Hla mus rau

Mus rau cov ntsiab lus

Yehauvas Cov Timkhawv

Xaiv Yam Lus Hmoob Dawb

Ntseeg Thiab Mloog Lus Li Nau-a, Daniyee, Thiab Yauj

Ntseeg Thiab Mloog Lus Li Nau-a, Daniyee, Thiab Yauj

“Nau-a, Daniyee thiab Yauj, . . . lawv ua ncaj ncees tsuas yog pab tau lawv txojsia dim xwb.”​—EXEKHEE 14:14.

ZAJ NKAUJ: 6, 54

1, 2. (1) Nau-a, Daniyee thiab Yauj lawv txhawb tau peb lub zog li cas? (2) Exekhee 14:14 yog sau rau lub caij zoo li cas?

NIAJ HNUB NO tus yuav raug kev nyuaj siab li cas los muaj. Ib txhia muaj mob muaj nkeeg. Muaj dua ib txhia khwv tsis txaus noj. Lwm cov ho raug kev tsim txom loj heev. Muaj dua lwm cov tsis qab siab ua Yehauvas tes haujlwm lawm. Ua li koj ne? Koj puas tau raug tej no thiab? Thaum koj raug kev nyuaj siab li no nco ntsoov Nau-a, Daniyee, thiab Yauj. Lawv raug ntau yam kev nyuaj siab li peb thiab. Muaj tej lub caij lawv kuj raug tej yam txaus ntshai heev uas txo tau lawv txojsia. Txawm li ntawd los, lawv tsis tso Yehauvas tseg. Lawv yog neeg txhaum, tiamsis thaum kawg Yehauvas suav tias lawv tuav kev ntseeg ruaj nreeg thiab mloog nws lus. Lawv tej qauv txhawb tau peb lub zog thiab nplig tau peb siab kawg li.​—Nyeem Exekhee 14:12-14.

2 Exekhee 14:14 yog sau rau lub caij zoo li cas? Exekhee sau cov  lus ntawd hauv tebchaws Npanpiloo, xyoo 612 ua ntej Yexus. * (Saib cov lus hauv qab taw qhia.) (Exekhee 1:1; 8:1) Thaum ntawd ze lub caij uas Yeluxalees yuav raug puam tsuaj xyoo 607. Hauv lub nroog Yeluxalees tsawg tsawg tus thiaj ntseeg thiab mloog lus li Nau-a, Daniyee, thiab Yauj lawv xwb. Tshuav tej tug zoo li Yelemi, Npalu, Enpemelej, thiab Lekhaj caj ces. Thaum kawg, cov uas ncaj ncees thiaj dim xwb.​—Exekhee 9:1-5.

3. Hauv zaj no, peb yuav kawm 2 lo lus nug twg?

3 Tiam peb nyob no yuav zoo ib yam li tiam thaud thiab. Thaum txog lub caij Yehauvas rhuav tshem lub qab ntuj phem no, nws tsuas cawm cov ncaj ncees li Nau-a, Daniyee, thiab Yauj lawv xwb. (Qhia Tshwm 7:9, 14) Cia peb kawm seb vim li cas Yehauvas ho qhuas tias Nau-a, Daniyee, thiab Yauj yog tus qauv ncaj ncees rau peb xyaum. Peb yuav kawm 2 lo lus nug no: (1) Nau-a, Daniyee, thiab Yauj ntsib tej kev nyuaj siab zoo li cas? (2) Yuav ua li cas peb thiaj muaj kev ntseeg thiab mloog Vajtswv lus li lawv?

NAU-A MUAJ KEV NTSEEG THIAB MLOOG LUS TSHAJ 900 XYOO!

4, 5. Nau-a ntsib tej kev nyuaj siab zoo li cas thiab ua cas ho tsim nyog qhuas nws?

4 Nau-a ntsib kev nyuaj siab li cas? Tiam Nau-a yawg koob Enauj nyob, tibneeg twb coj phem heev lawm. Lawv hais “tej lus nruj lus tsiv” txog Yehauvas. (Yuda 14, 15) Tibneeg tsuas phem zuj zus ntxiv xwb. Thaum txog Nau-a tiad, tibneeg phem kawg li lawm. Phau Vajlugkub thiaj hais tias tibneeg “ua limhiam ntais ntuj puv nkaus ntiajteb.” Thaum ntawd cov tubtxib saum ntuj uas ntxeev siab rau Yehauvas tseem txia los ua neeg, yuav neeg tej ntxhais ua pojniam. Lawv yug tau ib co menyuam loj siab heev uas limhiam kawg li. (Chiv Keeb 6:2-4, 11, 12) Tiamsis sawvdaws pom tias Nau-a coj txawv. Phau Vajlugkub qhia tias “Nau-a yog tus uas [Yehauvas] txaus siab rau.” Nau-a tsis coj phem li cov neeg puag ncig nws, tiamsis nws “nrog nraim Vajtswv.”​—Chiv Keeb 6:8, 9.

