Importante nga mga Hitabo sa Maragtas sang Paghimo sing mga Biblia sa Aprikano nga mga Hambal

MADUGAY na nga nakita sang sinsero nga mga bumalasa sang Biblia gikan sa Europa kag Aminhan nga Amerika ang kinahanglanon nga mabasa sang mga Aprikano ang Pulong sang Dios sa ila tumandok nga mga hambal. Agod matuman ini, madamo nga lalaki ang nagkadto sa Aprika agod magtuon sang Aprikano nga mga hambal. Ang iban nag-imbento sing nasulat nga porma sang Aprikano nga mga hambal kag naghimo sing mga diksionaryo. Pagkatapos sini, ginbadbad nila ang Biblia sa madamong nagkalainlain nga Aprikano nga mga hambal. Indi ini mahapos himuon. “Ang isa ka manugbadbad kinahanglan nga magpanalawsaw sing tinuig antes niya makita ang husto nga termino para sa bisan pinakasimple kag pinakasadsaran sang Cristiano nga mga konsepto,” paathag sang The Cambridge History of the Bible.

Sang 1857 ang mga taga-Tswana amo ang nahauna nga nakatigayon sang kompleto nga badbad sang Biblia sa isa sang wala anay sing nasulat nga porma nga mga hambal sa Aprika. * Gin-imprinta ini kag ginhugpong sa mga seksion, indi sa isa ka libro. Sang ulihi, ang Biblia ginbadbad sa iban pa nga mga hambal sa Aprika. Madamo sa sining naunang Aprikano nga mga badbad ang nagaunod sang ngalan sang Dios, nga Jehova, sa Hebreong Kasulatan, ukon “Daan nga Testamento,” kag sa Cristianong Griegong Kasulatan, ukon “Bag-o nga Testamento.” Apang, ang mga rebisyon kag bag-o nga mga badbad ginhimo sang mga indibiduwal nga wala nagtahod sa balaan nga ngalan sang Awtor sang Biblia, si Jehova. Sa baylo, ginsunod nila ang superstisyuso nga tradisyon sang mga Judiyo kag ginbuslan ang ngalan sang Dios sing mga titulo, subong sang Dios ukon Ginuo. Gani, nag-utwas ang kinahanglanon para matigayon sang mga mahigugmaon sa Dios sa Aprika ang badbad sang Biblia nga nagapasag-uli sang ngalan sang Dios.

Sugod sang katuigan 1980, nagpanikasog sing lakas ang Nagadumala nga Hubon sang mga Saksi ni Jehova nga badbaron ang New World Translation of the Holy Scriptures sa pila ka dalagku nga mga hambal sa Aprika. Subong resulta, mabasa na karon sang ginatos ka libo nga mga mahigugmaon sang Biblia sa Aprika ang New World Translation sa ila tumandok nga hambal. Ang New World Translation, sing kompleto ukon sing bahin, matigayon na karon sa 17 ka tumandok nga hambal sang Aprika.

Nalipay ang mga bumalasa sining Aprikano  sing hambal nga mga Biblia nga matigayon nila ang isa ka badbad nga nagagamit sang mahimayaon nga ngalan sang Dios, ang Jehova. Halimbawa, sang nagtindog si Jesus sa sinagoga sa Nazaret, ginpahibalo niya ang iya misyon paagi sa pagbasa sang isa ka bahin sang linukot ni Isaias, diin mabasa ang ngalan sang iya Amay. (Isaias 61:1, 2) Suno sa Ebanghelyo ni Lucas subong sang mabasa sa New World Translation, si Jesus nagbasa: “Ang espiritu ni Jehova yari sa akon, bangod nga ginhaplas niya ako sa pagpahayag sing maayong balita sa mga imol, ginpadala niya ako sa pagbantala sing kahilwayan sa mga bihag kag pagpasag-uli sing panan-aw sang mga bulag, sa paghilway sa mga ginapigos, sa pagbantala sing tuig nga nahamut-an ni Jehova.”Lucas 4:18, 19.

Ang isa pa ka importante nga hitabo sa maragtas sang paghimo sing Biblia sa Aprikano nga hambal natabo sang Agosto 2005. Sadto nga bulan, kapin sa 76,000 ka kopya sang New World Translation sa mga hambal nga ginapamulong sa Aprika ang gin-imprinta kag ginhugpong sa sanga sang mga Saksi ni Jehova sa Bagatnan nga Aprika. Lakip sa sini nga kadamuon amo ang 30,000 ka Biblia sa Shona nga hambal. Ini nga edisyon ginpagua sa “Diosnon nga Pagkamatinumanon” nga mga Kombension sang mga Saksi ni Jehova sa Zimbabwe.

Sadtong indi gid malipatan nga bulan, nalipay ang mga dumuluaw sa sanga sa Bagatnan nga Aprika nga makita ang paghimo sang bag-o nga mga Biblia sa Aprikano nga mga hambal. “Nalipay kag nakunyag gid ako sa pribilehiyo nga makabulig sa paghimo sang New World Translation sa Shona kag sa iban pa nga mga hambal sa Aprika,” siling ni Nhlanhla, katapo sang pamilya Bethel nga nagatrabaho sa bindery line. Sa pagkamatuod, ginapabutyag niya ang balatyagon sang bug-os nga pamilya Bethel sa Bagatnan nga Aprika.

Matigayon na karon sang mga taga-Aprika ang bag-o nga mga Biblia sing mas madasig kag mas barato sangsa ginhimo ini anay sa iban nga pungsod kag ginpadala halin didto. Sing mas importante pa, matigayon na karon sang mga Aprikano ang isa ka sibu nga badbad nga nagagamit sang balaan nga ngalan sang halangdon nga Awtor sang Biblia, si Jehova nga Dios.

[Footnote]

^ par. 3 Sang 1835 ang Biblia ginbadbad sa Malagasy nga hambal sang Madagascar, kag sang 1840, sa Amharico nga hambal sang Etiopia. Ini nga mga hambal madugay na nga may nasulat nga porma antes pa ginbadbad ang Biblia sa sini nga mga hambal.

[Piktyur sa pahina 12]

Ang ngalan sang Dios sa Tswana nga Biblia nga ginbalhag sang 1840

[Credit Line]

Harold Strange Library of African Studies

[Piktyur sa pahina 13]

Ang mga dumuluaw gikan sa Swaziland nagatan-aw sang paghimo sing bag-o nga mga Biblia sa sanga sa Bagatnan nga Aprika