Sugilanon sang Kabuhi

Ginpakamaayo sang Pinasahi nga Palanublion

PANUGIRON NI CAROL ALLEN

Nagaisahanon lamang ako, nga nagauyat sing hugot sang akon matahom nga bag-ong libro. Ginhugakom ako sing kahadlok, kag ang mga luha nagatululagay sa akon nawong. Ti, siete anyos pa lang ako sadto nga nagtalang sa indi sunado nga siudad, nga ginapalibutan sang linibo ka tawo!

SINING karon lang, halos 60 ka tuig na ang nagligad, nagbalik ang tumalagsahon nga handumanan tuhoy sa akon naeksperiensiahan sang bata pa ako, bangod sang pagduaw namon sang akon bana, si Paul, sa matahom nga Watch­tower Edu­ca­tional Center sa Patterson, New York. Gin-agda sia didto sa pagtambong sa ikaduha nga klase sang eskwelahan para sa nagalakbay nga mga manugtatap sang mga Saksi ni Jehova.

Samtang nagapanghulonghulong kami sa palibot sang ginasilakan sang adlaw nga kadak-an, natalupangdan ko ang isa ka daku nga displey nga may sulat nga “MGA KOMBENSION.” Yara sa tunga nayon ang isa ka daan nga ­black-and-­white nga retrato sang kabataan nga makunyagon nga nagawagayway sang ila mga kopya sang akon libro sang bata pa ako! Ginbasa ko dayon ang kapsion sa retrato: “1941—Sa St. ­Louis, Mis­sou­ri, sang nagsugod ang sesyon sa aga, 15,000 ka kabataan—nga nagapangidaron sing 5 tubtob 18 anyos—ang nagtipon sa daku nga arena sa atubangan mismo sang plataporma. . . . Ginpahibalo ni Utod Ruther­ford ang pagpaguwa sang bag-o nga libro nga Children.”

Ang kada bata ginhatagan sing personal nga kopya. Pagkatapos sini, ang kabataan nagbalik sa ginalingkuran sang ila mga ginikanan—magluwas sa akon. Nagtalang ako! Ang isa ka mainabyanon nga tag-ubay naghakwat sa akon kag nagpatindog sa akon sa mataas nga kahon-alamutan kag nagsiling sa akon nga mangita sang isa nga akon nakilala. May kabalaka nga ginhimutaran ko ang kadam-an nga nagakubay panaug sa malapad nga hagdanan. Sa hinali, may nakilala ako! “Tiyoy Bob! Tiyoy Bob!” Nakita ako! Ginkugos ako ni Bob ­Rainer padulong sa kon diin nagahulat ang akon nabalaka nga mga ginikanan.

 Mga Hitabo Sang Bata Pa Ako nga Nagdihon Sang Akon Kabuhi

Ang paglantaw sa sadto nga displey nagpahanumdom sa akon sang madamo nga butang—mga hitabo nga nagdihon sang akon kabuhi kag nagdul-ong kon ngaa yara kami sa matahom nga pasilidad sa Patterson. Nagpahanumdom ini sa akon sang mga hitabo nga kapin sa isa ka gatos ka tuig na ang nagligad, mga butang nga akon nabatian ilabi na gikan sa akon mga lolo kag lola kag sa akon mga ginikanan.

Sang Disiembre 1894 isa ka bug-os tion nga ministro sang mga Estudyante sang Biblia, subong sang pagkakilala sadto sa mga Saksi ni Jehova, ang nagduaw sa akon lolo sa amay, si Clayton J. Wood­worth, sa iya puluy-an sa Scranton, Pennsylvania, E.U.A. Bag-ong kasal pa lang si Clayton. Nagsulat sia sa presidente sang Watch Tower Bible and Tract Society, si ­Charles ­Taze Russell, kag ginbalhag ini sa Hunyo 15, 1895, nga Watchtower. Sia nagpaathag:

“Lamharon kami nga mag-asawa nga miembro sang isa ka Protestante nga simbahan sa sulod sang mga napulo ka tuig; apang nagaguwa karon, nagalaum kami, gikan sa kadulom sini pakadto sa kapawa sang bag-o nga adlaw nga nagapamanagbanag karon para sa ginkonsagrar nga mga anak sang Labing Mataas. . . . Madugay na antes pa kami magkitaay sang akon asawa handum gid namon nga makaalagad sa Ginuo, kon kabubut-on niya, subong mga misyonero sa iban nga pungsod.”

