Gindesinyo Bala Ini?

Ang Pangbuho sang Wood-Boring Wasp

● Ang babayi nga wasp nagapangitlog sa sulod sang mga pine tree. Gusto ilugon sang mga sientipiko ang iya paagi sa pagbuho para makahimo sila sing mas maayo nga mga instrumento sa pag-opera.

Binagbinaga: Ginabuhuan sang wood wasp ang mga pine tree paagi sa daw tubo nga dagom nga may duha ka nagabulosbulos nga shaft nga may mga unto-unto. Ginatawag ini nga ovipositor. Ang unto sang una nga shaft nagahawid sa kahoy, samtang ang ikaduha nagatuslok. Dayon ang ikaduha naman ang mahawid, kag ang una naman ang matuslok. Sa sining madasig nga pagbuslanay, ang ovipositor makabuho sing mga 20 milimetros nga wala masyado nagapangabudlay, nagakaguot, ukon nagakabali.

Ang ovipositor sang babayi nga wood wasp nakahatag sing ideya sa mga sientipiko nga maghimo sing pareho sini nga instrumento nga gamiton sa pag-opera sa utok. Ang silicon nga dagom sini may duha ka nagabuslanay nga shaft nga may tama kagagmay nga mga unto. Gamay lang gid nga buho ang mahimo sini kag makalab-ot bisan sa pinakamadalom nga bahin sang utok. Pero, may iban pa ini nga mahimo. Suno sa magasin nga New Scientist, “indi pareho sa matig-a nga mga instrumento sa pag-opera subong, ini nga instrumento, makabawod para likawan ang delikado nga parte sang utok.” Gani indi na kinahanglan nga ririan pa ang iban nga bahin nga mabudlay lab-uton.

Ano sa banta mo? Natabuan lang bala ang pangbuho sang babayi nga wood-boring wasp? Ukon gindesinyo ini?

[Diagram sa pahina 25]

(Para sa aktual nga pormat, tan-awa ang publikasyon)

Ang unto sang una nga shaft nagahawid sa kahoy, samtang ang ikaduha nagatuslok. Dayon ang ikaduha naman ang mahawid, kag ang una naman ang matuslok

Kahoy

Nagabulosbulos nga puersa

[Picture Credit Lines sa pahina 25]

Wasp: David R. Lance, USDA APHIS PPQ, Bugwood.org; diagram: J. F. V. Vincent and M. J. King, (1996). The mechanism of drilling by wood wasp ovipositors. Biomimetics, 3: 187-201