1, 2. Շատեր ի՞նչ կը հարցնեն։

ԱՄԷՆ օր աշխարհի չորս կողմը ցաւալի դէպքեր կ’ըլլան. ցունամի մը գիւղ մը քարուքանդ կ’ընէ. . . Ռումբ մը կը պայթի պանդոկի մը մէջ եւ շատեր կը մեռնին. . . Մայր մը կը մեռնի՝ իր ետեւը ձգելով հինգ պզտիկ. . . ։

2 Երբ այս տեսակ դէպքեր ըլլան, շատեր կը հարցնեն. «Ինչո՞ւ»։ Ուրիշներ ալ կը հարցնեն որ աշխարհի մէջ ինչո՞ւ այսքան ատելութիւն ու չարչարանք կայ։ Այս տեսակ հարցումներ մտքէդ անցա՞ծ են։

3, 4. ա) Սխա՞լ է հարցնել որ Աստուած ինչո՛ւ կը ձգէ որ մարդիկ չարչարուին։ բ) Եհովան ի՞նչ կը զգայ, երբ չարութիւն եւ չարչարանք տեսնէ։

3 Սուրբ Գիրքէն կը տեսնենք, որ Աստուծոյ հանդէպ զօրաւոր հաւատք ունեցող մարդիկ ալ այս տեսակ հարցումներ հարցուցին։ Օրինակ, Ամբակում մարգարէն Եհովա Աստուծոյ հարցուց. «Ինչո՞ւ անօրէնութիւնը կը ցուցնես եւ նեղութիւնը կ’երեւցնես։ Իմ առջեւս յափշտակութիւն եւ զրկանք կայ եւ դատ ու վէճ հանող կայ» (Ամբակում 1։3

4 Ամբակում 2։2, 3–ին մէջ Եհովա Աստուած Ամբակումին կը պատասխանէ եւ կը խոստանայ որ վիճակը պիտի շտկէ։ Ան մարդիկը շատ կը սիրէ։ Աստուածաշունչը կ’ըսէ. «Անիկա ձեզի համար կը հոգայ» (Ա. Պետրոս 5։7)։ Իրականութեան մէջ, Եհովան մեզմէ աւելի ցաւ կը զգայ, երբ տեսնէ որ մարդիկ կը չարչարուին (Եսայի 55։8, 9)։ Ուրեմն տեսնենք որ մարդիկ ինչո՛ւ այսքան կը չարչարուին։

 ՄԱՐԴԻԿ ԻՆՉՈ՞Ւ ԱՅՍՔԱՆ ԿԸ ՉԱՐՉԱՐՈՒԻՆ

5. Շատ մը կրօնականներ ի՞նչ կ’ըսեն չարչարանքին մասին, բայց Աստուածաշունչը ի՞նչ կը սորվեցնէ։

5 Քահանաներ ու կրօնականներ շատ անգամ կ’ըսեն որ Աստուծոյ կամքն է որ մարդիկ չարչարուին։ Շատեր կ’ըսեն թէ ամէն ինչ որ կը պատահի մէկու մը հետ, մէջը ըլլալով ցաւալի դէպքեր, արդէն Աստուծոյ կողմէ սկիզբէն որոշուած է կամ ճակատագիր է։ Երբ մէկը մեռնի, մարդիկ նոյնիսկ կ’ըսեն որ Աստուած ուզեց այդ անհատը իր քովը առնել։ Օրինակ, երբ պզտիկ մը մեռնի, մարդիկ կ’ըսեն որ Աստուած առաւ, քանի որ հրեշտակի պէտք ունէր։ Բայց ասիկա ճիշդ չէ։ Եհովա Աստուած չար բաներ չի պատճառեր։ Սուրբ Գիրքը կ’ըսէ. «Քա՜ւ լիցի որ Աստուծոյ քով՝ չարութիւն ու Ամենակարողին քով անօրէնութիւն ըլլայ» (Յոբ 34։10

6. Ինչո՞ւ շատեր մարդոց չարչարանքին համար Աստուած կ’այպանեն։

6 Շատեր կ’ըսեն որ մարդոց չարչարանքին պատճառը Աստուած է, քանի որ կը կարծեն թէ ի՛նք աշխարհին վրայ կ’իշխէ։ Բայց ինչպէս որ 3–րդ դասին մէջ սորվեցանք, աշխարհին իշխանը Բանսարկու Սատանան է։