Sang ulihi, sang 1903, sanday Sebastian kag Cath­erine Kresge, ang lolo kag lola sang akon iloy, malipayon nga namati sa mensahe sang Biblia nga gindala sang duha ka tiglawas sang Watch Tower sa daku nga uma nga ginapuy-an nila, sa matahom nga Pocono Moun­tains sang Pennsylvania. Ang ila mga anak nga babayi, si Cora kag Mary, nagapuyo man didto upod sa ila mga bana, sanday Wash­ing­ton kag Edmund How­ell. Ang mga tiglawas sang Watch Tower, nga sanday Carl Hammerle kag Ray Rat­cliffe, nagdayon sa ila sing isa ka semana, nagatudlo sa ila sing madamo nga mga butang. Ang anom tanan nga miembro sining pamilya nagpamati, nagtuon, kag wala magdugay nangin makugi nga mga Estudyante sang Biblia.

Sadto man nga tuig, sang 1903, natawo ang bata nga babayi nanday Cora kag Washing­ton How­ell nga ginhingadlan Cath­erine. Kon paano niya napamana ang akon amay, si Clayton J. Wood­worth, Jr., isa gid ka makawiwili kag, nagapati ako, mapuslanon nga istorya. Nagapakita ini sang mahigugmaon nga paghantop kag amaynon nga kabalaka sang akon lolo nga si Clayton J. Woodworth, Sr.

Nakabaton Sing Mahigugmaon nga Bulig ang Akon Amay

Ang akon amay, si Clayton dyunyor, natawo sa Scranton sang 1906, mga 80 kilometros ukon kapin ang kalayuon gikan sa uma sang mga How­ell. Sadto nga mga tinuig, nakilala sing maayo ni Lolo Wood­worth ang daku nga pamilya How­ell, nga masami makabaton sing bantog nila nga pagkamaabiabihon. Daku sia nga bulig sa kongregasyon sang mga Estudyante sang Biblia sa sadto nga duog. Sang ulihi, ginpangabay si Lolo sa pagkasal sa tatlo ka anak nga lalaki sang mga How­ell, kag bangod ginahunahuna ang kaayuhan sang iya mismo anak nga lalaki, gin-upod niya sia sa tagsa sining mga kasal.

Indi pa sadto aktibo si Tatay sa ministeryo sang mga Estudyante sang Biblia. Matuod, ginadul-ong niya si Lolo sa mga pagduaw niya sa ministeryo, apang walay sapayan sang pagpalig-on ni Lolo, wala manghikot sing aktibo si Tatay. Sadto nga tion, mas interesado si Tatay sa musika sangsa iban pa nga mga butang, kag buot na sia mangin propesyonal sa sini.

Si Catherine, ang anak nga babayi nanday Cora  kag Washing­ton How­ell, nangin maayo man nga musikero, nga nagatokar kag nagatudlo sang piano. Apang sang mangin isa na ini ka propesyonal nga karera para sa iya, ginpahigad niya ini kag nagsugod sa pagpakigbahin sa bug-os tion nga ministeryo. Ginhunahuna ni Lolo ang labing maayo nga kaupod para sa iya anak—sa akon pagtamod! Si Tatay ginbawtismuhan, kag napangasawa niya si Nanay anom ka bulan sang ulihi, sang Hunyo 1931.

Pirme ginapabugal ni Lolo ang abilidad sang iya anak sa musika. Nalipay gid sia sang ginpangabay si Tatay sa paghanas sa grupo sang orkestra sang daku nga kombension para sa 1946 nga internasyonal nga kombension sa Cleve­land, Ohio. Sang masunod nga mga tinuig, nangin konduktor sang orkestra si Tatay sa madamo pa nga kombension sang mga Saksi ni Jehova.

Ang Pagkasaba kag Pagbilanggo kay Lolo

Sa kadak-an sang Patterson, nakita man namon ni ­Paul ang eksibit upod ang retrato nga makita sa masunod nga pahina. Nakilala ko dayon ang retrato, bangod ginpadal-an ako ni Lolo sing isa ka kopya sini kapin na sa 50 ka tuig ang nagligad. Nagatindog sia sa natuo gid nga bahin.

