Accessibility setting

Magpili sing lenguahe

Magdiretso sa segundaryo nga menu

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Magdiretso sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Hiligaynon

ANG LALANTAWAN AGOSTO 2009

 Sekreto sang Kalipay sa Pamilya

Pagbadyet sa Kuarta

Pagbadyet sa Kuarta

Bana: “Pamatyag ko ang akon asawa nga si Laura, * nagabakal sang mga butang nga indi man gid kinahanglanon. Kag daw indi sia kabalo magsupot! Nangin problema gid ini sang may mga galastuhan kami nga wala ginapaabot. Pirme ko gid sia ginahambalan nga kon may kuarta sia, indi niya ini pag-ubuson gasto.”

Asawa: “Mahimo nga nabudlayan ako magsupot, pero wala lang sia makahibalo kon daw ano na ka mahal sang mga balaklon subong, ang pagkaon, mga gamit, kag mga galastuhon diri sa balay. Ako pirme ang bilin diri sa balay, kag ako ang nakahibalo kon ano ang amon mga kinahanglanon amo nga ginabakal ko ini bisan pa magbaisay naman kami parte sa kuarta.”

ANG isa sa pinakamabudlay istoryahan sang mag-asawa amo ang kuarta. Amo ini ang masami nga rason kon ngaa nagabaisay sila.

Ang mga mag-asawa nga indi balanse ang pagtamod sa kuarta mahimo nga nagaka-stress, wala nagahangpanay, nagalainay sing buot, kag nagakaguba ang relasyon kay Jehova. (1 Timoteo 6:9, 10) Kon indi masolbar sang mga ginikanan ang ila problema sa kuarta mahimo nga mapilitan sila nga mangita sing dugang nga trabaho amo nga wala na sila sing tion para sa ila pamilya kag sa pagpabakod sang ila relasyon kay Jehova. Ginatudluan man nila ang ila mga kabataan sang sala nga pagtamod sa kuarta.

“Ang cuarta pangapin,” siling sang Biblia. (Manugwali 7:12) Pero mapangapinan lang sang kuarta ang inyo pag-asawahay kag pamilya kon makahibalo kamo magbadyet kag kon paano ninyo ini istoryahan. * Sa pagkamatuod, imbes nga mag-away, ang maayo nga pag-istoryahanay parte sa kuarta makapabakod pa gani sa relasyon sang mag-asawa.

Pero ngaa nangin kabangdanan sang madamo nga problema sang mag-asawa ang kuarta? Kag ano ang dapat himuon agod mangin maayo ang pag-istoryahanay parte sa kuarta imbes nga baisan ini?

Ang mga Kabangdanan

Ang kalabanan nga kabangdanan sang pagbaisay indi ang kuarta ukon utang kundi ang kakulang sang pagsalig ukon kahadlok. Halimbawa, kon ginaisip sang bana ang kada sentimo nga ginagasto sang iya asawa, nagapakita ini nga wala sia sing pagsalig sa iya sa pagbadyet sang kuarta para sa pamilya. Kag kon ang asawa nagareklamo man nga daw wala sing sinuptan ang iya bana, sa pagkamatuod nahadlok lang sia nga sa ulihi basi mamroblema sila sa kuarta.

Ang isa pa nga kabangdanan sang pagbaisay sang mag-asawa parte sa kuarta amo ang ila gindak-an. “Nagdaku ang akon asawa sa pamilya nga maayo magbadyet sing kuarta,” siling ni Matthew nga kasal na sa sulod sang walo ka tuig. “Wala niya maagyan ang naagyan ko. Palahubog si Tatay, palasigarilyo, kag madugay nga wala sing trabaho. Pirme lang kami nagakawad-an, kag ginakulbaan ako nga basi malubong kami sa utang. Bangod sini, kon kaisa daw puerte na gid sa akon kabagit.” Ano man ang rason sang inyo pagbaisay, paano makabulig   ang kuarta sa inyo pag-asawahay, imbes nga bangdan ini sang problema?

Ano ang mas importante sa imo, ang kuarta ukon ang inyo pag-asawahay?

Apat ka Paagi Agod Magmadinalag-on

Ang Biblia indi isa ka libro nga nagapaathag kon paano gamiton ang kuarta. Pero, may epektibo ini nga mga laygay nga makabulig sa mga mag-asawa nga malikawan ang mga problema sa kuarta. Binagbinaga ang mga laygay sini kag tilawi ang mga panugda nga nalista sa ubos.