7, 8. Մարդիկ ինչո՞ւ այսքան կը չարչարուին։

7 Սուրբ Գիրքը կ’ըսէ որ «բոլոր աշխարհ չարին մէջ է [կամ չարին իշխանութեան տակ է]» (Ա. Յովհաննէս 5։19)։ Այս աշխարհին իշխանը՝ Սատանան, վայրագ եւ անգութ է։ Ան ‘բոլոր աշխարհ կը մոլորեցնէ’ (Յայտնութիւն 12։9)։ Շատեր իր գէշ յատկութիւնները ունին։ Եւ ասիկա պատճառներէն մէկն է, թէ աշխարհի մէջ ինչո՛ւ այսքան ստախօսութիւն, ատելութիւն եւ անգթութիւն կայ։

8 Ուրիշ պատճառներ ալ կան, թէ մարդիկ ինչո՛ւ այսքան կը չարչարուին։ Ադամն ու Եւան ըմբոստանալէ ետք, անոնք մեղքը, կամ սխալ ընելու հակումը, իրենց  զաւակներուն փոխանցեցին։ Անոր համար մարդիկ իրար կը նեղացնեն, կ’ուզեն ուրիշներէ աւելի կարեւոր նկատուիլ, կռիւ կ’ընեն եւ կը պատերազմին (Ժողովող 4։1. 8։9)։ Իսկ երբեմն ալ, մարդիկ կը չարչարուին ‘ժամանակի ու դիպուածի’ պատճառով (Ժողովող 9։11)։ Այսինքն, երբ անոնք սխալ ատեն սխալ տեղ գտնուին, թերեւս արկածներ եւ ուրիշ գէշ բաներ պատահին իրենց հետ։

9. Ինչո՞ւ կրնանք վստահ ըլլալ, որ Եհովան շատ կարեւոր պատճառ մը ունի որ կը ձգէ որ չարչարանքը շարունակուի։

9 Եհովան բնա՛ւ չարչարանք չի պատճառեր։ Երբ պատերազմ, ոճիր եւ անարդարութիւն ըլլայ, պէտք չէ Եհովան մեղադրենք։ Երբ երկրաշարժ ըլլայ, զօրաւոր փոթորիկ ելլէ կամ որոշ շրջաններ ջուրով ծածկուին, անոնց պատճառը Եհովան չէ։ Բայց թերեւս հարց տաս. ‘Եթէ Եհովա Աստուած տիեզերքին մէջ ամէնէն զօրաւոր անձնաւորութիւնն է, ինչո՞ւ այդ գէշ բաներուն վերջ չի դներ’։ Գիտենք որ Եհովան մեզմով շատ հետաքրքրուած է, ուրեմն շատ կարեւոր պատճառ մը ունենալու է որ կը ձգէ որ չարչարանքը շարունակուի (Ա. Յովհաննէս 4։8

ԱՍՏՈՒԱԾ ԻՆՉՈ՞Ւ ԿԸ ՁԳԷ ՈՐ ՄԱՐԴԻԿ ՉԱՐՉԱՐՈՒԻՆ

10. Սատանան ինչպէ՞ս հարցականի տակ դրաւ Եհովային իշխելու իրաւունքը։

10 Եդեմի պարտէզին մէջ Բանսարկու Սատանան Եհովային իշխելու իրաւունքը հարցականի տակ դրաւ։ Ան Ադամն ու Եւան խաբեց ու հասկցուց, թէ Աստուած գէշ իշխող է եւ թէ զանոնք լաւ բանէ մը կը զրկէ։ Սատանան ուզեց որ անոնք մտածեն, թէ ինք Աստուծմէ աւելի լաւ իշխող մը պիտի ըլլար եւ թէ անոնք Աստուծոյ պէտք չունէին (Ծննդոց 3։2-5. տե՛ս Բացատրութիւն 27

11. Ո՞ր հարցումը նկատի պիտի առնենք։

11 Ադամն ու Եւան Եհովային չհնազանդեցան եւ այսպէս՝ անոր դէմ ելան։ Անոնք կարծեցին որ կրնան անձամբ  որոշել, որ ի՛նչն է ճիշդը եւ ի՛նչն է սխալը։ Եհովան ինչպէ՞ս կրնար փաստել, թէ Ադամն ու Եւան սխալ կը մտածէին եւ թէ ինք գիտէ որ ի՛նչն է լաւագոյնը մեզի համար։

