Accessibility setting

Magpili sing lenguahe

Magdiretso sa segundaryo nga menu

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Magdiretso sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Hiligaynon

ANG LALANTAWAN (TULUN-AN NGA EDISYON) SEPTIEMBRE 2013

Maghimo sing Maalamon nga mga Desisyon

Maghimo sing Maalamon nga mga Desisyon

“Salig sa GINOO sa bug-os mo nga tagiposoon, kag dili magsandig sa imo kaugalingon nga paghangup.”—HULU. 3:5.

1, 2. Nanamian ka bala maghimo sing desisyon, kag ano ang imo ginabatyag sa pila ka desisyon nga imo ginhimo?

MGA desisyon! Madamo sini ang kinahanglan naton himuon kada adlaw. Ano ang imo ginabatyag sa kinaandan nga mga desisyon nga imo ginhimo? Gusto gid sang pila ka tawo nga sila ang madesisyon para sa ila kaugalingon. Ginainsister nila nga may kinamatarong sila sa paghimo sini, kag indi nila gusto bisan ang paghunahuna nga ang iban amo ang magadesisyon para sa ila. Pero may mga tawo man nga nahadlok magdesisyon sa importante nga mga butang. Ang iban nangita sing laygay sa mga libro ukon mga manuglaygay, kag mahimo naggasto sing daku para matigayon ang laygay nga sa banta nila makabulig sa ila.

2 Narealisar sang madamo sa aton nga wala kita sing kinamatarong sa pagdesisyon sa pila ka butang, kag wala na kita sing mahimo sa sini; pero nalipay kita nga sa madamo nga bahin sang aton kabuhi, makahimo kita sing mga desisyon suno sa aton gusto. (Gal. 6:5) Bisan pa sini, mahimo nahibaluan man naton nga indi tanan naton nga desisyon maalamon ukon mapuslanon.

3. Ano nga panuytoy ang makabulig sa aton sa paghimo sing mga desisyon, pero ngaa indi pirme mahapos magdesisyon?

3 Subong mga alagad ni Jehova, malipay gid kita kay naghatag sia sing maathag nga mga panuytoy parte sa madamong importante nga butang sa aton kabuhi. Nahibaluan naton nga kon sundon naton ini, makahimo kita sing mga desisyon nga makapahamuot kay Jehova kag makabulig sa aton. Pero sa gihapon, mahimo kita makaatubang sang mga problema kag mga sitwasyon nga wala ginasambit sing espesipiko sa Pulong sang Dios. Ano ang aton desisyon kon matabo ini? Halimbawa, nahibaluan naton nga indi kita dapat magpangawat. (Efe. 4:28) Pero ano gid bala ang pagpangawat? Nagadepende bala ini sa balor sang butang nga ginkawat,  sa motibo, ukon iban pa? Ano ang aton desisyon sa mga butang nga wala sing maathag nga direksion kon ano ang himuon? Ano ang makabulig sa aton?

ANG MALIGDONG NGA HUNAHUNA

4. Ano ang mahimo nga ilaygay sa aton kon kinahanglan kita magdesisyon?

4 Kon isugid naton sa aton masigka-Cristiano nga magahimo kita sing importante nga desisyon, mahimo sia magsiling nga dapat kita magdesisyon upod ang maligdong nga hunahuna. Siempre, maayo gid ini nga laygay. Ang Biblia nagpaandam sa aton nga indi kita dapat magpadalidali sa pagdesisyon. Nagsiling ini: “Ang nagadasudaso nagapadulong sa kakulangan.” (Hulu. 21:5, Biblia sang Katilingban sang mga Kristiano) Pero ano ang buot silingon sang maligdong nga hunahuna? Buot lang bala silingon sini nga dapat kita maghatag sing tion, mamensar sing maayo, mangin makatarunganon, kag magtinguha nga hibaluon ang tanan antes magdesisyon? Tanan ini importante para makadesisyon sing maayo, pero indi lang amo sini ang buot silingon sang maligdong nga hunahuna.—Roma 12:3; 1 Ped. 4:7.

