Sulat Halin sa Papua New Guinea

Mga Korales sa Panganod

MARTES subong sa Lae, Papua New Guinea (PNG). Alas singko pa lang sa aga pero mapaang na. Nagahimos kami sang akon asawa kay makadto kami sa Lengbati, sa Bukid Rawlinson sa probinsia sang Morobe. Bisitahon namon didto ang isa ka grupo sang mga Saksi ni Jehova.

Masakay kami sa gamay nga eroplano nga apat lang ang makapungko. Mga tunga sa oras lang ang biyahe pakadto sa Lengbati. Kada kadto namon didto, nagapungko ako sa tupad sang piloto, kag bisan magahod ang makina nagaistoryahanay kami paagi sa headset intercom. Gintudluan ako sang piloto kon para sa ano ang mga gauge kag mga instrumento sa atubang ko kag naglahog sia nga kon may matabo gid man sa iya, ako ang mapalupad sang eroplano. Nadumduman ko dayon ang natabo sa isa ka nagalakbay nga ministro sang mga Saksi ni Jehova diri sa PNG. Sang nadulaan sing animo ang piloto, naglibotlibot sila sa kahawaan paagi sa autopilot. Nakahugpa lang sila sang naumpawan na ang piloto. Maayo lang kay matawhay man ang amon biyahe.

Nagalupad kami sa kilid sang kabukiran kag gulpi lang kami nagliso. Sang nakalusot na kami sa panganod, nakita namon nga mga 100 metros na lang gid ang amon distansia sa putukputukan sang bukid. Makita namon sa unhan ang Lengbati, isa ka komunidad nga ang mga pamalay human sa kahoy kag kugon. Gintan-aw sang piloto ang ranwey agod masiguro nga mahawan ini kag wala sing kabataan nga nagahampang sing soccer. Gintan-aw man niya kon may mga buho nga gin-ungadan sang baboy. Sang nagtiyog kami, nagsiling ang piloto, “OK, puede na kita makahugpa.” Naglibot kami liwat kag naghugpa sa malip-ot nga ranwey. Ini nga ranwey ginhimo lang sang mga pumuluyo sa kilid sang bukid kag sining karon lang, ginbutangan nila sing pinudpod nga mga korales halin sa pihak nga bukid.

Ang amon eroplano naghugpa sa ginatawag ko nga mga korales sa panganod. Sang nagligad ko nga pagkadto diri, samtang ginatan-aw ko ang kabukiran nga may mga korales, naglibog ang ulo ko kon daw ano na ini kadugay. Natingala gid ako kon paano ining mga korales nga nagalaba sing ginatos ka kilometro nakalab-ot sa bukid nga nagataas sing apat ka kilometros!

Nagdinalagan na naman ang mga tawo pakadto sa ranwey sang mabatian nila nga may manughugpa nga eroplano. Sang ginpatay na sang piloto ang eroplano, nagpalapit sa amon si Zung. Isa sia sa mga lalaki nga gin-asayn sa sini nga lugar para dumalahan ang miting sang mga Saksi ni Jehova kada semana.  Kilala si Zung nga wala sing bisyo, maayo, kag masaligan nga tawo. Nagsiling sia nga bangod ini tanan sa pagsunod niya sa mga prinsipio sang Biblia. Pagkatapos nga magkamustahanay, nanaug kami sa ubos nayon sang bukid upod kay Zung kag sa iban nga mga Saksi. Nagasunodsunod sa amon ang mga kabataan kag daw nagainagaway kon sin-o ang mabitbit sang amon mga dala.

Nakaabot kami sa isa ka balay nga human sa kahoy. Ginhimo ini sang mga Saksi para sa nagalakbay nga mga ministro nga nagakadto diri duha ka beses kada tuig. Bisan mainit nga pungsod ang PNG, matugnaw diri bangod mataas ini nga lugar. Kon sindihan namon ang kingki kon gab-i, makita ko ang mga panganod nga nagasulod sa mga giha sang salog. Ining mga panganod ara sa ubos kon hapon kag amat-amat nga nagasaka pagkagab-i. Daw makahalam-ot kay kagina lang nagapamahulay kami sa kainit pero subong kinahanglan namon magsuksok sing delargo kag madamol nga dyaket para indi kami pagtugnawan.

Sang tungatunga sang 1980, may isa ka lalaki nga taga-diri nga nagtuon sa Biblia upod sa mga Saksi ni Jehova sa Lae. Pagbalik niya diri, nagpatindog sila sang iya mga kaupdanan sing gamay nga tilipunan kag nalipay gid sila sa sini. Pero, ginsunog ini sang pastor sang Luterano kag sang iya mga miembro. Nagsiling sila nga ini nga lugar para lang sa mga Luterano. Pero bisan pa pirme ginahingabot ang mga Saksi, nakapatindog sila liwat sang tilipunan kag padayon sila nga nagdamo. Karon mga 50 na ang aktibo nga nagawali sang maayong balita. Ang iban, nga sang una nagakontra sa mga Saksi, kaupod na nila subong kag mapisan man sa pagwali.

Sa karon, pirme na ginabaton sang mga pumuluyo ang mga Saksi ni Jehova nga nagabisita kag nagatudlo sa ila parte sa Biblia. Bisan diutay lang ang makabasa sa sini nga lugar, ang kalabanan nga Saksi diri nagtuon sa pagbasa para masugid nila sa iban ang mensahe sang Biblia. Mga 200 ang nagakadto sa Kingdom Hall para mamati sa mga miting kada semana.

Wala diri sing koryente. Kada gab-i, nagatipon kami sa isa ka dapog sa gua sang balay para magpainit-init. Ulupod kami nga nagakaon, nagainistoryahanay, kag nagakinadlaw. Makita gid sa yuhum sang amon mga kaupod nga nalipay sila sa pag-alagad kay Jehova. Kon gab-i na, ang iban nagasindi sing bombom, ukon isa ka sahi sang dahon sang palma. Amo ini ang ginagamit nila nga sulo sa ila pagpauli. Nagahingagaw sila nga makalab-ot sa ila balay antes ini mapatay.

Samtang nagalakat kami pabalik sa amon dalayunan, natalupangdan namon nga tama gid diri kalinong. Mabatian namon ang tanan nga huni sa amon palibot. Antes kami magtulog, gintan-aw anay namon ang matin-aw nga kalangitan kag nagadayaw gid kami sa tuman kadamo nga bituon.

Madasig lang nga natapos ang isa ka semana. Isa na lang kami ka gab-i sa sining matugnaw nga lugar sang Lengbati kag buas mapauli na kami sa mainit nga lugar sang Lae.