Chinese New Year—Dapat Bala Selebrahon sang mga Cristiano?

KADA tuig, minilyon ka tawo halin sa lainlain nga bahin sang kalibutan ang nagabisita ukon nagapauli sa Asia kon Enero kag Pebrero. Ngaa? Para magselebrar sang Chinese New Year upod sa ila pamilya. *

Ang Chinese New Year amo ang pinakaimportante nga selebrasyon sa Asia. “Daw pareho ini sang gintingob nga New Year, Fourth of July, Thanksgiving, kag Krismas,” siling sang isa ka manunulat nga Amerikano. Nagasugod ini sa una nga lati base sa lunar nga kalendaryo sang mga Intsik, ukon sa tungatunga sang Enero 21 kag Pebrero 20 sa aton subong kalendaryo. Nagalawig ini sing pila ka adlaw asta duha ka semana.

Ang mga tawo nagaselebrar sang New Year para bayaan ang nagligad kag abiabihon ang bag-o nga tuig. Agod handaan ini, ginatinluan kag ginadekorahan nila ang ila balay. Nagabakal man sila sing bag-o nga bayo kag nagahanda sing mga pagkaon nga nagadala sing “swerte” ukon “kabuganaan.” Ginabayaran man nila ang ila mga utang kag nagapinatawaray. Sa adlaw sang New Year, nagabayluhanay sila sing mga regalo, nagapangabay nga suertehon ang isa kag isa, kag nagapanghatag sing pula nga sobre nga may unod nga kuarta nga nagadala kuno sing suerte. Nagakaon man sila sing espesyal nga mga pagkaon, nagapalupok, nagatan-aw sing dragon kag lion dance, ukon nagabakasyon upod sa ila pamilya kag mga abyan.

Ini nga selebrasyon madamo sing kahulugan. Ang libro nga Mooncakes and Hungry Ghosts: Festivals of China nagsiling: “Ginaselebrar ini sang mga pamilya kag mga mag-abyan para ipakita ang ila respeto sa mga dios kag mga espiritu kag para suertehon sila sa masunod nga tuig.” Bangod naangot ini nga selebrasyon sa mga tradisyon kag pagsimba, paano ini tamdon sang mga Cristiano? Dapat bala nila ini selebrahon? Para bala ini sa mga Cristiano?

“Dumduma Kon Diin Ini Naghalin”

Ang bantog nga hulubaton sang mga Intsik nagasiling: “Kon nagainom ka sing tubig, dumduma kon diin ini naghalin.” Ginapakita sini nga ginarespeto gid sang mga taga-Asia ang ila mga ginikanan kag katigulangan bangod amo ini ang ginhalinan sang ila kabuhi. Amo ini ang rason kon ngaa nagaselebrar sila sang New Year.

Ang pinakaimportante gid sa mga taga-Asia amo ang bisperas sang New Year. Sa sina nga gab-i, nagatipon ang pamilya para sa espesyal nga kinaonkaon. Tion ini para mag-inupdanay ang pamilya amo nga dapat ara gid sila tanan. Sa lamesa, ginatigan-an nila sing pulungkuan ang tagsa ka miembro sang pamilya, pati na ang mga nagkalamatay kay nagapati sila nga  kaupod nila ang mga espiritu sini. Nagsiling ang isa ka ensiklopedia nga sa sini nga kinaonkaon, “nagaistoryahanay ang mga miembro sang pamilya kag ang mga napatay nga katigulangan.” Ang isa pa gid ka reperensia nagsiling nga “bangod nabatyagan sang mga napatay nga palangga gid sila, proteksionan nila ang ila pamilya sa bug-os nga tuig.” Paano ini tamdon sang mga Cristiano?