5. Ngaa wala sing isa sa aton ang may himpit nga kaligdong sing panghunahuna?

5 Dapat naton batunon nga wala sing isa sa aton ang natawo nga may himpit nga kaligdong sing panghunahuna. Ngaa? Bangod tanan kita natawo sa sala kag pagkadihimpit, amo nga wala kita sing himpit nga lawas ukon hunahuna. (Sal. 51:5; Roma 3:23) Luwas sini, madamo sa aton sadto ang “ginbulag” ni Satanas; wala naton anay nakilala si Jehova kag nahibaluan ang iya matarong nga mga talaksan. (2 Cor. 4:4; Tito 3:3) Gani, nagadesisyon kita base lamang sa ginakabig naton nga maayo kag makatarunganon. Amo nga bisan pa ginapamensaran naton sing maayo ang aton mga desisyon, mahimo naton gihapon madaya ang aton kaugalingon.—Hulu. 14:12.

6. Ano ang makabulig sa aton para mapalambo ang maligdong nga hunahuna?

6 Bisan pa nga indi himpit ang aton lawas kag hunahuna, ang aton Amay sa langit nga si Jehova himpit sa tanan nga butang. (Deut. 32:4) Makalilipay nga ginhatag niya ang mga kinahanglanon naton sa pagbag-o sang aton hunahuna kag sa pagpalambo sang maligdong nga hunahuna. (Basaha ang 2 Timoteo 1:7.) Subong mga Cristiano, luyag gid naton maghunahuna kag magpangatarungan sing maligdong, kag manghikot nahisuno sa sini. Dapat naton kontrolon ang aton hunahuna kag balatyagon kag ilugon ang panghunahuna, balatyagon, kag pagpanghikot ni Jehova.

7, 8. Magsugid sing isa ka eksperiensia kon paano makahimo sing husto nga desisyon bisan pa sang mga pag-ipit ukon kabudlayan.

7 Binagbinaga ang isa ka halimbawa. Kinaandan na nga ginapadala pauli sang mga imigrante ang ila bag-o bun-ag nga bata sa ila lugar agod matatap ini sang ila paryente, sa amo makapadayon sila sa pagtrabaho kag pagpangita sing kuarta. * Ang isa ka babayi nga nagaistar sa iban nga pungsod nagbun-ag sing isa ka mapagros nga bata nga lalaki. Sina nga tion, nagsugod sia sa pagtuon sa Biblia kag nagauswag na sa espirituwal. Sila nga duha sang iya bana ginpilit sang ila mga abyan kag mga paryente nga ipadala ang bata pauli sa lugar sang lolo kag lola sini. Pero bangod sa iya natun-an, narealisar sang asawa nga subong ginikanan, ginhatagan sia sang Dios sing responsibilidad nga padakuon ang iya bata. (Sal. 127:3; Efe. 6:4) Sundon bala niya ang kinabatasan nga para sa madamo amo ang maayo? Ukon sundon niya ang iya natun-an sa Biblia bisan pa mabudlayan sila sa gamay nga kita kag ang iban mahimo pa magpakalain sa iya? Ano ang himuon mo kon ikaw sa iya lugar?

8 Bangod sang pag-ipit, nangamuyo ang babayi kay Jehova, nga nagapangabay nga tuytuyan sia. Ginsugid niya ang iya kahimtangan sa naga-Bible study sa iya kag sa iban pa sa kongregasyon, kag nahantop niya ang panghunahuna ni Jehova sa sini nga butang. Ginpamensar man niya ang emosyonal nga halit sa mga kabataan nga nagdaku nga malayo sa  ila mga ginikanan. Sa tapos ini mabinagbinag base sa Kasulatan, nagdesisyon sia nga indi husto nga ipadala pauli ang iya bata. Nakita sang iya bana ang bulig sang mga miembro sang kongregasyon kag nakita man niya nga nangin malipayon kag mapagros ang ila bata. Ginbaton sang bana ang pagtuon sa Biblia kag nagsugod sa pagtambong sa mga miting upod sa iya asawa.

