Magdiretso sa kaundan

Magdiretso sa secondary menu

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Hiligaynon

Ang Lalantawan  |  Hulyo 2014

Paano Mo Disiplinahon ang Imo Kabataan?

Paano Mo Disiplinahon ang Imo Kabataan?

“Naugot ako samtang nagapamati sa tunog sang kada maglabay nga salakyan. Amo ini ang ikatlo nga tion nga ginlapas ni Jordan ang iya curfew. ‘Diin na sia man?’ palibog ko. ‘May natabo bala sa iya? Bal-an bala niya nga nabalaka na kami?’ Sang nag-abot sia, daw malupok na ako sa kaakig.”GEORGE.

“Nagtiyabaw ang akon bata nga babayi, amo nga nagsala ako. Sang pagbalikid ko ginakaptan niya ang iya ulo kag nagahibi. Ginsumbag sia sang iya apat ka tuig nga manghod nga lalaki.”NICOLE.

“‘Wala ko ’ya ginkawat ang singsing a. Nakita ko lang ’ni ’ya!’ siling ni Natalie, ang amon anom ka tuig nga bata nga babayi, samtang nagadaku ang iya asul nga mata nga nagapakitluoy nga inosente sia. Nasakitan gid kami kay wala gid niya gin-ako, amo nga naghibi kami. Bal-an namon nga nagabinutig sia.”STEPHEN.

KON ikaw isa ka ginikanan, mahangpan mo bala ang ginabatyag nila? Kon makaatubang ka sing amo man sini nga mga kahimtangan, nagapalibog ka bala kon paano ukon dapat gid bala disiplinahon ang imo bata? Sala bala nga disiplinahon sila?

ANO ANG DISIPLINA?

Sa Biblia, ang tinaga nga “disiplina” wala lang nagapatuhoy sa pagsilot kundi nagapatuhoy una sa paghatag sing instruksion, pagtudlo, kag pagtadlong. Wala gid ini naangot sa pag-abuso ukon kapintas.Hulubaton 4:1, 2, New World Translation of the Holy Scriptures, NW.

Ang pagdisiplina sang mga ginikanan mahimo mapaanggid sa pagtanom. Ang nagatanom nagapreparar sang duta, nagabunyag kag nagaatipan sang tanom, kag nagaamlig sa sini sa mga sapatsapat kag hilamon. Samtang nagatubo ang tanom, mahimo utdan (pruning) ini agod magtubo sing maayo. Nahibaluan sang nagatanom nga kinahanglan ang mahalungon nga pag-atipan agod mangin maayo ang tanom. Sing kaanggid, ginaatipan sang mga ginikanan ang ila kabataan sa madamo nga paagi. Pero kon kaisa kinahanglan nila disiplinahon ang ila kabataan, pareho sang pag-utod sang tanom, agod matadlong ang sala nga huyog sing temprano pa kag mabuligan ang kabataan nga magdaku sa husto nga direksion. Pero, ang pag-utod sang tanom dapat himuon sing mahalungon agod indi ini mahalitan. Sing kaanggid, ang pagdisiplina sang mga ginikanan kinahanglan nga mangin mahigugmaon.

Ang Dios sa Biblia, nga si Jehova, nagpakita sing maayo nga halimbawa sa mga ginikanan. Ang iya pagdisiplina sa iya matinumanon nga mga alagad epektibo gid kag kalahamut-an amo nga ‘ginahigugma nila ang disiplina.’ (Hulubaton 12:1NW) ‘Nagpanguyapot sila sa disiplina’ kag ‘wala ini ginbuy-an.’ (Hulubaton 4:13, NW) Mabuligan mo ang imo bata nga batunon ang disiplina paagi sa pag-ilog sa tatlo ka panguna nga paagi sang pagdisiplina sang  Dios: (1) mahigugmaon, (2) makatarunganon, kag (3) wala nagabag-o.

MAHIGUGMAON NGA DISIPLINA

Ang gugma amo ang basihan kag rason sang pagdisiplina sang Dios. Ang Biblia nagasiling: ‘Sia nga ginahigugma sang GINOO ginabadlong niya, subong sang amay sa anak nga sa iya nagakahamuut sia.’ (Hulubaton 3:12) Dugang pa, si Jehova “maloloy-on kag mainayohon, makuli sa pagpangakig.” (Exodo 34:6) Amo nga wala gid nagaabuso si Jehova kag indi sia mapintas. Wala man sia nagahambal sing masakit nga mga pulong, nagapakalain pirme, ukon nagapang-insulto, nga makahalit “kaangay sang mga pagsuntok sang espada.”Hulubaton 12:18.

MAMATI

Siempre, indi gid mailog sang mga ginikanan sing bug-os ang himpit nga halimbawa sang Dios sa pagpugong sang kaugalingon. Kon kaisa maubos gid ang imo pasensia, pero sa sinang mabudlay gid nga tion, dumduma pirme nga ang pagsilot bangod sa kaakig masami nga mapintas, sobra, kag indi maayo. Dugang pa, ang pagsilot bangod sa kaakig ukon kaugot, indi matawag nga disiplina. Pagkadula lang ini sing pagpugong sa kaugalingon.

Pero kon nagadisiplina ka nga may gugma kag pagpugong sa kaugalingon, mangin maayo gid ang resulta. Binagbinaga kon paano ini gin-atubang nanday George kag Nicole, nga ginsambit kaina.