Sang mainit gid kaayo ang patriotismo sang Bug-os Kalibutan nga Inaway I, ining walo ka Estudyante sang Biblia—pati na si Joseph F. Ruther­ford (nagapungko sa tunga), presidente sang Watch Tower Society—sayop nga gindakop kag ginhunong nga wala sing piyansa. Ang panumbungon batok sa ila nasentro sa mga pinamulong sa ikapito nga tomo sang ­Studies in the Scrip­tures, nga gintig-uluhan The ­Finished Mystery. Ang mga pinamulong sayop nga ginhangop subong pagpalas-ay sa pagpakigbahin sang Estados Unidos sa Bug-os Kalibutan nga Inaway I.

Sa sulod sang madamo nga tinuig, ginsulat ni ­Charles Taze Russell ang nahaunang anom ka tomo sang ­Studies in the Scrip­tures, apang napatay sia antes niya masulat ang ikapito. Busa ang iya mga nota ginhatag kay Lolo kag sa isa pa ka Estudyante sang Biblia, kag ginsulat nila ang ikapito nga tomo. Ginpaguwa ini sang 1917, antes matapos ang inaway. Sa kasaba, si Lolo kag ang kalabanan sang iya kaupod ginpamatbatan sing apat ka dulungan nga pagkabilanggo nga tig-20 ka tuig ang tagsatagsa.

Ang kapsion sa retrato sa kadak-an sang Patter­son nagapaathag: “Pagligad sang anom ka bulan nga ginpamatbatan si Ruther­ford kag ang iya mga kaupod—sang Marso 21, 1919, ang korte sa apelasyon nagmando sing piyansa para sa walo tanan ka akusado, kag sang Marso 26, ginhilway sila sa Brook­lyn sa piyan­sa nga tig-$10,000. Sang Mayo 5, 1920, si J. F. Rutherford kag ang iban pa nahilway sa tanan nga panumbungon.”

 Sa tapos mapamatbatan, apang antes gindala sa pederal nga prisuhan sa Atlanta, Georgia, ang walo nabilanggo sing pila ka adlaw sa Raymond ­Street sa Brook­lyn, New York. Halin didto nagsulat si Lolo sa paglaragway sang paglupot sa ila sa isa ka 1.8-por-2.4 metros nga selda “nga tuman gid kahigko kag kagamo.” Sia nagsiling: “May isa ikaw ka nahantal nga mga pamantalaan, kag kon wala mo lang ini ginasapak sa primero, marealisar mo sa ulihi nga nasandig gali sa sining mga papel kag sa habon kag sa trapo, ang paghimo sang mga butang nga luyag mo himuon agod mahuptan ang katinlo kag pagtahod sa kaugalingon.”

Apang, nangin palalahog gihapon si Lolo, nagatawag sa bilangguan subong “Hôtel de Raymondie,” nga nagasiling, “Mahalin ako diri kon matapos na ang arkila.” Ginlaragway man niya ang iya mga pagdayandayan sa ugsaran. Kis-a sang nagdulog sia sing makadali agod husayon ang iya buhok, ginkaw-it sang kaw-itan ang iya relo-de-bulsa, apang subong sang ginsulat niya, “Nautod ang kadena kag wala ini nakuha.” Sang nagduaw ako sa Brook­lyn ­Bethel sang 1958, ginpatawag ako ni Grant ­Suiter, ang sekretaryo-tresurero sang Watch Tower Society, sa iya opisina kag ginhatag sa akon yadto nga relo. Ginatipigan ko gihapon ini.

Ang Epekto kay Tatay

Sang ginbilanggo sing di-makatarunganon si Lolo sang 1918, 12 anyos lamang sadto si Tatay. Ginsiraduhan ni Lola ang ila puluy-an kag gindala sia agod magpuyo sila sa iya iloy kag sa iya tatlo ka manghod nga babayi. Ang apelyido ni Lola sang dalaga pa sia amo ang Arthur, kag ginapabugal sang pamilya nga ang isa sang ila himata, si Chester Alan Arthur, amo ang ika-21 nga presidente sang Estados Unidos.

Sang ginpamatbatan na si Lolo Woodworth sing malawig nga pagkabilanggo tungod sa ginakunokuno nga mga krimen batok sa Estados Unidos, maathag gid nga nagbatyag ang mga Arthur nga ginpakahuy-an niya ang ngalan sang pamilya. Masakit gid yadto nga tion para kay Tatay. Ayhan ina nga pagtratar amo ang rason sang una niya nga pagpangalag-ag sa pagpakigbahin sa dayag nga pagministeryo.