5 Tej uas phau Vajlugkub hais txog Nau-a qhia peb li cas? Qhia tias Nau-a twb muaj kev ntseeg rau Yehauvas tau ntau xyoo ua ntej dej dag nyab ntiajteb. Tsis yog nws teev tiam Yehauvas 70, 80 xyoo xwb. Tiamsis nws twb teev tiam Yehauvas puag ntxov, yuav luag 600 xyoo diam! (Chiv Keeb 7:11) Lub caij ntawd phem kawg li. Tamsim no peb muaj koom txoos thiab cov kwvtij nkauj muam los txhawb peb. Tiamsis Nau-a lawv tsis muaj tej ntawd. Tej zaum Nau-a cov nus muag kuj tsis txhawb nws thiab. *​—Saib cov lus hauv qab taw qhia.

6. Nau-a ua siab tawv li cas?

6 Puas yog Nau-a coj zoo xwb ces tau lawd? Tsis yog. Nws kuj tshaj tawm kom lwm tus paub txog Yehauvas thiab. Phau Vajlugkub hais tias Nau-a yog tus “uas tshaj tawm txojkev ncaj ncees.” (2 Petus 2:5) Tus tubtxib Povlauj kuj hais txog Nau-a li no: “Vim txojkev ntseeg ntawd nws thiaj rau txim rau lub ntiajteb.” (Henplais 11:7) Cov tibneeg yeej thuam luag Nau-a. Tej zaum lawv kuj hem tias lawv yuav muab nws tua thiab. Txawm li ntawd los, Nau-a yeej tsis ntshai li. (Paj Lug 29:25) Yehauvas pab nws ua siab tawv qhawv.

7. Puas nyuaj rau Nau-a txua lub nkoj?

7 Thaum Yehauvas txib Nau-a txua lub nkoj, Nau-a twb teev tiam Yehauvas tau 500 xyoo lawm. Lub nkoj ntawd yuav cawm tau cov neeg  ncaj ncees thiab tej tsiaj txhu dim dej nyab. (Chiv Keeb 5:32; 6:14) Tej zaum nyuaj heev rau Nau-a txua lub nkoj. Nau-a paub tias cov tibneeg yuav thuam nws thiab ua nyuaj heev rau nws. Txawm li ntawd los, Nau-a tuav kev ntseeg ruaj nreeg thiab mloog Yehauvas lus. “Nau-a ua txhua yam raws li Vajtswv kom nws ua.”​—Chiv Keeb 6:22.

8. Nau-a puas ntseeg tias Yehauvas yuav saib xyuas nws tsev neeg?

8 Nau-a kuj ntsib lwm yam kev nyuaj siab thiab. Nws yuav tsum saib xyuas nws lub cuab lub yig. Ua ntej dej tsis tau nyab ntiajteb, tibneeg yuav tsum khwv heev thiaj tau noj. Nau-a kuj khwv ib yam li sawvdaws thiab. (Chiv Keeb 5:28, 29) Txawm li ntawd los, Nau-a tsis muab tej no ua chaw txhawj. Nau-a paub tias lawv yuav tsum teev tiam Yehauvas ua ntej. Tej zaum Nau-a txua lub nkoj ntev li 40, 50 xyoo, los nws xav ntsoov txog Yehauvas xwb. Tom qab dej nyab ntiajteb tas, Nau-a tseem teev tiam Yehauvas tau 350 xyoo. (Chiv Keeb 9:28) Nau-a tso tus qauv zoo heev rau peb, puas yog? Cia peb tuav kev ntseeg thiab mloog Vajtswv lus li Nau-a.

9, 10. (1) Peb yuav coj li cas thiaj qhia tias peb muaj kev ntseeg thiab mloog Vajtswv lus li Nau-a? (2) Yog tias peb mloog Vajtswv tej kevcai peb yuav tso siab li cas?