12, 13. ա) Եհովան ինչո՞ւ Ադամն ու Եւան անմիջապէս չբնաջնջեց։ բ) Եհովան ինչո՞ւ ձգած է որ Սատանան այս աշխարհին իշխանը ըլլայ եւ մարդիկ իրենք զիրենք կառավարեն։

12 Եհովային նպատակն էր երկիրը լեցնել Ադամին ու Եւային սերունդէն եկած կատարեալ մարդոցմով, եւ ան ուզեց որ անոնք ապրին Դրախտին մէջ՝ երկրի վրայ։ Սատանան ի՛նչ որ ալ ընէր՝ ասիկա պիտի իրականանար (Ծննդոց 1։28. Եսայի 55։10, 11)։ Այս պատճառով, Եհովան Ադամն ու Եւան անմիջապէս չբնաջնջեց։ Հապա ան ձգեց որ անոնք զաւակներ ունենան։ Յետոյ, Եհովան Ադամին ու Եւային զաւակներուն առիթ տուաւ որ իրե՛նք որոշեն, թէ ով կ’ուզեն որ իրենց վրայ իշխէ։

13 Սատանան միլիոնաւոր հրեշտակներու առջեւ ըսաւ որ Եհովա Աստուած գէշ իշխող է (Յոբ 38։7. Յայտնութիւն 5։11)։ Անոր համար, Եհովան իրեն ժամանակ տուաւ որ իր ըսածը փաստէ։ Ան մարդոց ալ ժամանակ տուաւ որ իրենք զիրենք կառավարեն աշխարհի մը մէջ, որուն իշխանը Սատանան է, ցոյց տալու համար թէ արդեօք առանց իր օգնութեան անոնք պիտի կարենայի՞ն իրենք զիրենք յաջողութեամբ կառավարել։

14. Ժամանակը ի՞նչ փաստած է։

14 Հազարաւոր տարիներ մարդիկ փորձած են իրենք իրենց վրայ իշխել, բայց չեն յաջողած։ Այսպէս փաստուած է թէ Սատանան ստախօս է եւ թէ մարդիկ պէտք ունին Աստուծոյ օգնութեան։ Երեմիա մարգարէն իրաւունք ունէր, երբ ըսաւ. «Գիտեմ, ո՛վ Տէր, թէ մարդուն ճամբան իր ձեռքը չէ, քալող մարդը իր քալուածքը շտկելու կարող չէ» (Երեմիա 10։23

 ԵՀՈՎԱՆ ԻՆՉՈ՞Ւ ԱՅՍՔԱՆ ԵՐԿԱՐ ՍՊԱՍԱԾ Է

15, 16. ա) Եհովան ինչո՞ւ ձգած է որ չարչարանքը այսքան երկար շարունակուի։ բ) Եհովան ինչո՞ւ Սատանային պատճառած խնդիրները չէ լուծած։

15 Եհովան ինչո՞ւ ձգած է որ մարդիկ այսքան երկար չարչարուին։ Ան ինչո՞ւ չար բաներուն վերջ չի դներ։ Պէտք էր ժամանակ անցնէր որ փաստուէր թէ Սատանային իշխանութիւնը ձախող է։ Մարդիկ ամէն տեսակ կառավարութիւն փորձած են, բայց չեն յաջողած։ Ճիշդ է որ անոնք գիտութեան եւ թեքնոլոճի–ի մէջ յառաջդիմած են, բայց այսօր ա՛լ աւելի շատցած են անարդարութիւնը, աղքատութիւնը, ոճիրն ու պատերազմները։ Ուրեմն յստակ է որ առանց Աստուծոյ օգնութեան չենք կրնար մենք մեզ յաջող կերպով կառավարել։

16 Միւս կողմէ, Եհովան Սատանային պատճառած խնդիրները չէ լուծած։ Եթէ լուծէր, Սատանային իշխանութեան կռնակ կեցած պիտի ըլլար եւ մարդիկ պիտի կարծէին որ կրնան իրենք զիրենք յաջող կերպով կառավարել։ Բայց ատիկա սուտ մըն է եւ Եհովան պատճառ պիտի չդառնայ որ մարդիկ այդ սուտին հաւատան։ Ան բնա՛ւ սուտ չի խօսիր (Եբրայեցիս 6։18

