Accessibility setting

Magpili sing lenguahe

Magdiretso sa segundaryo nga menu

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Magdiretso sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Hiligaynon

ANG LALANTAWAN NOBIEMBRE 2010

Gintagna Bala sang Biblia ang Moderno nga Pungsod sang Israel?

Gintagna Bala sang Biblia ang Moderno nga Pungsod sang Israel?

  Gintagna Bala sang Biblia ang Moderno nga Pungsod sang Israel?

GINABANTAYAN gid sang kalibutan ang nagakatabo sa Middle East. Pirme lang didto may bombahanay, pag-atake sang mga terorista, kag pag-inaway sang armado nga mga grupo. Posible pa gani nga maggamit sila sing bomba nuklear. Gani indi katingalahan nga madamo ang nahadlok bisan diin!

Ginbantayan man sang kalibutan ang Middle East sang Mayo 1948, mga 62 na ka tuig ang nagligad. Nagahingapos na sadto ang mando sa Britanya nga kontrolon ang ginatawag sadto nga Palestina, kag may ginapaabot nga inaway. Antes sadto nga tuig, gin-awtorisahan sang United Nations ang paghimo sang independiente nga Judiyo nga pungsod sa pila ka teritoryo nga sakop nila. Pero ang Arabo nga mga pungsod sa palibot nanumpa nga balabagan ini bisan ano man ang matabo. Ang Arab League nagpaandam nga kon himuon nila ini, madanaw gid ang dugo.

Biernes sadto, alas 4:00 sang hapon, Mayo 14, 1948. Pila na lang ka oras kag matapos na ang mando sa Britanya. Sa Tel Aviv Museum, may 350 ka sekreto nga gin-imbitahan para saksihan ang ginahulat nila nga anunsio—ang pormal nga pagdeklarar sa moderno nga Israel subong isa ka pungsod. Estrikto gid ang pagguardia, kay basi magsalakay ang mga kaaway sining bag-o nga pungsod.

Ginbasa sang lider sang Israel’s National Council nga si David Ben-Gurion ang The Declaration of the Establishment of the State of Israel. Ang bahin sini nagsiling: “Kami, nga mga miembro sang People’s Council, nga nagarepresentar sang Komunidad sang mga Judiyo sa Eretz-Israel . . . paagi sa amon kinamatarong subong mga Judiyo kag kinamatarong base sa kasaysayan kag sa gahom sang Resolution of the United Nations General Assembly, nagadeklarar sang pagpasad sang Judiyo nga Pungsod sa Eretz-Israel, nga pagatawgon nga Pungsod sang Israel.”

Katumanan Bala sang Tagna sa Biblia?

Ang iban nga Evangelical nga Protestante nagapati nga ining pungsod sang Israel katumanan sang tagna sa Biblia. Halimbawa, sa libro nga Jerusalem Countdown, ang klerigo nga si John Hagee nagsiling: “Ining importante nga okasyon ginsulat ni propeta Isaias, nga nagasiling, ‘Ipanganak ang isa ka pungsud sa isa ka adlaw.’  (Tan-awa ang Isaias 66:8) . . . Amo ini ang pinakadaku nga katumanan sang tagna sa ika-beinte nga siglo. Mabakod ini nga ebidensia para makita sang tanan nga ang Dios sang Israel nagaluntad gihapon.”

Matuod bala ini? Gintagna bala sang Isaias 66:8 ang pagpasad sang moderno nga pungsod sang Israel? Ang Mayo 14, 1948 bala amo gid ang “pinakadaku nga katumanan sang tagna sa ika-beinte nga siglo”? Kon ang Pungsod sang Israel amo gihapon ang pinili nga pungsod sang Dios, kag ginagamit niya sa pagtuman sang mga tagna sa Biblia, mangin interesado gid sa sini ang mga nagatuon sa Biblia.

Si Isaias nagtagna: “Sin-o bala ang nakabati sang among butang? Sin-o ang nakakita sang among mga butang? Matawo bala ang isa ka duta sa isa ka adlaw? Ipanganak bala ang isa ka pungsud sa makaisa lamang? Kay sa gilayon nga ang Sion ginsakitan nag-anak sia sang iya mga anak.” (Isaias 66:8) Suno sa sini nga bersikulo, may pungsod nga ipanganak sa isa lang ka adlaw. Pero sin-o ang magaanak sini? Ang masunod nga bersikulo mabasa: “Dalhon ko bala sa pagkatawo kag indi pag-ipaanak? Nagasiling ang GINOO; ako nga nagapaanak magatakup bala sang tiyan? nagasiling ang imo Dios.” Maathag nga ginpakita ni Jehova nga Dios nga sia ang naghimo sini.