9 Yuav ua li cas peb thiaj muaj kev ntseeg thiab mloog Vajtswv lus li Nau-a? Peb yuav tsum txhawb Yehauvas txojkev ncaj ncees. Peb yuav tsum qhia tias peb tsis muaj feem nrog Xatas lub qab ntuj. Thiab peb yuav tsum muab Yehauvas tso ua ntej hauv peb lub neej. (Mathai 6:33; Yauhas 15:19) Vim peb coj li ntawd, lub qab ntuj thiaj ntxub peb. Zoo li thaum peb coj raws li Vajtswv txoj kevcai kom saib taus txojkev txij nkawm thiab tsis txhob ua nkauj ua nraug, yuav muaj neeg thuam peb. Tej zaum peb hnov lawv thuam hauv this vis, hauv xov tooj cua. (Nyeem Malakhi 3:17, 18.) Tiamsis ib yam li Nau-a, peb tsis ntshai neeg, peb ntshai Yehauvas xwb. Peb ntshai tsam peb ua rau Yehauvas tu siab. Peb paub tias Yehauvas tib leeg xwb thiaj pub tau txojsia ib txhis tsis kawg rau peb.​—Luka 12:4, 5.

10 Muab xav li no: ‘Thaum muaj neeg thuam kuv, kuv puas ua qhov ncaj qhov yog raws li Vajtswv pom zoo? Thaum nyuaj nrhiav noj nrhiav haus, kuv puas ntseeg tias Yehauvas yuav tsom kwm kuv tsev neeg?’ Yog tias koj muaj kev ntseeg rau Yehauvas thiab mloog Nws lus ib yam li Nau-a ces koj tsis tas txhawj li. Yehauvas yeej yuav saib xyuas koj.​—Filipi 4:6, 7.

DANIYEE NYOB LUB NROOG PHEM LOS NWS MUAJ KEV NTSEEG THIAB MLOOG LUS

11. Daniyee thiab nws 3 tug kwvluag ntsib tej yam zoo li cas? (Saib daim duab ntawm sab 3.)

11 Daniyee ntsib kev nyuaj siab li cas? Daniyee raug ntes mus nyob hauv Npanpiloo. Yeej tsis yoojyim li rau qhov cov Npanpiloo teev dab teev mlom loj heev. Tsis tas li ntawd xwb, cov Npanpiloo tsis nyiam neeg Yudai. Lawv thiaj thuam luag cov Yudai thiab lawv tus Vajtswv Yehauvas. (Ntawv Nkauj 137:1, 3) Thaum Daniyee hnov tej lus thuam ntawd yeej ntsawv siab heev. Tej zaum kuj ua rau cov Yudai uas hlub Yehauvas tsiv siab kawg li thiab. Thaum Daniyee thiab nws 3 tug kwvluag Hananiya, Misa-ee, thiab Axaliya lawv raug xaiv mus ua haujlwm rau vajntxwv Npanpiloo, ntshe cov tibneeg saib ntsoov seb lawv yuav coj li cas xwb. Vajntxwv sam hwm tias lawv yuav tsum noj tej zaub mov uas nws muab. Tiamsis cov Npanpiloo noj tej yam uas Yehauvas txwv tsis pub nws haiv neeg noj. Cov tub hluas ntawd yuav ua li cas? Phau Vajlugkub qhia tias Daniyee “tsis cia vajntxwv tej  zaub mov zoo thiab tej cawv txiv hmab uas vajntxwv haus ua rau nws lub cev qias puas tsuas.”​—Daniyee 1:5-8, 14-17.

12. Daniyee yog ib tug neeg zoo li cas thiab vim li cas tsim nyog qhuas nws?

12 Daniyee yog ib tug tub hluas pov khawv heev. Vajntxwv thiaj muab haujlwm tseem ceeb rau nws tuav. (Daniyee 1:19, 20) Yog Daniyee tsis ceev faj, tej zaum yuav ua yej ua ntxiab cuab nws thiab. Tej haujlwm ntawd ua tau rau nws khav theeb khav txiv tias nws txawj dua cov. Tiamsis Daniyee txo hwjchim heev, nws paub tias nws ua tsis tau txhua yam. Daniyee lees hlo tias Yehauvas yog tus pab nws ua haujlwm tiav xwb. (Daniyee 2:30) Thaum kawg Yehauvas thiaj qhuas Daniyee nrog Nau-a thiab Yauj nkawd. Thaum Yehauvas hais cov lus ntawd, Nau-a thiab Yauj nkawd twb dua lawm ntev heev, tiamsis Daniyee tseem yog ib tug tub hluas xwb. Txawm Daniyee tseem hluas los Yehauvas qhuas nws heev. Yehauvas tso siab tias Daniyee yuav tuav kev ntseeg thiab mloog Yehauvas lus mus tas nws lub neej. Thaum Daniyee twb yuav muaj 100 xyoo, Vajtswv tus tubtxib saum ntuj hais rau Daniyee tias: “Daniyeeʹe, koj yog tus uas ntxim hlub.”​—Daniyee 10:11.

