Accessibility setting

Magpili sing lenguahe

Magdiretso sa segundaryo nga menu

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Magdiretso sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Hiligaynon

ANG LALANTAWAN HUNYO 2014

 TOPIKO SA KOBER | ANG PAGTAMOD SANG DIOS SA PAGPANIGARILYO

Bug-os Kalibutan nga Epidemia

Bug-os Kalibutan nga Epidemia

Ang pagpanigarilyo isa ka manugpatay nga wala nagapahuway.

  • Nagpatay na ini sang 100,000,000 sang nagligad nga siglo.

  • Nagakutol ini sang mga 6,000,000 ka kabuhi kada tuig.

  • Sa aberids, nagapatay ini sang isa ka tawo kada anom ka segundo.

Pero wala gihapon nagauntat ang mga tawo sa pagpanigarilyo.

Ginabulubanta sang mga awtoridad nga kon magpadayon ang kahimtangan, ang mapatay sa pagpanigarilyo kada tuig magalab-ot sa sobra 8,000,000 sa 2030. Kag ginapakotpakot nila nga mga 1,000,000,000 ang mapatay sa pagpanigarilyo sa tapos sang ika-21 nga siglo.

Indi lang ang mga nagapanigarilyo ang biktima. Lakip man ang mga miembro sang pamilya, nga nagaantos sa emosyon kag pinansial, amo man ang 600,000 nga wala nagapanigarilyo nga nagakapatay kada tuig bangod nahaklo nila ang aso sang sigarilyo. Apektado ang tanan bangod sang nagataas nga gasto sa pagpabulong.

Indi pareho sang mga epidemia nga ginapaligban sang mga doktor kon ano ang bulong, ini nga problema mahapos lang bulngon; kag nahibaluan gid sang tanan ang solusyon. Si Dr. Margaret Chan, director-­gen­eral sang ­World ­Health Organiza­tion, nagsiling: “Tawo gid ang kabangdanan sang epidemia sang tabako, kag sarang ini mauntat kon magkooperar ang mga gobierno kag mga tawo.”

Indi gid matupungan ang pagpanikasog sa bug-os kalibutan para mauntat ining krisis sa panglawas. Sang Agosto 2012, mga 175 ka pungsod ang nag-­ugyon nga maghimo sang tikang para kontrolon ang paggamit sang tabako. * Pero, may mga panikasog man nga ginahimo para magpadayon ini. Kada tuig, nagagasto sing binilyon ka dolyar ang mga kompanya sang tabako sa ila pasayod para magganyat sang bag-o nga mga kustomer, ilabi na ang mga babayi kag mga pamatan-on sa imol nga mga pungsod. Bangod makapaadik ang tabako, pat-od gid nga madamo gihapon ang mapatay kay mga isa ka bilyon na ang naadik sa sini. Kon indi sila mag-­untat, ­magadamo pa gid ang mapatay sa masunod nga 40 ka tuig.

Ang mga pasayod kag pagkaadik amo ang nagapugong sa mga tawo nga indi mag-­untat sa ila bisyo. Amo sini ang naeksperiensiahan ni ­Naoko. Tin-­edyer pa lang sia sang magsugod panigarilyo. Bangod sang mga pasayod nga iya nakita, pamatyagan niya daw ka sosyal sa iya. Bisan pa napatay ang iya mga ginikanan sa kanser sa baga, kag may duha na sia ka bata nga babayi, nagpanigarilyo gihapon sia. “Nabalaka gid ako nga basi makanser man ako sa baga, kag amo man sa panglawas sang akon mga bata,” siling niya, “pero indi gihapon ako ­makauntat. Pamatyag ko daw indi ko na gid ini madula.”

Pero, nauntatan ini ni ­Naoko. Nasapwan niya ang rason para untatan ang pagpanigarilyo sa isa ka libro nga nakabulig man sa minilyon nga indi manigarilyo. Ano ini nga libro? Palihug padayuna ang pagbasa.

^ par. 11 Nagalakip ini sang pag-edukar sa mga tawo parte sa katalagman sa pagpanigarilyo, pagdumili sa pagpasayod sang mga kompanya sang tabako, pagpataas sang buhis sa tabako, kag paghimo sang mga programa nga makabulig sa mga tawo nga mag-­untat sa pagpanigarilyo.