9, 10. Ano ang buot silingon sang paggamit sing maligdong nga hunahuna, kag paano naton ini mahimo?

9 Isa lang ini ka halimbawa, pero ginapakita sini nga ang paggamit sing maligdong nga hunahuna wala nagakahulugan nga magpadala kita sa mga panghunahuna ukon pagtamod nga para sa aton ukon sa iban makatarunganon ukon nagakaigo. Ang aton di-himpit nga hunahuna kag tagipusuon mapaanggid sa relo nga abanse ukon atrasado. Kon diri kita magpagiya, mahimo kita mabutang sa daku nga problema. (Jer. 17:9) Dapat naton ipahisuno ang aton hunahuna kag tagipusuon sa masaligan nga mga talaksan sang Dios.—Basaha ang Isaias 55:8, 9.

10 Maalamon nga ginalaygayan kita sang Biblia: “Salig [kay Jehova, NW ] sa bug-os mo nga tagiposoon, kag dili magsandig sa imo kaugalingon nga paghangup. Sa tanan mo nga dalanon kilalaha sia, kag magatuytuy sia sa imo mga banas.” (Hulu. 3:5, 6) Talupangda ang ekspresyon nga “dili magsandig sa imo kaugalingon nga paghangup.” Ginsundan ini sang ekspresyon nga “kilalaha [si Jehova].” Sia lamang ang matuod nga may maligdong nga hunahuna. Gani, ano man ang kinahanglan naton desisyunan, dapat naton usisaon ang Biblia para mahibaluan kon ano ang pagtamod sang Dios. Dayon dapat naton ibase sa sini ang aton desisyon. Amo ini ang paggamit sing maligdong nga hunahuna—ang pag-ilog sa panghunahuna ni Jehova.

HANASA ANG IMO IKASARANG SA PAGHANTOP

11. Ano ang dapat himuon para makatuon sa paghimo sing maalamon nga mga desisyon?

11 Ang pagtuon sa paghimo sing maalamon nga mga desisyon kag ang pagtuman sini indi mahapos. Daku ini nga hangkat ilabi na sa mga bag-uhan ukon nagauswag pa lang sa espirituwal nga pagkahamtong. Pero posible gid ang matuod nga pag-uswag para sa sining mga lapsag sa espirituwal, nga amo ang paglaragway sa ila sang Biblia. Binagbinaga kon paano ang gamay nga bata nakatuon sa paglakat  nga indi matumba. Para mahimo niya ini, dapat sia magsugod sa pagtakangtakang kag himuon ini sing sulitsulit. Kaanggid man sa sini ang espirituwal nga lapsag kon tuhoy sa paghimo sing maalamon nga mga desisyon. Dumduma nga ginlaragway ni apostol Pablo ang mga hamtong subong mga tawo nga ‘paagi sa paggamit sang ila mga ikasarang sa paghantop nahanas sa pagkilala sang maayo kag malain.’ Ang mga tinaga nga “paagi sa paggamit” kag “nahanas” nagapakita sang padayon kag sulitsulit nga panikasog, kag amo man sini ang kinahanglan himuon sang mga bag-uhan.—Basaha ang Hebreo 5:13, 14.

Kon nagahimo kita sing husto nga mga desisyon sa aton hilikuton kada adlaw, ginahanas naton ang aton ikasarang sa paghantop (Tan-awa ang parapo 11)