13. Ua cas Yehauvas ho cia Daniyee ua nom?

13 Twb yog muaj Yehauvas txhawb, Daniyee thiaj tau ua nom hauv tebchaws Npanpiloo thiab tebchaws Midia thiab Pawxia. (Daniyee 1:21; 6:1, 2) Ua cas Yehauvas ho cia Daniyee tuav haujlwm siab hauv 2 lub tseem fwv ntawd? Tej zaum Yehauvas ua li ntawd kom Daniyee thiaj pab tau nws haiv neeg. Ib yam li thaum Yehauvas cia Yauxej ua nom hauv Iyi tebchaws thiab thaum Exathaw thiab Maudekhai ua nom hauv Pawxia tebchaws. * (Saib cov lus hauv qab taw qhia.) (Daniyee 2:48) Xav seb Exekhee thiab lwm cov neeg Yudai zoo siab npaum li cas thaum Yehauvas siv  Daniyee los pab lawv. Yeej txhawb tau lawv lub zog kawg li.

Yog peb muab siab npuab Yehauvas ces nws suav tias peb ntxim hlub ib yam li Daniyee (Saib nqe 14, 15)

14, 15. (1) Peb puas raug tej yam zoo li Daniyee thiab? (2) Cov ua niam ua txiv yuav xyaum Daniyee niam thiab txiv li cas?

14 Yuav ua li cas peb thiaj muaj kev ntseeg thiab mloog Vajtswv lus li Daniyee? Lub qab ntuj no puv ntia kev nkauj kev nraug thiab kev teev dab teev mlom. Coob leej ntau tus twb qaug rau lub Tuam Ceeb Npanpiloo uas yog kev ntseeg cuav lawm. Phau Vajlugkub muab Npanpiloo hu ua “lub chaw rau dab nyob.” (Qhia Tshwm 18:2) Peb zoo li cov neeg tuaj ua qhua xwb vim peb tsis coj li lub qab ntuj no. Tibneeg pom tias peb coj txawv ntawm lawv. Tej zaum lawv yuav thuam peb los muaj. (Malakau 13:13) Tiamsis, cia peb xyaum Daniyee es nrog nraim peb tus Vajtswv Yehauvas. Yog peb txo hwjchim, tso siab rau Yehauvas thiab mloog nws lus, nws yuav saib peb rau nqe thiab hlub peb ib yam li nws hlub Daniyee.​—Hakai 2:7.

15 Cov ua niam ua txiv yuav xyaum Daniyee niam thiab txiv li cas? Thaum Daniyee tseem yau lawv nyob tebchaws Yuda, cov tibneeg twb coj phem kawg li lawm. Txawm li ntawd los, Daniyee tseem los paub Yehauvas. Puas yog nws kawm nws xwb? Tsis yog. Yuav tsum yog nws niam nws txiv qhia Yehauvas rau nws paub. (Paj Lug 22:6) Daniyee lub npe txhais tias “Tus Txiav Txim Rau Kuv Yog Vajtswv.” Nws niam nws txiv yeej hlub Yehauvas, lawv thiaj tis nws lub npe li ntawd. (Daniyee 1:6) Nej cov ua niam ua txiv, cia li ua siab ntev cob qhia nej tej menyuam kom paub Yehauvas. Txhob tso tseg! (Efexau 6:4) Nrog lawv thov Vajtswv ua ke, thiab thov Vajtswv pab lawv. Rau siab qhia kom lawv xav coj raws li Vajtswv lub siab nyiam. Thaum kawg Yehauvas yuav foom koob hmoov nplua mias rau koj.​—Ntawv Nkauj 37:5.