Ginasunod sang mga Cristiano ang sugo sang Dios: “Magpamati ka sa imo ginikanan nga nagbata sa imo kag indi sila pagpakalaina kon tigulang na sila.” (Hulubaton 23:22, APD) Ginatuman man nila ang sugo sang Biblia: “‘Padunggi ang imo amay kag ang imo iloy’; nga amo ang nahauna nga sugo nga may saad: ‘Agod mangin maayo ka kag magkabuhi ka sing malawig sa duta.’” (Efeso 6:2, 3) Ginahigugma kag ginatahod gid sang matuod nga mga Cristiano ang ila mga ginikanan!

Ginapalig-on man sang Biblia ang makalilipay nga pagtilipon sang pamilya. (Job 1:4; Lucas 15:22-24) Pero si Jehova nagsugo: “Dapat wala sing isa sa inyo nga . . . maghimo sang mga ginahimo sang espiritista, kag magpakigsugilanon sa kalag sang mga patay.” (Deuteronomio 18:10, 11, APD) Ngaa gindumilian ini sang Dios? Bangod ginapakita sang Biblia ang matuod nga kahimtangan sang patay sang magsiling ini: “Ang buhi nakahibalo nga mapatay sila, apang ang patay wala makahibalo sang bisan ano.” Wala gid sing nahibaluan ang mga patay, gani wala sila sing mahimo para sa mga buhi; indi sila makahalit ukon makabulig sa ila. (Manugwali 9:5, 6, 10) Ginpaanggid sang Anak sang Dios, nga si Jesucristo, ang kamatayon sa isa ka mahamuok nga katulugon, kag makabugtaw ang mga patay kon banhawon niya sila sa ulihi.—Juan 5:28, 29; 11:11, 14.

Dugang pa, ginapakita sang Biblia nga ang malaut nga mga espiritu nagapakunokuno nga “murto” ukon “espiritu” sang patay para patalangon ang mga tawo. (2 Tesalonica 2:9, 10) Ang mga sugo sang Dios nagabulig gid sa aton nga indi kita mapatalang. Ginalikawan sang mga Cristiano ang mga tradisyon nga may labot sa pagsimba sa “espiritu” sang mga patay ukon ang pagpangayo sang ila proteksion. Ngaa? Kay ginahigugma nila si Jehova kag indi nila gusto nga mapatalang.—Isaias 8:19, 20; 1 Corinto 10:20-22.

Sa pihak nga bahin, gusto man sang mga Cristiano nga padunggan ang “Amay, nga sa iya utang sang tagsa ka pamilya sa langit kag sa duta ang ngalan sini.” (Efeso 3:14, 15) Sin-o ini nga Amay? Sia ang aton Manunuga kag Manughatag sing Kabuhi, si Jehova nga Dios. (Binuhatan 17:26) Gani, kon nagaselebrar ka sang Chinese New Year, maayo nga pamangkuton mo ang imo kaugalingon: Nahamuot bala si Jehova sa sini? Luyag bala niya nga selebrahon mo ini?—1 Juan 5:3.

Pagpadungog sa mga Dios sa Sulod sang Balay

Ang Chinese New Year nagalakip sang popular nga mga kustombre nga nagapadungog sa mga dios sa sulod sang balay pareho sa dios sang puertahan, dios sang duta ukon espiritu nga manugbantay, dios sang manggad ukon suerte, kag ang dios sang kusina ukon kalan. Binagbinaga ang bantog nga kustombre sa pagpadungog sa dios sang kusina. * Ginapatihan nila nga pila ka adlaw antes sang New Year, ini nga dios nagakadto sa langit para i-report ang pamilya nga iya ginabantayan sa Jade Emperor, ang pinakagamhanan nga dios sang mga Intsik. Para maayo ang iya i-report, ginahalaran sia sini nga pamilya sing manamit, matam-is, kag mapilit nga mga pagkaon antes sia maglakat. Para madasig naman ang iya paglakbay, ginakuha nila ang iya piktyur kag kon kaisa, ginalamhitan ang iya bibig sing matam-is nga mga pagkaon. Dayon, ginatutdan ini sa  gua sang balay. Sa bisperas sang New Year, nagabutang sila sang bag-o nga piktyur sa ibabaw sang kalan para pabalikon sia liwat sa ila balay.