Ang Israel subong isa ka demokratiko nga gobierno kag wala sila nagasiling nga nagasalig sila sa Dios nga ginapakilala sang Biblia. Ginkilala bala sang mga taga-Israel sang 1948 nga si Jehova nga Dios ang sa likod sang pagdeklarar sa ila subong pungsod? Wala. Wala sing may ginsambit nga ngalan sang Dios ukon bisan tinaga nga “Dios” sa orihinal nga kopya sang proklamasyon. Ang libro nga Great Moments in Jewish History nagsiling parte sa proklamasyon: “Bisan ala-1:00 na sang hapon, sang magtipon ang National Council, ang mga miembro sini wala naghilisugot kon ano nga mga tinaga ang gamiton sa proklamasyon sang pungsod. . . . Gusto sang debotado nga mga Judiyo nga gamiton ‘ang Dios sang Israel.’ Pero indi magsugot ang sekular nga mga organisasyon. Gani, nagdesisyon na lang si Ben-Gurion nga ‘Igang’ ang gamiton imbes nga ‘Dios.’”

Asta subong, ginasiling sang Pungsod sang Israel nga naproklamar sila subong pungsod bangod sa resolusyon sang UN kag sa ila kinamatarong bilang mga Judiyo. Gani, masiling bala nga himuon sang Dios ang pinakadaku nga katumanan sang tagna sa ika-20 nga siglo para sa mga tawo nga wala nagakilala sa iya?

Ang Moderno nga Israel kag Israel Sang Una

Ang ginahimo sang Israel subong baliskad gid sa hitabo sang 537 B.C.E. Sadto, ang pungsod sang Israel daw ‘gin-anak liwat’ sa isa lang ka adlaw pagligad sang 70 ka tuig nga ginlaglag kag ginbihag sila sang Babilonia. Sina nga tion, ang Isaias 66:8 natuman sang si Ciro nga Daku, ang hari sang Persia nga naglutos sa Babilonia, nagsugo nga pabalikon ang mga Judiyo sa ila lugar.—Esdras 1:2.

Ginkilala ni Hari Ciro nga si Jehova nga Dios ang nagmaniobra sang mga hitabo sang 537 B.C.E., kag ang katuyuan sang pagbalik sa Jerusalem amo ang pagpasag-uli sang pagsimba kay Jehova kag pagpatindog liwat sang iya templo. Ang moderno nga Pungsod sang Israel wala gid nagdeklarar sang amo sini nga handum ukon intension.

Pinili Bala Gihapon nga Pungsod?

Sang 33 C.E., nadula sang Israel sang una ang ila kinamatarong bilang pinili nga pungsod sang Dios, kay ginsikway nila ang Anak ni Jehova, ang Mesias. Ang Mesias nagsiling: “Jerusalem, Jerusalem, ang nagapatay sa mga manalagna kag nagabato sa mga ginpadala sa iya . . . Yari karon! Ang inyo balay pabay-an sa inyo.” (Mateo 23:37, 38) Natuman ini sang 70 C.E., sang ginlaglag sang mga Romano ang Jerusalem pati na ang templo kag ang mga saserdote sini. Gani, ano na ang matabo sa katuyuan sang Dios nga may ‘kaugalingon sia nga katawohan sa tunga sang tanan nga katawohan nga  manginginharian nga mga sacerdote kag pungsud nga balaan’?—Exodo 19:5, 6.

Ginsabat ini ni apostol Pedro, nga isa mismo ka Judiyo, sa iya sulat sa mga Cristiano nga Judiyo kag indi Judiyo. Sia nagsiling: “Kamo ‘pinili nga rasa, harianon nga mga saserdote, balaan nga pungsod, katawhan nga ginapanag-iyahan sing pinasahi,’ . . . kay kamo sadto indi katawhan, apang karon katawhan na sang Dios; wala kamo sadto ginpakitaan sing kaluoy, apang karon ginapakitaan na sing kaluoy.”—1 Pedro 2:7-10.

