta, ji kwuo na “ma n’akụkọ ihe mere eme ma n’akwụkwọ ọ bụla kwuru gbasara ndị na-efe Chineke, o nwebeghị ihe gosiri n’eziokwu na poopu e mechara na-ahọpụta ka ọ bụrụ ‘onyeisi nzukọ’ Katọlik dabara adaba.”

Ugbu a anyị lebacharala anya n’isiokwu a, Pita ọ̀ bụ poopu mbụ? Ò nwere ndị na-anọchi ya? Akwụkwọ Nsọ ọ̀ kwadoro nhọpụta ndị Katọlik na-ahọpụta poopu, sị na ọ bụ onyeisi ha? Azịza ajụjụ ndị a niile bụ mba. Ma, o doro anya na Jizọs rụkwasịrị nzukọ ya, ya bụ, ezigbo ọgbakọ ya, n’elu onwe ya. (Ndị Efesọs 2:20) Ihe onye ọ bụla n’ime anyị kwesịziri ịjụ onwe ya ugbu a bụ, Ànọ m n’ezigbo ọgbakọ ahụ?

^ para. 8 Amaokwu Baịbụl niile e dere ihe ha kwuru n’isiokwu a si na Baịbụl Nsọ: Nhazi Katọlik, ebe ọ bụ Baịbụl ndị Katọlik na-agụ n’ebe anyị.