Sang nakaguwa si Lolo sa prisuhan, ginsaylo niya ang iya pamilya sa daku ginbasyadahan nga balay sa ­Quincy ­Street sa Scranton. Subong isa ka bata, pamilyar gid ako sa sini—kag sa matahom nga porselana nga mga pinggan ni Lola. Gintawag namon ini nga balaan niya nga mga pinggan bangod si Lola lamang ang makahugas sini. Sang napatay si Lola sang 1943, si Nanay masunson nga nag-abiabi sang mga bisita kag naggamit sadtong matahom nga mga pinggan.

Masako sa Pag-alagad sa Ginharian

Sang isa pa ka adlaw sa Patterson, nakita ko ang retrato ni Utod Ruther­ford nga nagapamulongpulong sa 1919 nga kombension sa Cedar Point, Ohio. Didto ginpalig-on niya ang tanan nga makigbahin sing makugi sa pagbantala sing Ginharian sang Dios kag gamiton ang bag-o nga magasin nga ginpaguwa sa sadto nga kombension, ang The ­Golden Age. Gintangdo si Lolo nga editor sini, kag nag-amot sia sing mga artikulo sa sini tubtob sang dekada 1940, wala madugay antes sia napatay. Sang 1937 ang ngalan sang magasin gin-islan sing Consolation kag sang 1946 sing Magmata!

Nagsulat si Lolo lunsay sa puluy-an sa Scranton kag sa ulong-talatapan sang Watch Tower mga 240 kilometros ang kalayuon sa Brooklyn, nga nagahinguyang sing tig-duha ka semana sa tagsa ka duog. Nagsiling si Tatay nga madumduman niya ang gahod sang makinilya ni Lolo sa alas singko sang madamo nga kaagahon. Apang, serioso man nga ginatamod ni Lolo ang responsabilidad sang pagpakigbahin sa publiko nga pagbantala nga hilikuton. Sa kamatuoran, nagdesinyo sia sang tsaleko nga may daku nga natago nga mga bulsa nga masudlan sing mga literatura sa Biblia. May yara gihapon sing amo sina ang akon 94-anyos nga tiya, nga si ­Naomi How­ell. Naghimo man sia sing suludlan sang libro nga bag para sa mga babayi.

Kis-a, pagkatapos sang maayo nga pagpakigsugilanon tuhoy sa Biblia, ang kaupod ni Lolo sa pagbantala nagsiling: “C. J., nakasala ka.”

 “Ano nga sala?” pamangkot ni Lolo. Gintan-aw niya ang iya tsaleko. Wala na sing unod ang duha ka bulsa.

“Nalimtan mo nga tanyagan sia sing isa ka suskripsion sa The ­Golden Age.” Nag-utoy-utoy sila bangod nalimtan sang editor nga itanyag ang iya magasin.

Mga Handumanan Samtang Nagadaku

Madumduman ko pa nga nagapasabak ako kay Lolo sang bata pa ako, kag ginauyatan niya ang akon diutay nga kamot samtang ginasugiran niya ako sang ­“Finger Story.” Sugod kay “Tommy Thumb” kag tubtob kay “Peter ­Pointer,” nagasugilanon sia sing isa ka pinasahi nga butang tuhoy sa tagsa ka tudlo. Nian mahalungon niya nga ginatingob ang mga tudlo samtang nagahatag sia sing leksion: “Mas maayo gid ang mahimo nila kon ululupod, nga ang tanan nagabinuligay.”

Pagkatapos sang ila kasal, nagsaylo ang akon mga ginikanan sa Cleve­land, Ohio, kag nangin suod nga mga abyan sanday Ed kag Mary ­Hooper. Ang ila mga pamilya mga Estudyante sang Biblia kutob pa sang magsugod ang siglo. Ang akon mga ginikanan kag sanday Tiyoy Ed kag Tiyay Mary, subong sang pagtawag ko sa ila, mahirop gid nga mag-abyan. Napatay ang bugtong nga anak sang mga ­Hooper, nga isa ka bata nga babayi, gani sang nabun-ag ako sang 1934, nangin espesyal nila ako nga “anak nga babayi.” Ginpadaku sa sinang bugana sa espirituwal nga palibot, nagdedikar ako sa Dios kag ginbawtismuhan antes sang akon ikawalo nga kaadlawan.