Kon amo, ang mga Cristiano nga ginpili sang balaan nga espiritu bahin sang espirituwal nga pungsod. Wala ini nabase sa ila rasa ukon pungsod. Ginpaathag ini ni apostol Pablo: “Indi importante ang pagtuli ukon ang di-pagtuli, kundi ang bag-o nga tinuga amo ang importante. Kag sa tanan nga magalakat sing mahim-ong suno sa sini nga pagsulundan sang paggawi, ang paghidait kag kaluoy mangin sa ila, ang Israel sang Dios.”—Galacia 6:15, 16.

Sa Israel subong, ang ginakilala lang nga mga Judiyo amo ang natawo ukon nakumbertir nga Judiyo. Pero ang ginakilala sang Biblia nga “Israel sang Dios” amo ang mga ‘matinumanon kag nawisikan sang dugo ni Jesucristo.’ (1 Pedro 1:1, 2) Parte sa sining mga miembro sang Israel sang Dios, ukon espirituwal nga mga Judiyo, si Pablo nagsulat: “Ang matuod nga Judiyo wala nagadalahig sa nagua nga dagway, kag ang pagtuli sa iya indi sa iya lawas. Kundi sia isa ka Judiyo kon sa sulod niya amo sia, kag ang pagtuli sa iya amo ang sa tagipusuon paagi sa espiritu, kag indi paagi sa nasulat nga kasuguan. Ang pagdayaw sa iya indi gikan sa mga tawo kundi gikan sa Dios.”—Roma 2:28, 29.

Ginabuligan kita sini nga bersikulo nga mahangpan ang ginsiling ni Pablo. Sa iya sulat sa mga taga-Roma, ginpaathag ni Pablo nga ang mga Judiyo nga wala sing pagtuo pareho sa mga sanga sang kahoy nga olibo nga gin-utod para sugpunan sang “ilahas” “nga mga sanga” nga amo ang indi mga Judiyo. (Roma 11:17-21) Gintapos niya ang iya ilustrasyon sa pagsiling: “Nangin kabalan ang mga igbalatyag sang isa ka bahin sang Israel tubtob makasulod ang bug-os nga kadamuon sang mga tawo sang mga pungsod, kag sa sini nga paagi maluwas ang bug-os nga Israel.” (Roma 11:25, 26) Gintagna bala ni Pablo nga maabot ang tion nga ang tanan nga Judiyo mangin mga Cristiano? Maathag nga wala sing amo sini nga natabo.

Kon amo, ang ginatumod ni Pablo nga “bug-os nga Israel” amo ang tanan nga espirituwal nga Israel—mga Cristiano nga ginpili paagi sa balaan nga espiritu. Buot silingon, bisan pa ginsikway sang mga Judiyo ang Mesias, matuman gihapon ang katuyuan sang Dios nga may espirituwal nga ‘kahoy nga olibo’ nga ang mga sanga magapamunga sing maayo. Pareho man ini sa pag-ilustrar ni Jesus sa iya kaugalingon subong puno sang ubas nga gin-utdan sing mga sanga nga wala nagapamunga. Nagsiling sia: “Ako ang matuod nga puno sang ubas, kag ang akon Amay amo ang mangunguma. Ang tagsa ka sanga nga yara sa akon nga wala nagapamunga ginautod niya, kag ang tagsa ka sanga nga nagapamunga ginatinluan niya, agod magpamunga ini sing madamo pa.”—Juan 15:1, 2.

Wala gintagna sang Biblia ang parte sa moderno nga Pungsod sang Israel, pero gintagna gid sini ang pagpasad sang espirituwal nga pungsod sang Israel! Kon pangitaon mo ining espirituwal nga pungsod subong kag makig-upod sa ila, pakamaayuhon ka asta san-o.—Genesis 22:15-18; Galacia 3:8, 9.

[Blurb sa pahina 29]

Ano ang buot silingon sang ilustrasyon ni Pablo parte sa kahoy nga olibo?

[Retrato sa pahina 27]

Si David Ben-Gurion, Mayo 14, 1948

[Credit Line]

Israel Government Press Office, Photographer: Kluger Zoltan

[Picture Credit Line sa pahina]

Todd Bolen/Bible Places.com