17, 18. Եհովան ինչպէ՞ս վերջ պիտի դնէ Սատանային պատճառած վնասին։

17 Եհովան կրնա՞յ Սատանային եւ մարդոց ըմբոստութեան պատճառած վնասին վերջ դնել։ Այո՛, իրեն հետ ամէ՛ն բան կարելի է։ Ան ասիկա պիտի ընէ այն ատեն, երբ փաստուի որ Սատանային բոլոր ըսածները սուտ են։ Յետոյ, Եհովան երկիրը դրախտի պիտի վերածէ, ինչպէս որ սկիզբը իր նպատակն էր։ Բոլոր «գերեզմաններուն մէջ» եղողները յարութիւն պիտի առնեն (Յովհաննէս 5։28, 29)։ Մարդիկ բնա՛ւ պիտի չհիւանդանան կամ չմեռնին։ Եհովան իր Որդին պիտի ղրկէ որ «Սատանային գործերը քանդէ» (Ա. Յովհաննէս 3։8)։ Բայց մինչ այդ,  մենք ուրախ ենք որ Եհովան կը համբերէ, քանի որ ասիկա առիթ կու տայ որ զինք ճանչնանք եւ ընտրենք որ ինք մեր Կառավարիչը ըլլայ (կարդա՛ Բ. Պետրոս 3։9, 10)։ Եւ նոյնիսկ եթէ չարչարուինք, ան մեզի կ’օգնէ որ տոկանք (Յովհաննէս 4։23. կարդա՛ Ա. Կորնթացիս 10։13

18 Եհովան մեզ չի ստիպեր որ զինք ընտրենք որպէս մեր Կառավարիչը։ Ան մեզի տուած է նուէր մը՝ ազատ կամք։ Տեսնենք անոր կարեւորութիւնը։

ԴՈՒՆ Ի՞ՆՉ ՊԻՏԻ ԸՆԵՍ

19. Եհովան ի՞նչ արժէքաւոր նուէր մը տուած է մեզի։ Ինչո՞ւ այս նուէրը պէտք է գնահատենք։

19 Եհովային նուէրը՝ ազատ կամքը, մեզ անասուններէն տարբեր կը դարձնէ։ Անասունները ազատ կամք չունին. բայց մենք կրնանք որոշել թէ ի՛նչ տեսակ կեանք պիտի ապրինք եւ թէ Աստուած պիտի հաճեցնե՞նք (Բ. Օրինաց 30։19)։ Ասկէ զատ, մենք ռոպոթներու պէս չենք, որոնք կ’ընեն ինչ որ իրենց կ’ըսուի։ Մենք ազատ ենք ընտրելու մեր ընկերները եւ որոշելու թէ ինչ պիտի ընենք մեր կեանքին մէջ եւ թէ ինչ տեսակ անձ կ’ուզենք ըլլալ։ Եհովան կ’ուզէ որ ուրախ կեանք ունենանք։

20, 21. Ի՞նչն է լաւագոյն ընտրութիւնը որ հիմա կրնաս ընել։

20 Եհովան կ’ուզէ որ զինք սրտանց սիրենք (Մատթէոս 22։37, 38)։ Ան հօր մը պէս է, որ երբ իր պզտիկը իրեն սրտանց ըսէ. «Քեզ կը սիրեմ», կ’ուրախանայ։ Եհովան մեզի ազատութիւն տուաւ որ որոշենք թէ իրեն պիտի ծառայե՛նք կամ ոչ։ Սատանան, Ադամը եւ Եւան որոշեցին Եհովային չծառայել։ Դուն ի՞նչ պիտի ընես։

21 Ընտրէ՛ Եհովային ծառայել։ Միլիոնաւորներ որոշած են Աստուած հաճեցնել եւ ոչ թէ՝ Սատանան (Առակաց 27։11)։ Ի՞նչ կրնաս ընել հիմա՛ որ յետոյ ըլլաս Դրախտին մէջ, ուր չարչարանք պիտի չըլլայ։ Յաջորդ դասը այս հարցումին պիտի պատասխանէ։