MUAJ THIAB PLUAG LOS YAUJ TUAV KEV NTSEEG THIAB MLOOG LUS

16, 17. Yauj raug kev nyuaj siab li cas?

16 Yauj ntsib kev nyuaj siab li cas? Yauj raug kev nyuaj siab ntau yam ua rau nws lub neej ntxhov siab hnyo. Phau Vajlugkub hais tias Yauj yog “tus loj kawg nkaus hauv cov neeg sawvdaws uas nyob sab hnub tuaj.” (Yauj 1:3) Yauj yog ib tug muaj txiag nplua nuj, muaj koob muaj npe zoo. Ib tsoom sawvdaws hwm nws heev. (Yauj 29:7-16) Txawm li ntawd los Yauj tsis khav tias nws zoo dua luag tej. Nws paub tias nws yuav tsum vam khom Yehauvas. Yauj muaj kev ntseeg heev, Yehauvas thiaj suav tias Yauj yog Nws tus tub qhe. Yehauvas qhuas Yauj li no: “Nws yog tus neeg zoo tsis muaj chaw thuam li thiab ua ncaj ncees, nws hwm thiab paub ntshai Vajtswv thiab tseg tsis ua txojkev phem.”​—Yauj 1:8.

17 Tib ntsais muag xwb Yauj lub neej hloov tag nrho. Nws tej qhov txhia chaw poob tag, tej metub menyuam tuag tas, dua rhe nws lub siab. Tej kev nyuaj siab no ua rau Yauj tsis xav ua neej nyob. Nimno peb nyeem txog Yauj lub neej, peb mam paub tias yog Xatas tsim xwb. Xatas iab hiam tias Yauj tsis hlub Yehauvas tiag, Yauj lam teev tiam Yehauvas kom nws tau zoo xwb. (Nyeem Yauj 1:9, 10.) Xatas kuj hais cov lus iab hiam no los nkaug Yehauvas thiab. Yehauvas paub tias yuav tsum teb Xatas cov lus iab hiam ntawd, Nws thiaj cia Xatas sim Yauj. Thaum Yauj muab siab npuab Yehauvas ces qhia tias nws yeej hlub Yehauvas tiag.

18. (1) Yauj lub neej txhawb tau koj li cas? (2) Yauj lub neej qhia peb li cas txog Yehauvas?

18 Xatas sim Yauj ib zaug tas ib zaug tuaj. Xatas txhob txwm ua kom Yauj xav tias Yehauvas yog tus ua phem rau Yauj. (Yauj 1:13-21) Peb tug txivneej uas ua txuj nrog Yauj ntaus phoojywg tseem hais lus chob Yauj siab kawg  li thiab. Lawv cem tias twb yog tim Yauj ua txhaum, Vajtswv thiaj rau txim rau nws. (Yauj 2:11; 22:1, 5-10) Txawm li ntawd los, Yauj tsis tso Yehauvas tseg. Thaum Yauj nyuaj siab heev, nws kuj hais tau lus yuam kev thiab. (Yauj 6:1-3) Tiamsis Yehauvas paub tias Yauj ntxhov siab dhau lawm xwb. Yehauvas pom tias Yauj yeej muab siab npuab nws tsis tseg. Thaum Yauj thev dhau tej kev nyuaj siab no lawm, Yehauvas foom koob hmoov rau Yauj ob npaug. Yauj muaj txojsia nyob tau 140 xyoo ntxiv. (Yakaunpau 5:11) Yauj teev tiam Vajtswv kawg siab kawg ntsws mus dua nws lub neej. Ua cas peb ho paub li ntawd? Rau qhov cov lus uas sau txog Yauj hauv Exekhee 14:14, yog sau ntau pua xyoo tom qab Yauj twb dua lawd.

19, 20. (1) Yuav ua li cas peb thiaj muaj kev ntseeg thiab mloog lus li Yauj? (2) Yuav ua li cas peb thiaj paub hlub peb cov kwvtij?