MANGAMUYO

“Sang nag-abot na si Jordan, nagabalingaso na kami nga mag-asawa, pero ginpunggan namon ini samtang nagapamati sa iya paathag. Kay gab-i na katama, nagdesisyon kami nga istoryahan na lang namon ini pagkaaga. Magkaupod kami nga nangamuyo kag nagtulog. Pagkaaga, kalmado na kami amo nga naistorya namon sing matawhay ang amon bata kag nalab-ot ang iya tagipusuon. Nagpasugot sia dayon sa amon mga pagdumili kag ginbaton ang disiplina. Maayo lang kay narealisar namon nga indi gali maayo ang padasudaso nga disiplina. Kon ginauna namon anay ang pagpamati, mangin maayo gid ang resulta.”George.

MAG-ISTORYAHANAY

“Naakig gid ako sang nakita ko ang kasakit nga ginhimo sang akon bata nga lalaki sa iya magulang. Imbes nga disiplinahon sia dayon, ginpakadto ko sia anay sa iya kuarto kay puerte pa ang akon kaakig nga indi ako makahimo sing maayo nga desisyon. Sang ulihi, sang naumpawan na ako, ginpaathag ko sa iya nga indi husto ang kapintas kag masakit gid ang iya ginhimo sa iya magulang. Nangin maayo ang epekto sini. Nangayo sia sing pasaylo kay Manang niya kag ginhakos ini.”Nicole.

Ang nagakaigo nga disiplina, bisan pa nagalakip sing silot, dapat pirme ginapahulag sang gugma.

 MAKATARUNGANON NGA DISIPLINA

Ang disiplina ni Jehova pirme ginapadapat suno sa “talaksan.” (Jeremias 30:11; 46:28) Ginabinagbinag niya ang tanan nga kahimtangan, lakip ang mga rason. Paano ini mailog sang mga ginikanan? Si Stephen, nga ginsambit kaina, nagpaathag: “Bisan pa nasakitan gid kami kag wala namon nahangpan ang pagpanghiwala ni Natalie parte sa singsing, ginbinagbinag namon ang iya edad kag ang iya buot.”

Gintinguhaan ni Robert nga bana ni Nicole, nga binagbinagon ang tanan nga kahimtangan. Kon magdinungol ang kabataan, ginapamangkot niya ang iya kaugalingon: ‘Makaisa pa lang bala ini natabo? Nakapoy bala ang bata ukon nagamasakit? Ini bala sintomas sang lain nga problema?’

Nakahibalo man ang makatarunganon nga mga ginikanan nga ang ila kabataan indi gagmay nga adulto. Nagaugyon sa sini ang Cristiano nga si apostol Pablo sang nagsulat sia: “Sang bata pa ako, nagahambal ako subong sang bata, nagahunahuna subong sang bata.” (1 Corinto 13:11) Si Robert nagsiling: “Ang isa nga nakabulig sa akon nga mangin makatarunganon amo ang pagdumdom ko kon ano ang akon ginhimo sang bata pa ako.”

Importante nga mangin realistiko ka sa imo mga ginapaabot kag indi pagpakadiutayon ukon ugyunan ang sayop nga paggawi ukon mga panimuot. Mapat-od mo nga ang disiplina balanse kag makatarunganon kon binagbinagon mo ang ikasarang kag limitasyon sang imo bata, kag ang iban pa nga mga sirkunstansia.

WALA NAGABAG-O NGA DISIPLINA

“Ako nga GINOO wala nagabaylo,” siling sang Malaquias 3:6. Ang mga alagad sang Dios nagasalig gid sa sini nga kamatuoran kag nagabatyag sing kasiguruhan. Kinahanglan man sang kabataan ang masaligan nga disiplina. Kon nagabag-obag-o ang imo talaksan depende sa imo modo, mahimo maglibog ang ulo sang imo bata kag malugaw-an.

Dumduma nga nagsiling si Jesus: “Dapat nga ang inyo Huo magakahulugan sang Huo, ang inyo Indi, Indi.” Ini nga mga pulong maaplikar man sang mga ginikanan. (Mateo 5:37) Hunahunaa anay sing maayo antes magpaandam nga indi mo man mahimo. Kon paandaman mo ang imo bata sang silot kon magdinungol sia, ipadapat gid ini.

Importante gid ang maayo nga komunikasyon sang mga ginikanan parte sa wala nagabag-o nga disiplina. Si Robert nagsiling: “Kon mapasugot ako sang amon kabataan sang indi gusto sang akon asawa, ginabag-o ko ini kon mahibaluan ko para ugyunan ang akon asawa.” Kon wala nagaugyunay ang mga ginikanan sa pag-atubang sang isa ka kahimtangan, maayo nga istoryahan nila ini sing pribado kag mag-ugyunay sa isa ka desisyon.

IMPORTANTE ANG DISIPLINA

Kon ilugon mo ang mahigugmaon, makatarunganon, kag wala nagabag-o nga pagdisiplina ni Jehova, makasalig ka nga makabenepisyo gid sa sini ang imo kabataan. Makabulig sa imo kabataan ang imo mahigugmaon nga paggiya agod mangin hamtong sila kag responsable nga adulto. Subong sang ginasiling sang Biblia: “Hanasa ang bata sa dalanon nga dapat niya paglaktan, kag bisan tigulang na sia indi sia magtalikod sa sini.”Hulubaton 22:6.

Magtuon sing Dugang Pa

MAGMATA!

Paano Mo Disiplinahon ang Imo Tin-edyer nga Bata?

Ang pagdisiplina nagakahulugan sing pagtudlo. Ang mga prinsipio sa Biblia makabulig sa imo sa pagtudlo sa imo tin-edyer nga bata nga magtuman sa baylo nga magrebelde.