12. Paano naton mapauswag ang aton ikasarang sa paghimo sing maalamon nga mga desisyon?

12 Subong sang ginsambit kaina, kada adlaw nagahimo kita sing pila ka daku kag gamay nga mga desisyon. Suno sa isa ka pagtuon, sobra sa 40 porsiento sang aton ginahimo ang wala na naton ginapamensaran sing maayo kay naandan na naton ini nga himuon. Halimbawa, kada aga mahimo kinahanglan mo magdesisyon kon ano ang imo suksukon. Ayhan para sa imo gamay lang ini nga butang, kag nagadesisyon ka nga wala nagapamensar sing maayo, ilabi na kon nagadali ka. Pero importante nga pamensaron kon bala ang imo suksukon nagakaigo subong alagad ni Jehova. (2 Cor. 6:3, 4) Kon nagapamalaklon ka sing bayo, mahimo nagapamensar ka sing estilo ukon uso, pero kamusta ang kaugdang kag presyo? Ang paghimo sing husto nga mga desisyon sa sini nga mga butang makahanas sang aton ikasarang sa paghantop, nga makabulig sa aton sa paghimo sing husto nga mga desisyon sa daku nga mga butang.—Luc. 16:10; 1 Cor. 10:31.

PABAKURA ANG IMO HANDUM SA PAGHIMO SING MAAYO

13. Ano ang kinahanglanon para matindugan naton kag matuman ang aton mga desisyon?

13 Nahibaluan naton tanan nga luwas sa paghimo sing husto nga desisyon, importante man nga tindugan mo ini kag tumanon. Halimbawa, ang iban nga gusto untatan ang pagpanigarilyo napaslawan bangod kulang ang ila motibasyon. Kinahanglan ang determinasyon sa pagtuman sang aton mga desisyon. Suno sa iban, ang aton determinasyon mapaanggid sa maskulo. Kon pirme naton ini ginagamit ukon kon pirme kita nagaehersisyo, labi ini nga magabakod. Pero kon talagsa lang, magaluya ini ukon magagamay. Gani, ano ang makabulig sa aton para magbakod ang aton determinasyon nga tindugan kag tumanon ang aton desisyon? Makabulig sa aton ang pagdangop kay Jehova.—Basaha ang Filipos 2:13.

14. Ngaa may kusog si Pablo nga himuon ang nahibaluan niya nga husto?

14 Nahibaluan ini ni Pablo base sa iya eksperiensia. Nagsiling sia sadto: “Ang ikasarang sa paghandum yari sa akon, apang ang ikasarang sa paghimo sang maayo wala.” Nahibaluan niya kon ano ang gusto niya himuon kag dapat himuon, pero kon kaisa may nagapugong sa iya sa paghimo sini. Nagsiling sia: “Nagakalipay gid ako sa kasuguan sang Dios suno sa akon pagkatawo sa sulod, apang nakita ko sa mga bahin sang akon lawas ang isa pa ka kasuguan nga nagapakig-away batok sa kasuguan sang akon hunahuna kag nagadala sa akon nga bihag sa kasuguan sang sala nga yari sa mga bahin sang akon lawas.” Wala na bala sing paglaum ang iya sitwasyon? Indi gid. Nagsiling sia: “Salamat sa Dios paagi kay Jesucristo nga aton Ginuo!” (Roma 7:18, 22-25) Nagsulat man sia: “Sa tanan nga butang may kusog ako paagi sa iya nga nagapabakod sa akon.”—Fil. 4:13.

15. Ngaa dapat kita mangin desidido sa paghimo sing husto?

15 Ginapakita sini nga kinahanglan nga desidido kita maghimo sing husto para mapahamut-an ang Dios. Dumduma ang ginsiling ni Elias sa mga sumilimba ni Baal kag sa apostata nga mga Israelinhon sa Bukid Carmel: “Tubtub pa bala san-o magpiniang kamo sa tunga sang duha ka panghunahuna? Kon ang GINOO among Dios, sonda sia; apang kon si Baal, niyan sonda sia.” (1 Hari 18:21) Nahibaluan sang mga anak sang Israel kon ano ang dapat nila himuon, pero ‘nagapiniang’ sila  ukon indi makadesisyon. Sa kabaliskaran, tinuig antes sini, nangin maayo nga halimbawa si Josue sang ginsilingan niya ang mga Israelinhon: “Kon daw malaut sa inyo ang pag-alagad sa GINOO, magpili kamo sini nga adlaw kon sin-o ang inyo alagdon, . . . apang nahanungud sa akon kag sa akon panimalay, magaalagad kami sa GINOO.” (Jos. 24:15) Ano ang resulta sang iya pamat-od? Si Josue kag ang mga nanindugan kaupod niya ginpakamaayo paagi sa pagpasulod sa ila sa Ginsaad nga Duta, ang “duta nga nagailig sing gatas kag dugus.”—Jos. 5:6.