Ang pagbasa sing Biblia bahin sang akon pagkabata. Ang paglaragway sang kabuhi sa bag-ong kalibutan sang Dios sa Isaias 11:6-9 amo ang isa sang akon paborito nga mga teksto. Ang akon una nga panikasog agod mabasa sing bug-os ang Biblia amo sang 1944, sa tapos nga mabaton ko ang akon personal nga kopya sang Ameri­can Standard Ver­sion, nga ginpaguwa sa isa ka espesyal nga edisyon sa Buffalo, New York, nga kombension. Nalipay gid ako nga mabasa ini nga badbad diin ang ngalan sang Dios, nga Jehova, ginpasag-uli sa nagakaigo nga duog sini sing halos 7,000 ka beses sa “Daan nga Kasulatan”!

Ang talipuspusan sang mga semana malipayon nga mga tion. Ginadala ako sang akon mga ginikanan kag sang mga ­Hooper sa pagpanaksi sa mga uma. Nagabalon kami sang panyagahon kag nagakaon sa higad sang sapa. Nian nagakadto kami sa uma sang isa ka tawo para sa isa ka pamulongpulong sa Biblia sa wayang diin ginaagda namon ang tanan nga kaingod. Simple lang ang pangabuhi. Malipayon kami subong pamilya. Ang pila sining mga abyan sang pamilya sadto nangin nagalakbay nga mga manugtatap, lakip sanday Ed ­Hooper, Bob ­Rainer, kag ang iya duha ka bata nga lalaki. Padayon gihapon sa sining hilikuton si ­Richard ­Rainer, upod sang iya asawa, si Linda.

Ang mga tingadlaw ilabi na gid nga makalilipay nga mga tion. Nagatener kami sang akon mga pakaisa sa ulumhan sang mga How­ell. Sang 1949 napamana ni ­Grace, nga akon pakaisa, si Malcolm Allen. Wala gid ako maghunahuna nga mga tinuig sa ulihi mapamana ko gali ang iya manghod. Ang akon kamanghuran nga pakaisa nga si Marion isa ka misyonera sa Uruguay. Napamana niya si ­Howard Hilborn sang 1966. Ining akon duha ka pakaisa nag-alagad upod sa ila mga bana sa ulong talatapan sa Brooklyn sing madamo nga tinuig.

Si Lolo kag ang Akon Gradwasyon

Sang hayskul ako, nagasulatay kami ni Lolo. Nalakip sa iya mga sulat amo ang madamo daan nga mga retrato sang pamilya upod ang detalyado nga mga nota nga ginmakinilya sa likod sini, nga nagasugid sang kasaysayan sang pamilya. Sa amo sini nga paagi nga nabaton ko ang akon kopya sang iya retrato kag sang iban pa nga di-makatarunganon nga ginpriso.

Sang talipuspusan sang 1951, indi na makahambal si Lolo bangod sang kanser. Yara gihapon ang iya pagkaalisto, apang ang iya mga hambal dapat isulat sa diutay nga papel nga ginadaladala niya. Ang akon klase sa hayskul matapos sa mid­term, sa Enero 1952. Sang maaga nga bahin sang Disiembre, ginpadala ko kay Lolo paagi sa koreo ang akon ginbalay nga pamulongpulong para sa gradwasyon. Naghimo sia sing mga pagtadlong kag nian sa katapusan nga pahina nagsulat sing mga tinaga nga nagtandog sang akon tagipusuon: “Nalipay si Lolo.” Natapos niya ang iya dutan-on nga pagkabuhi sa edad nga 81, sang Disiembre 18, 1951. * Ginapakabahandi ko pa gihapon yadtong naglus-aw na nga balayan sang akon pamulongpulong sa gradwasyon upod yadtong mga tinaga sa katapusan nga pahina.

Pagkatapos sang akon gradwasyon, nagpayunir ako, nga amo ang pagtawag sang mga Saksi ni Jehova sa bug-os tion nga pagbantala nga hilikuton. Sang  1958, nagtambong ako sa daku nga kombension sa New York City, diin napuno ang Yan­kee Sta­di­um kag Polo ­Grounds sang pinakamadamo nga tumalambong nga 253,922 ka tawo gikan sa 123 ka pungsod. Didto isa ka adlaw nakita ko ang isa ka delegado nga taga-Aprika nga may iden­ti­fi­cation ­badge nga mabasa “Wood­worth Mills.” Mga 30 ka tuig na ang nakaligad, ginhingadlan sia sunod kay Lolo!