1. Indi kamo dapat magbais parte sa kuarta.

“Sa nalaygayan sing maayo yara ang kaalam.” (Hulubaton 13:10) Depende sa imo gindak-an, mahimo nga nasaw-ahan ka magkonsulta sa iban parte sa kuarta ilabi na sa imo tiayon. Pero maalamon gid nga tun-an mo ang pagpakig-istorya parte sini. Halimbawa, ngaa indi mo pag-istoryahon ang imo tiayon kon paano naimpluwensiahan sang imo mga ginikanan ang imo pagtamod sa kuarta? Kag tinguhai man nga hangpon kon paano naimpluwensiahan sang iya pamilya ang iya pagtamod sa kuarta.

Indi na paghulata nga may mag-utwas nga problema parte sa kuarta antes ninyo ini istoryahan. Ang isa ka manunulat sang Biblia namangkot: “Magalakat bala ang duha sing tingub, kon wala sila magkasugut?” (Amos 3:3) Paano maaplikar ini nga prinsipio? Kon maghimo kamo sing iskedyul agod maistoryahan ang kuarta, mahimo mabuhinan ninyo ang indi ninyo paghangpanay nga nagaresulta sa pagbinaisay.

TILAWI INI: Mag-iskedyul kon san-o ninyo istoryahan ang pinansial nga kahimtangan sang inyo pamilya. Mahimo ninyo ini kada petsa uno ukon sa isa ka espesipiko nga adlaw kada semana. Indi pagpalawiga ang inyo pag-istoryahanay, mahimo nga mga 15 minutos lang ukon mas malip-ot pa. Pilia ang tion nga matawhay kamo nga duha. Kasugti ninyo nga indi pag-istoryahan ang kuarta sa iban nga tion, kaangay sang tion sa pagkaon ukon pagrelaks upod sa mga kabataan.

2. Dapat kasugtan sang mag-asawa kon paano tamdon ang ila kinitaan.

“Sa pagpadungog sa isa kag isa manguna kamo.” (Roma 12:10) Kon ikaw lang ang may obra, mapadunggan mo ang imo asawa ukon bana kon ginatamod mo ang imo kinitaan nga indi imo kundi kuarta sang imo pamilya.—1 Timoteo 5:8.

Kon duha kamo sang imo tiayon ang may palangitan-an, mapadunggan ninyo ang isa kag isa kon ginasugid ninyo sa inyo tiayon kon pila ang inyo kinitaan lakip na ang dalagku nga mga balayran. Kon ginalikom mo ini sa imo tiayon, mahimo nga magluya ang pagsalig ninyo sa isa kag isa kag maguba ang inyo relasyon. Indi man buot silingon nga ilisensia mo pa sa imo tiayon ang kada sentimo nga imo gastuhon. Pero kon ginaistoryahan ninyo anay antes baklon ang isa ka mahal nga butang, nagapakita ini nga ginapabaloran mo ang iya opinyon.

TILAWI INI: Istoryahi ninyo kon pila ang puede ninyo magasto nga indi na kinahanglan maglisensia pa sa isa kag isa, halimbawa, 20 pesos, 200 pesos ukon mas daku pa. Maglisensia anay sa imo tiayon kon may gastuhan ka nga mas daku pa sa sini nga kantidad.

3. Isulat ang imo mga plano.

“Kon magplano ka sing maayo kag magmapisan, sigurado nga magauswag ka.” (Hulubaton 21:5, Ang Pulong sang Dios) Ang isa ka paagi nga mangin handa ka sa palaabuton kag indi mauyang ang imo pinangabudlayan, amo ang paghimo sing badyet para sa inyo pamilya. Si Nina, nga minyo na sa sulod sang lima ka tuig, nagsiling: “Kon makita mo ang listahan sang imo kinitaan kag mga gingasto, makibot ka gid. Makita mo gid kon ano ang matuod nga kahimtangan sang inyo pamilya sa pinansial.”

Indi man kinahanglan nga detalyado gid ang imo pagbadyet. Si Darren, nga 26 anyos na nga kasal kag may duha ka bata nga lalaki, nagsiling: “Sang una, naggamit kami sing mga sobre. Ginasulod namon sa lainlain nga sobre ang amon badyet sa kada semana. Halimbawa, may mga sobre kami para sa amon pagkaon, paglingawlingaw, kag bisan sa pagpagunting. Kon kulang ang amon badyet sa isa ka sobre, hulamon anay namon ang badyet nga napain sa iban nga sobre, pero ginasigurado gid namon nga maislan ini dayon.” Kon nagagamit kamo sing ATM ukon credit card sa pagbayad sang inyo  mga balayran, importante gid nga planuhon kag ilista ninyo ang inyo mga gingasto.