MAGHIMO SING MAALAMON NGA MGA DESISYON KAG PAKAMAAYUHON KA

16, 17. Ipaathag ang mga benepisyo sang pagdesisyon suno sa kabubut-on sang Dios.

16 Binagbinaga ining moderno nga halimbawa. Ang isa ka bag-o lang nabawtismuhan nga utod may asawa kag may tatlo ka gagmay nga kabataan. Isa ka adlaw, ginpanugyan sang iya katrabaho nga masaylo sila sa isa ka kompanya nga mas daku ang sueldo kag madamo sing benepisyo. Ginpamensaran ini kag ginpangamuyuan sang aton utod. Ginpili niya ang iya presente nga trabaho, nga indi daku ang sueldo, bangod wala sia sing obra kon Sabado kag Domingo, amo nga makatambong sia sa mga miting kag makaupod ang iya pamilya sa ministeryo. Narealisar niya nga mahimo madugayan pa nga makakuha sia sing amo sini nga iskedyul kon masaylo sia sa lain nga trabaho. Kon ikaw sa lugar niya, ano ang himuon mo?

17 Gintimbangtimbang sang utod ang espirituwal nga mga benepisyo kon ipaanggid sa daku nga sueldo, gani wala sia nagsaylo sing trabaho. Sa banta mo naghinulsol bala sia sa iya desisyon? Wala gid. Para sa iya, ang espirituwal nga mga pagpakamaayo may mas daku nga benepisyo sa iya kag sa iya pamilya sangsa mahatag sang mataas nga sueldo. Nalipay gid sila sang iya asawa sang ang ila subang nga babayi, nga dies anyos, nagsiling nga ginahigugma gid niya sila, ang mga kauturan, kag si Jehova. Nagsiling pa ini nga gusto niya idedikar ang iya kabuhi kay Jehova kag magpabawtismo. Naapresyar gid niya ang maayo nga halimbawa sang iya amay sa pag-una sang pagsimba kay Jehova!

Maghimo sing maalamon nga mga desisyon kag magkalipay upod sa katawhan sang Dios (Tan-awa ang parapo 18)

18. Ngaa importante nga maghimo kita sing maalamon nga mga desisyon kada adlaw?

18 Sa sulod na sang madamo nga dekada, ginadumalahan sang Daku Pa nga Moises nga si Jesucristo ang matuod nga mga sumilimba ni Jehova patabok sa kamingawan sang kalibutan ni Satanas. Subong Daku Pa nga Josue, handa na si Jesus nga tapuson ang garuk nga sistema kag pangunahan ang iya mga sumulunod pakadto sa ginsaad nga matarong nga bag-ong kalibutan. (2 Ped. 3:13) Gani, indi karon ang tion nga balikan ang aton mga panghunahuna, batasan, prinsipio, kag mga handum sadto. Karon ang tion nga hantupon sing maayo kon ano ang kabubut-on sang Dios para sa aton. (Roma 12:2; 2 Cor. 13:5) Kabay pa nga ang imo mga desisyon kada adlaw nagapakita nga ikaw ang sahi sang tawo nga takus sa dayon nga pagpakamaayo sang Dios.—Basaha ang Hebreo 10:38, 39.

^ par. 7 Ang isa pa ka rason sa sini nga kinabatasan amo nga para mapadayawdayaw sang mga lolo kag lola ang ila mga apo sa ila mga abyan kag mga paryente.