Malipayon Bangod Sang Akon Palanublion

Sang 14 ako, ang akon iloy nagpayunir liwat. Napatay sia 40 ka tuig sang ulihi, sang 1988, nga isa gihapon ka payunir! Nagpayunir man si Tatay kon masarangan niya. Nauna sia nga napatay kay Nanay sing siam ka bulan. Yadtong gintun-an namon nangin pinalangga gid namon nga mga abyan sa bug-os nga kabuhi. Ang pila sang ila anak nga mga lalaki nag-alagad sa ulong talatapan sa Brooklyn, kag ang iban naman nagpayunir.

Ang 1959 tuman ka espesyal nga tuig para sa akon. Amo yadto ang tion nga ginpakilala ako kay ­Paul Allen. Gintangdo sia nga nagalakbay nga manugtatap sang 1946 sang naggradwar sia sa ikapito nga klase sang Gilead, isa ka eskwelahan para sa paghanas sa mga misyonero sang mga Saksi ni Jehova. Sang tion nga nagkitaay kami, wala kami makahibalo nga ang masunod nga asaynment ni ­Paul amo gali ang Cleve­land, Ohio, diin nagapayunir ako. Palangga sia ni Tatay, kag amo man ni Nanay. Ginkasal kami sang Hulyo 1963 sa uma sang mga How­ell, nga ginapalibutan sang amon mga pamilya kag si Ed ­Hooper ang naghatag sang pamulongpulong sa kasal. Isa yadto ka damgo nga nagmatuod.

Wala pa gid anay makapanag-iya sing salakyan si Paul. Sang nagbiya kami sa Cleveland para sa iya masunod nga asaynment, ang tanan namon nga dala nag-igo sa akon 1961 nga Volks­wagen Bug. Masami nga nagahapit ang mga kaabyanan kon Lunes, ang adlaw nga nagasaylo kami sa masunod nga kongregasyon, agod tan-awon kami nga nagakarga. Daw palaguwaon sa circus nga makita nga ang mga maleta, bag, karton, makinilya, kag iban pa, makaigo sa sadtong diutay nga salakyan.

Nakalakbay kami ni Paul sing di-maisip nga kilometro, nagakalipay sa masulhay kag nagabatas sa indi maayo nga mga kahimtangan sining karon nga kabuhi—ang tanan nahimo paagi lamang sa kusog nga ginaaman ni Jehova. Ang mga tinuig nangin makalilipay, nga napun-an sang gugma kay Jehova, para sa kada isa, kag para sa madugay na ukon bag-o nga mga abyan. Ang duha ka bulan nga ginhinguyang namon sa Patterson samtang ginahanas si ­Paul amo ang pinakaimportante nga tion sa amon kabuhi tubtob karon. Ang paglantaw sing suod sa dutan-on nga organisasyon ni Jehova nagapalig-on liwat sang isa ka kamatuoran nga ginpasa sa akon subong bahin sang akon hamili espirituwal nga palanublion: Amo gid ini ang organisasyon sang Dios. Daw ano nga kalipay nga mangin bisan isa ka diutay nga bahin sini!

[Nota]

^ par. 44 Tan-awa ang The Watchtower, Pebrero 15, 1952, pahina 128.

[Retrato sa pahina 25]

Upod kay Ed Hooper wala madugay antes sang 1941 sa St. Louis nga kombension, diin nabaton ko ang akon personal nga kopya sang libro nga “Children”

[Retrato sa pahina 26]

Si Lolo sang 1948

[Retrato sa pahina 26]

Sa uma sang mga Howell sang ang akon mga ginikanan (gintipulunan) ginkasal

[Retrato sa pahina 27]

Ang walo ka estudyante sang Biblia nga di-makatarunganon nga ginpriso sang 1918 (Si Lolo nagatindog sa punta sa tuo)

[Retrato sa pahina 29]

Ang amon tanan nga kagamitan nag-igo sa amon Volkswagen

[Retrato sa pahina 29]

Upod sa akon bana, si Paul