Pamangkot Gikan sa mga Bumalasa

Nagasumpakil bala ang ginasiling sang Ezequiel 18:20 nga “ang anak indi mag-antus sang kalautan sang amay,” sa ginasiling sang Exodo 20:5 nga magapadala si Jehova sang “kalautan sang mga ginikanan sa mga anak”?

Wala ini nagasumpakilay. Ang isa ka teksto nasentro sa salabton sang kada indibiduwal, samtang ang isa naman nagakilala sang kamatuoran nga ang resulta sang sayop nga ginahimo sang isa ka tawo mahimo makaapektar sa iya kaliwatan.

Ang konteksto sang Ezequiel kapitulo 18 nagapatalupangod sang salabton sang kada indibiduwal. “Ang kalag nga nagapakasala mapatay,” siling sang bersikulo 4. Kamusta naman ang isa ka tawo nga “matarung kag nagahimo sang sono sa kasogoan kag katadlongan”? “Sa pagkamatuud magakabuhi sia.” (Ezeq. 18:5, 9) Gani, kon ang isa yara na sa husto nga edad, pagahukman sia “sono sa iya mga dalanon.”—Ezeq. 18:30.

Ini nga prinsipio gin-ilustrar sang natabo sa isa ka Levinhon nga si Kora. Sang ang mga Israelinhon nagalakbay sa kahanayakan, nangin di-kontento si Kora sa iya mga pribilehiyo sa pag-alagad. Sa iya pagtinguha nga matigayon ang katungdanan subong saserdote, nagrebelde si Kora kag ang iya kaupdanan batok sa mga tiglawas ni Jehova nga sanday Moises kag Aaron. Bangod sa makahas nga handum ni Kora kag sang iya kaupod nga mga rebelde nga kuhaon ang pribilehiyo nga indi para sa ila, ginpatay sila ni Jehova. (Num. 16:8-11, 31-33)  Apang, ang mga anak ni Kora wala nagbuylog sa pagrebelde. Gani, wala sila nadalahig sang ginsilutan sang Dios ang ila amay. Ang ila pagkamainunungon kay Jehova nagluwas sang ila kabuhi.—Num. 26:10, 11.

Apang kamusta naman ang paandam sa Exodo 20:5 nga bahin sang Napulo ka Sugo? Binagbinaga liwat ang konteksto. Si Jehova nagpasad sang Kasuguan nga katipan sa pungsod sang Israel. Sa tapos nila mabatian ang mga ginapatuman sang katipan, ang mga Israelinhon nagsiling: “Ang tanan nga napamolong sang GINOO himoon namon.” (Ex. 19:5-8) Natigayon sang bug-os nga pungsod ang pinasahi nga kaangtanan upod kay Jehova. Gani ang pinamulong sa Exodo 20:5 panguna nga ginsambit para sa bug-os nga pungsod.

Sang ang mga Israelinhon nagpabilin nga matutom kay Jehova, nakabenepisyo sila kag nakaagom sang madamo nga mga pagpakamaayo. (Lev. 26:3-8) Apang, baliskad ang natabo sang wala nila ini ginhimo. Sang ginsikway sang pungsod sang Israel si Jehova kag nagsimba sila sa butig nga mga dios, nadula nila ang iya pagpakamaayo kag pag-amlig; nagresulta ini sa pag-antos sang bug-os nga pungsod. (Huk. 2:11-18) Ang matuod, may pila nga naghupot sang ila integridad kag nagtuman sa mga sugo sang Dios bisan pa ang pungsod nagasimba sa mga idolo. (1 Hari 19:14, 18) Ang mga matutom mahimo nakaeksperiensia sang pila ka kabudlayan bangod sang sala sang pungsod, apang nagpakita si Jehova sang mahigugmaon nga kaayo sa ila.

Sang ang Israel hungod nga naglapas sang mga prinsipio ni Jehova nga gintunaan sang pagtamay sang iban nga mga pungsod sa iya ngalan, nagdesisyon si Jehova nga silutan ang iya katawhan paagi sa pagtugot sa ila nga mabihag sang Babilonia. Huo, nalakip sa sini ang pagsilot sa kada indibiduwal kag sa iya katawhan subong isa ka grupo. (Jer. 52:3-11, 27) Sa pagkamatuod, ginapakita sang Biblia nga ang sala sang bug-os nga pungsod tuman ka daku amo nga tatlo, apat, ukon kapin pa gani ka henerasyon nila ang naapektuhan sang kasal-anan sang ila katigulangan, subong sang ginsiling sa Exodo 20:5.

Ang Pulong sang Dios nagaunod man sang mga rekord tuhoy sa mga pamilya nga naapektuhan sang sayop nga paggawi sang mga ginikanan. Naakig si Jehova sa Mataas nga Saserdote nga si Eli bangod gintugutan niya ang iya “huroshuros,” imoral nga mga anak nga lalaki nga magpabilin subong mga saserdote. (1 Sam. 2:12-16, 22-25) Bangod ginpadunggan ni Eli ang iya mga anak nga lalaki labaw kay Jehova, namat-od ang Dios nga kuhaon sa panimalay ni Eli ang pribilehiyo subong mataas nga saserdote. Natuman ini sugod sa iya apo sa dapadapa nga si Abiatar. (1 Sam. 2:29-36; 1 Hari 2:27) Ang prinsipio sa Exodo 20:5 makita man sa natabo kay Gehazi. Gin-abusuhan niya ang iya katungdanan subong alagad ni Eliseo agod makaganar sa pag-ayo sang Sirianhon nga heneral nga si Naaman. Paagi kay Eliseo, ginhukman sia ni Jehova nga nagasiling: “Ang aro ni Naaman magatapik sa imo, kag sa imo mga kaliwatan sa gihapon.” (2 Hari 5:20-27) Gani, ang mga kaliwat ni Gehazi naapektuhan man sang iya ginhimo nga sala.

Subong Manunuga kag Manughatag sang Kabuhi, may kinamatarong si Jehova sa pagpadapat kon ano nga silot ang matarong kag nagakaigo. Ang mga halimbawa nga ginsambit sa ibabaw nagapakita nga ang kabataan ukon mga kaliwat mahimo maapektuhan sang malain nga resulta sang sala nga nahimo sang ila ginikanan ukon katigulangan. Apang, “nabatian [ni Jehova] ang pagtuaw sang napiotan,” kag ang mga indibiduwal nga nagapangayo sang bulig sa iya mahimo makabaton sang iya kahamuot kag kaumpawan.—Job 34:28.

[Retrato sa pahina 29]

Si Kora kag ang iya kaupod nga mga rebelde nanabat sa ila mga ginhimo