TILAWI INI: Ilista ang inyo mga balayran nga wala nagabag-o ang kantidad. Istoryahi man ninyo kon pila ang inyo ipain para taguon. Nian listaha ang inyo mga balayran nga nagabag-obag-o ang kantidad, subong sang pagkaon, koryente, kag telepono. Dayon, irekord man ang inyo nagasto sa sulod sang pila ka bulan. Kon kinahanglanon, pasimpleha ang inyo pagkabuhi agod indi kamo malubong sa utang.

4. Istoryahi ninyo kon ano ang inyo mga obligasyon.

“Ang duha maayo pa sa isa, bangud nga may maayo sila nga balus tungud sang ila pagpangabudlay.” (Manugwali 4:9, 10) Sa iban nga pamilya, ang bana amo ang nagabadyet, sa iban naman ang asawa. (Hulubaton 31:10-28) Pero madamo nga mag-asawa ang nagabuligay sa sini nga responsibilidad. “Ang asawa ko ang nagaasikaso sa mga balayran namon kag ginagmay nga mga galastuhan,” siling ni Mario, nga 21 anyos na nga kasal. “Ako naman ang nagaasikaso sang amon mga buhis, kontrata, kag arkila sa balay. Ginapahibalo namon ang kada isa parte sini kag nagabuligay gid kami.” Ano man ang inyo paagi, ang importante nagabuligay kamo.

TILAWI INI: Pagkatapos mabinagbinag ang ikasarang sang kada isa, istoryahi ninyo kon ano nga responsibilidad ang atipanon sang isa. Pagligad sang duha ka bulan, usisaa ninyo ang inyo nahimuan. Mangin handa sa paghimo sing mga pagbag-o. Agod mahangpan mo ang papel sang imo tiayon, subong sang pagbayad sing mga balayran ukon pagpamalaklon, kon kaisa mahimo kamo magbayluhanay sing mga responsibilidad.

Kon Ginaistoryahan ang Kuarta

Indi dapat maapektuhan ang inyo gugma sa isa kag isa kon nagaistoryahanay kamo parte sa kuarta. Napamatud-an ini ni Leah, nga lima na ka tuig nga kasal. Sia nagsiling: “Natun-an namon sang akon bana nga mangin tampad kag prangka sa isa kag isa kon ginaistoryahan namon ang kuarta. Gani, nahiusa na kami kag nagbakod ang amon gugma sa isa kag isa.”

Kon ginaistoryahan sang mag-asawa ang pagbadyet sang kuarta, ginahambalan nila ang ila mga plano kag mga handum sa palaabuton kag ginapakita nila ang ila pagkamainunungon sa isa kag isa. Kon ginaistoryahan anay nila ang dalagku nga mga kagastuhanan, ginapakita nila ang pagtahod sa opinyon kag balatyagon sang kada isa. Kon ginatugutan nila ang kada isa nga maggasto sing espesipiko nga kantidad nga indi na kinahanglan maglisensia, nagapakita ini sing pagsalig. Ang pagkamainunungon, pagtahod, kag pagsalig amo ang magabulig sa mag-asawa nga magpabilin ang ila gugma sa isa kag isa. Ang inyo pag-asawahay mas importante pa sangsa kuarta, gani ngaa awayan ninyo ini?

^ par. 3 Gin-islan ang mga ngalan.

^ par. 7 Ang Biblia nagsiling nga “ang bana amo ang ulo sang iya asawa,” amo nga sia ang may panguna nga responsibilidad sa pagbadyet sang kuarta sang pamilya kag sa pagpalangga sa iya asawa.—Efeso 5:23, 25.

PAMANGKUTA ANG IMO KAUGALINGON...

  • San-o ang ulihi namon nga pag-istoryahanay sang akon tiayon parte sa kuarta nga wala namon ini gin-awayan?

  • Ano ang akon isiling ukon himuon para mapakita ko sa akon tiayon nga ginaapresyar ko ang iya bulig sa pagbadyet sa amon pamilya?

Magtuon sing Dugang Pa

Paano Mangin Malipayon ang Imo Pamilya?

Luyag ni Jehova, ang malipayon nga Dios, nga mangin malipayon ang mga pamilya. Hibalua ang praktikal nga mga laygay sang Biblia para sa mga bana, asawa, ginikanan, kag kabataan.