Bisan pa madamo sa sini nga mga kustombre ang daw indi man malain, luyag sundon sang mga Cristiano kon ano ang ginasiling sang Pulong sang Dios parte sa pagsimba. Si Jesucristo nagsiling: “Si Jehova nga imo Dios ang dapat mo simbahon, kag sa iya ka lamang dapat maghimo sang sagrado nga pag-alagad.” (Mateo 4:10) Maathag nga luyag sang Dios nga sia lamang ang aton simbahon. Ngaa? Binagbinaga ini: Si Jehova amo ang aton Amay sa langit. Ano sa banta mo ang batyagon sang isa ka amay kon sikwayon sia sang iya mga anak kag mangita sang iban nga amay? Indi bala nga masakitan sia?

Nagsiling si Jesus nga ang iya Amay sa langit amo “ang lamang matuod nga Dios.” (Juan 17:3) Ginsugo ni Jehova ang iya mga sumilimba nga ‘indi magsimba sa iban nga dios’ magluwas sa iya. (Exodo 20:3, APD) Gani para mapahamut-an si Jehova, wala nagasimba sa iban nga dios ang matuod nga mga Cristiano kay indi nila luyag nga masakitan Sia.—1 Corinto 8:4-6.

Disparatis kag Espiritismo

Ang Chinese New Year may labot man sa astrolohiya. Kada tuig, ang lunar nga kalendaryo ginangalanan sa isa sa 12 ka sapat sa zodiac sang mga Instik, pareho sang dragon, tigre, amu, kuneho, kag iban pa. Nagapati sila nga base sa kinaiya sini nga mga sapat, mabal-an mo ang personalidad kag batasan sang isa nga mabun-ag, ukon kon magamadinalag-on bala ang pagahimuon sang isa sa sina nga tuig. Madamo man sa mga kustombre sang Chinese New Year, pareho sang pagpadungog sa dios sang manggad, ang ginahimo para magdala sing suerte. Paano ini tamdon sang mga Cristiano?

Sa iya Pulong, ang Biblia, ginapakamalaut ni Jehova ang bisan sin-o nga nagapakig-angot sa ‘mga tawo nga nagatuon sang mga bituon, nga nagausisa sang mga kalangitan kag nagasaysay sini sa ila kada bulan sang tanan nga nahanabo sa ila.’ Ginasikway man niya ang pagsimba sa “dios sang maayo nga suwerte kag kapalaran.” (Isaias 47:13; 65:11, 12, Maayong Balita nga Biblia) Sa baylo nga magsalig kita sa indi makita kag misteryoso nga mga puersa sa duog sang mga espiritu ukon sa mga bituon, ginasilingan ang matuod nga mga sumilimba: “Salig [kay Jehova, NW] sa bug-os mo nga tagiposoon, kag dili magsandig sa imo kaugalingon nga paghangup. Sa tanan mo nga dalanon kilalaha sia, kag magatuytuy sia sa imo mga banas.” (Hulubaton 3:5, 6) Ang mga disparatis nagaulipon sa mga tawo, pero ang kamatuoran sang Biblia nagahilway sa ila.—Juan 8:32.

Ipakita ang Imo Gugma sa Dios

Indi bastante nga nahibaluan lang naton ang ginhalinan sang mga kustombre sang Chinese New Year, kundi dapat maghimo gid kita sing desisyon. Indi ini mahapos ilabi na kon tradisyon na ini sang inyo pamilya kag nagaistar ka sa lugar nga nagaselebrar sini kada tuig.

Matuod, nagakinahanglan ini sing kaisog ilabi na kon ginapilit ka. “Nagalalain ako kay ang tanan nagaselebrar sang New Year kag ako lang ang wala,” siling sang isa ka Cristianong babayi nga taga-Asia. Ano ang nakabulig sa iya? “Ang nakabulig gid sa akon amo ang pagpabakod sang akon gugma sa Dios.”—Mateo 10:32-38.

