Hla mus rau

Mus rau lub haus paus tom ntej

Mus rau cov ntsiab lus

Yehauvas Cov Timkhawv

Hmoob Dawb

Phau Tsom Faj  |  Phau 4 Xyoo 2017

Koj Puas Paub?

Koj Puas Paub?

Thaum Yexus ua lus piv txwv txog tus “menyuam dev” puas tub qaug tus neeg ntawd?

Cov Kili lossis cov Loos muab pob zeb txaug ua ib tug menyuam puag menyuam dev (100 xyoo U.Nt.Y. txog 200 xyoo U.Nt.Y.)

Muaj ib zaug Yexus tawm hauv Yixayee tebchaws mus rau hauv Loos lub xeev Xilia ces txawm muaj ib tug pojniam Kili tuaj thov Yexus pab. Yexus thiaj muab cov uas tsis yog neeg Yuda piv rau “menyuam dev.” Raws li Mauxe txoj cai, dev yog ib hom tsiaj tsis huv. (Levi Tej Kevcai 11:27) Yexus ua lus piv txwv li ntawd puas yog nws hais saib tsis taus tus pojniam Kili thiab cov uas tsis yog neeg Yuda?

Tsis yog. Zoo li Yexus hais rau nws cov thwjtim, nws tsuas yog los pab cov neeg Yuda xwb. Yog li ntawd, Yexus thiaj ua piv txwv rau tus pojniam Kili tias: “Tsis tsim nyog muab menyuam tej mov pov rau [menyuam] dev noj.” (Mathai 15:21-26; Malakau 7:26) Cov neeg Kili thiab cov neeg Loos nyiam dev heev. Lawv cia dev nyob hauv tsev nrog tej menyuam ua si. Yog li ntawd, thaum Yexus hais txog “menyuam dev” tsis yog nws hais saib tsis taus tus pojniam. Tus pojniam Kili yeej paub li ntawd, nws thiaj teb Yexus li no: “Tus Tswv, tseeb tiag, tiamsis [menyuam] dev yeej tau noj tej mov uas poob saum tus tswv lub rooj los.” Yexus qhuas tias tus pojniam Kili muaj kev ntseeg kawg li. Nws thiaj kho tus pojniam tus menyuam zoo.​—Matthew 15:27, 28.

Tus tubtxib Povlauj puas hais yog thaum nws cheem tsis pub caij nkoj?

Txaug lub nkoj thauj khoom rau ntawm ib daim lag zeb (100 xyoo T.Q.Y.)

Lub nkoj uas thauj Povlauj mus rau tebchaws Ithali raug cua nplawm hlob heev. Muaj ib zaug thaum lawv los txog ib qho chaw, Povlauj cheem kom nres tsis txhob mus ntxiv. (Tubtxib Tes Haujlwm 27:9-12) Yog vim li cas Povlauj thiaj cheem lawv?

Txheej thaud cov neeg tsav nkoj yeej paub zoo txog Hiavtxwv Meditelene. Lawv paub tias lub caij ntuj no tsis zoo caij nkoj. Lub 11 Hlis nrab mus txog lub 3 Hlis nrab luag txwv tsis pub caij nkoj hla ntu hiavtxwv ntawd. Tiamsis lub sijhawm Povlauj mus ntawd yog lub 9 Hlis mus txog lub 10 Hli. Ib tug txiv neej Loos hu ua Vegetius (400 xyoo T.Q.Y.) sau rau hauv phau ntawv Epitome of Military Science tias: “Tej lub hlis zoo caij nkoj, tej lub lam caij xwb, thiab tej lub tsis zoo caij kiag li.” Vegetius piav tias lub 5 Hlis tim 27 txog lub 9 Hlis tim 14 zoo caij nkoj, lub 9 Hlis tim 15 txog lub 11 Hlis tim 11 lam caij xwb, thiab lub 3 Hlis tim 11 txog lub 5 Hlis tim 26 tsis zoo caij kiag li. Vim Povlauj txeev caij nkoj dua lawm, nws thiaj paub zoo tias lub caij twg zoo lub caij twg tsis zoo. Tus tsav nkoj thiab tus tswv nkoj yeej paub tias Povlauj hais yog lawm, tiamsis nkawd txhob txwm tsis mloog Povlauj hais xwb. Yog li ntawd, thaum kawg lub nkoj thiaj tawg tag.​—Tubtxib Tes Haujlwm 27:13-44.