19 Yuav ua li cas peb thiaj muaj kev ntseeg thiab mloog Vajtswv lus li Yauj? Txawm peb raug kev nyuaj siab li cas los cia peb muab Yehauvas saib hlob hauv peb lub neej. Peb yuav tsum tso siab plhuav rau Yehauvas, thiab mloog nws lus kawg siab kawg ntsws. Yav thaum ub, Yauj twb tsis paub vim li cas nws ho raug kev txom nyem ua luaj. Txawm li ntawd los Yauj tseem tso siab rau Yehauvas. Niaj hnub no, peb paub lub ntsiab ntawd zoo dua Yauj. Peb paub zoo txog Xatas lub tswvyim dag. (2 Khaulee 2:11) Peb tseem muaj phau ntawv Yauj los qhia peb tias vim li cas Vajtswv thiaj cia muaj kev txom nyem. Peb paub tias Vajtswv lub Nceeg Vaj yog ib lub tseem fwv tiag tiag uas Yexus Khetos twb kav lawm. (Daniyee 7:13, 14) Thiab peb paub tias tshuav tsis ntev xwb, lub Nceeg Vaj ntawd yuav kav thoob plaws lub ntiajteb thiab yuav tshem tawm tej kev txom nyem. Yog li ntawd, yeej tsim nyog peb yimhuab tso siab rau Yehauvas.

20 Yauj lub neej ua qauv tias thaum peb cov kwvtij nkauj muam raug kev txom nyem, peb yuav tsum paub hlub lawv. Ib yam li Yauj, thaum peb cov kwvtij ntxhov siab heev, lawv yuav hais tau lus yuam kev. (Laj Lim Tswvyim 7:7) Tiamsis tsis txhob liam txim rau lawv. Cia peb khuvleej lawv. Yog peb hlub lawv ces twb yog peb xyaum peb Leej Txiv Yehauvas ntag. Yehauvas yog tus Vajtswv uas hlub thiab khuvleej tibneeg.​—Ntawv Nkauj 103:8.

YEHAUVAS YUAV “PUB ZOG RAU NEJ”

21. Nau-a, Daniyee thiab Yauj lawv lub neej puas zoo nkaus li 1 Petus 5:10 tau hais?

21 Nau-a, Daniyee, thiab Yauj lawv nyias raug nyias kev nyuaj siab thiab nyias nyob nyias ib lub caij. Tiamsis lawv puavleej thev dhau tej kev nyuaj siab ntawd. Tej uas lawv raug qhia tias muaj tseeb raws li Petus tau hais no: “Thaum nej raug kev tsim txom ib nyuag ntu, mas Vajtswv uas muaj txojkev hlub puv npo uas tau hu nej los koom nws lub hwjchim ci ntsa iab uas nyob mus ib txhis hauv Khetos, nws yuav pub nej nyob zoo li qub, yuav hwj nej nyob ruaj, pub zog rau nej thiab tsa nej nyob ruaj mus li.”​—1 Petus 5:10.

22. Peb yuav kawm dabtsi rau lwm zaj?

22 Raws li cov lus hauv 1 Petus 5:10, Yehauvas cog lus tias nws yuav txhawb kom nws cov tibneeg sawv ruaj khov. Cov lus cog tseg ntawd kuj yog hais rau peb niaj hnub no thiab. Peb sawvdaws xav tau Yehauvas txojkev pab, kom nws pub lub dag lub zog rau peb, peb thiaj tuav tau kev ntseeg ruaj nreeg. Yog li ntawd, cia peb muaj kev ntseeg thiab mloog Vajtswv lus, ib yam li Nau-a, Daniyee thiab Yauj lawv. Nyob rau lwm zaj, peb tseem yuav kawm tias Nau-a, Daniyee thiab Yauj tuav kev ntseeg ruaj nreeg rau qhov lawv paub Yehauvas zoo heev. Lawv thiaj “to taub” tej uas haum Yehauvas siab. (Paj Lug 28:5) Peb yeej xyaum tau ib yam li ntawd.

^ nqe 2 Exekhee raug ntes mus nyob Npanpiloo xyoo 617 ua ntej Yexus. Thaum Exekhee nyob tebchaws ntawd tau 6 xyoo lawm, nws mam sau cov lus hauv Exekhee 8:1–19:14. Xyoo ntawd yog xyoo 612.

^ nqe 5 Nau-a txiv hu ua Lame. Lame ntseeg Vajtswv tiamsis nws tuag 5 xyoos ua ntej dej dag nyab ntiajteb. Yog tias Nau-a niam thiab nws cov nus muag tseem nyob txog thaum dej nyab ntiajteb ces tej zaum lawv tuag rau thaum ntawd lawm.

^ nqe 13 Tej zaum kuj yog Yehauvas cia Hananiya, Misa-ee, thiab Axaliya tuav haujlwm xwv thiaj pab tau cov Yudai thiab.​—Daniyee 2:49.