Mabakod bala ang imo gugma kay Jehova? Dapat lang, kay ang imo kabuhi naghalin sa iya, indi sa misteryoso nga mga dios. Ang Biblia nagsiling: “Sa imo yara ang tuburan sang kabuhi; sa imo kapawa makakita kami sing kapawa.” (Salmo 36:9) Si Jehova ang nagapahalipay sa imo kag ang nagahatag sang imo mga kinahanglanon, indi ang dios sang kusina ukon ang dios sang suerte. (Binuhatan 14:17; 17:28) Higugmaon mo man bala si Jehova? Kon higugmaon mo sia, pakamaayuhon ka gid niya.—Marcos 10:29, 30.

[Mga Nota]

^ par. 2 Ginatawag man ini nga Lunar New Year, Spring Festival, Chun Jie (China), Tet (Vietnam), Solnal (Korea), ukon Losar (Tibet).

^ par. 14 Ang mga kustombre nga ginaistoryahan sa sini nga artikulo may diutay nga kinalain sa iban nga mga pungsod sa Asia pero halos palareho lang ang ginhalinan. Para sa dugang nga impormasyon, tan-awa ang Awake! Disiembre 22, 1986, pahina 20-21, kag Awake! Enero 8, 1970, pahina 9-11.

 [Kahon/Retrato sa pahina 23]

Pasaliga ang Imo Pamilya kag mga Abyan

Kon indi ka na magselebrar sang Chinese New Year, natural lang nga makibot ang imo pamilya kag mga abyan. Mahimo nga masakitan ukon maakig pa gani sila sa imo. Pero may mahimo ka para mangin maayo gihapon ang inyo pagtamdanay. Binagbinaga kon ano ang ginsiling sang mga Cristiano nga nagaistar sa lainlain nga lugar sa Asia:

Jiang: “Antes pa sang New Year, ginkadtuan ko na ang akon mga paryente kag ginpaathagan sila nga indi na ako makaentra sa pila ka popular nga selebrasyon. Wala ko ginpakalain ang ila mga ginapatihan kag ginsabat ko sing matinahuron ang ila mga pamangkot paagi sa Biblia. Bangod sini, madamo pa kami sing naistoryahan parte sa Biblia.”

Li: “Antes sang Chinese New Year, matinahuron ko nga ginsilingan ang akon bana nga malipay gid ako kon sundon ko ang ginasiling sang akon konsiensia. Ginsilingan ko man sia nga indi ko gid sia pagpakahuy-an kon magkadto kami sa iya pamilya sa sina nga okasyon. Nakibot ako nga sang adlaw nga masimba na sila sa ila mga katigulangan, gindala niya ako sa lain nga lugar para makatambong sa Cristianong mga miting.”

Xie: “Ginpasalig ko ang akon pamilya nga palangga ko gid sila kag ang akon bag-o nga relihion makabulig sa akon nga mangin mas maayo nga tawo. Gintinguhaan ko gid nga ipakita ang Cristianong mga kinaiya pareho sang kalulo kag gugma. Sang ulihi, ginrespeto nila ang akon pagpati. Nagtuon man ang akon bana sa Biblia kag nangin matuod nga Cristiano.”

Min: “Kalmado ako kag matinahuron kon mag-istorya sa akon mga ginikanan. Kag sa baylo nga silingan sila nga ‘good luck,’ nagasiling ako nga pirme ko gid ginapangamuyo sa aton Manunuga nga si Jehova nga pakamaayuhon sila, kag mangin malinong kag malipayon ang ila kabuhi.”

Fuong: “Pirme ko gid ginabisitahan ang akon mga ginikanan. Ginahambalan ko sila nga indi na kinahanglan nga hulaton ko pa ang New Year para magbisita sa ila. Bangod sini, nalipay gid sila kag wala na nila ako ginaakigan. Sang ulihi, nangin interesado man ang akon manghod nga lalaki nga magtuon sa Biblia.”

[Picture Credit Line sa pahina 20]

Panorama Stock/age Fotostock